Polski spór o in vitro
Próba charakterystyki dyskursu publicznego
DOI:
https://doi.org/10.12797/Politeja.14.2017.46.10Słowa kluczowe:
in vitro, dyskurs publiczny, socjologiczna analiza dyskursuAbstrakt
The Polish dispute over in vitro. The character of public debate
The aim of the article is to present the polish discourse on in vitro fertilization (IVF) and law regulation related to this issue. This article investigates the discursive strategies presented in the political discourse as well as in the part of public discourse, where the positions of proponents and opponents of the IVF are articulated. The publication presents the arguments of the Catholic clergy as well as activists and journalists associated with the Church (mainly presented in the press and on the Internet). In addition, the article shows the views of those who are strongly engaged in the promotion of the in vitro fertilization in Poland (their arguments are mostly presented in the press, media as well as on the Internet websites that were established especially for this reason). The article analyses the question of the identity of those who are IVF children and who recently are also taking part in the public debate related to this issue. The method, that has been chosen for the investigation, is the sociological discourse analysis, which enables to understand the social world (and political as well) from within while focusing on sense and reference of communication acts. Consequently, it can be applied to studying N. Luhmann’s system theory that assumes the investigation of the social system from within its own functioning.
Pobrania
Bibliografia
Borowik I., Religia jako element tożsamości w warunkach transformacji w Europie Środkowo‑Wschodniej, [w:] Państwo – społeczeństwo – religia we współczesnej Europie, red. M. Mróz, T. Dębowski, Toruń 2009.
View in Google Scholar
Bratkowska M., Wilgocki M., Coś w nich pękło. Dzieci z in vitro wychodzą z szafy, „Gazeta Wyborcza” 2015, 18 VII, [online] http://wyborcza.pl/magazyn/1,146875,18384282,cos‑w‑nich‑peklo‑dzieci‑z‑in‑vitro‑wychodza‑z‑szafy.html.
View in Google Scholar
Burgoński P., Kościół wobec pluralizmu sfery publicznej, „Chrześcijaństwo – Świat – Polityka” 2014, nr 1/2 (15/16).
View in Google Scholar
Butkiewicz‑Brożek J., Obłęd Edwardsa, „Gość Niedzielny” 2015, 2 VII, [online] http://gosc.pl/doc/2569238.Obled‑Edwardsa.
View in Google Scholar
Chiouliaraki L., Discourse Analysis, [w:] The SAGE Handbook of Cultural Analysis, eds. T. Bennett, J. Frow, Los Angeles 2008.
View in Google Scholar
Chore dzieci z probówki, 24 III 2009, [online] http://www.fronda.pl/a/chore‑dzieci‑z‑probowki,1288.html.
View in Google Scholar
Czyżewski M., Dunin K., Piotrowski A. (red.), Cudze problemy. O ważności tego, co nieważne, Warszawa 1991.
View in Google Scholar
Czyżewski M., Kowalski S., Piotrowski A., Rytualny chaos. Studium dyskursu publicznego. Kraków 1997.
View in Google Scholar
Dzięga A., Kazanie podczas mszy na XXIV Pielgrzymce Rodziny Radia Maryja na Jasną Górę 12 VII 2015, [online] http://www.radiomaryja.pl/kosciol/ks‑abp‑a‑dziega‑narod‑polski‑stac‑na‑to‑by‑powiedziec‑nie.
View in Google Scholar
Dziuban A., System religijny w dobie globalizacji. Inkluzja i fundamentalizm z perspektywy teorii systemowej Niklasa Luhmanna, „Poznańskie Studia Teologiczne” 2008, Vol. 22. DOI: https://doi.org/10.14746/pst.2008.22.20
View in Google Scholar
Głos Prezydium Konferencji Episkopatu Polski w kontekście przygotowywanej ustawy o leczeniu niepłodności, 4 III 2015, [online] http://episkopat.pl/struktura_kep/prezydium_kep/6504.1,Glos_Prezydium_Konferencji_Episkopatu_Polski_w_kontekscie_przygotowywanej_ustawy_o_leczeniu_nieplodnosci.html.
View in Google Scholar
Grekokatolicy i prawosławni o in vitro, [online] http://www.grekokatolicy.pl/aktualnosci/grekokatolicy‑i‑prawoslawni‑wobec‑in‑vitro.html.
View in Google Scholar
Habermas J., Religion in the Public Sphere, „European Journal of Philosophy” 2006, Vol. 14, nr 1. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-0378.2006.00241.x
View in Google Scholar
Habermas J., Wierzyć i wiedzieć, przeł. M. Łukasiewicz, „Znak” 2002, nr 568 (9).
View in Google Scholar
Hamida F.B., Moralność muzułmańska wobec medycyny i biotechnologii, [w:] Medycyna a prawa człowieka. Normy i zasady prawa międzynarodowego, etyki oraz moralności katolickiej, protestanckiej, żydowskiej muzułmańskiej i buddyjskiej, przeł. I. Kaczyńska, Warszawa 1996.
View in Google Scholar
Hlebowicz J., Ideologiczne tsunami. Rozmowa z ks. D. Oko, „Gość Niedzielny” 2015, 26 IV.
View in Google Scholar
In vitro znów w Sejmie. „To jest spór światopoglądowy”, [online] http://www.polskieradio.pl/7/473/Artykul/1416858,In‑vitro‑znow‑w‑Sejmie‑To‑jest‑spor‑swiatopogladowy.
View in Google Scholar
Instrukcja o szacunku dla rodzącego się życia ludzkiego i o godności jego przekazywania. Odpowiedzi na niektóre aktualne zagadnienia, 12 II 1987, [online] http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_con_cfaith_doc_19870222_respect‑for‑human‑life_pl.html.
View in Google Scholar
Kołodziej M., Apel do mediów, 10 VII 2015, [online] http://www.nasz‑bocian.pl/node/52333.
View in Google Scholar
Korolczuk E., Niepłodność, tożsamość, obywatelstwo. Analiza społecznej mobilizacji wokół dostępu do in vitro w Polsce, [w:] Etnografie biomedycyny, red. M. Radkowska‑Walkowicz, H. Wierciński, Warszawa 2014. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323515890.pp.67-90
View in Google Scholar
Kozub‑Karkut M., Głuszek‑Szafraniec D., Miejsce krzyża w przestrzeni publicznej – analiza wybranych debat, „Studia Religiologica” 2016, z. 1, [online] http://www.ejournals.eu/Studia‑Religiologica/Tom‑49‑2016/Numer‑49‑1‑2016/art/7281, https://doi.org/10.4467/20844077SR.16.004.4904.
View in Google Scholar
Ksiądz tłumaczy się ze słów o bruzdach na twarzach dzieci z in vitro, [online] http://www.tvn24.pl/wiadomosci‑z‑kraju,3/ksiadz‑tlumaczy‑sie‑ze‑slow‑o‑bruzdach‑na‑twarzach‑dzieci‑z‑in‑vitro,308217.html.
View in Google Scholar
Longchamps de Bérier F., In vitro niczego nie załatwia, rozmowa z T. Krzyżakiem, „Uważam Rze” 2014, 28 II.
View in Google Scholar
Luhmann N., Systemy społeczne. Zarys ogólnej teorii, przeł. M. Kaczmarczyk, Kraków 2007, Współczesne Teorie Socjologiczne, 1.
View in Google Scholar
Łoziński B., Argument przeciwko in vitro, „Gość Niedzielny” 2015, 22 II.
View in Google Scholar
Mój ojciec nazywa się Dawca, czyli co trapi dzieci z próbówki?, 14 VI 2010, [online] http://www.fronda.pl/a/moj‑ojciec‑nazywa‑sie‑dawca‑czyli‑co‑trapi‑dzieci‑z‑probowki,6939.html.
View in Google Scholar
Pawliszak P., Rancew‑Sikora D., Wprowadzenie do socjologicznej analizy dyskursu, „Studia Socjologiczne” 2012, Vol. 1, nr 204.
View in Google Scholar
Pieronek T., Pierwowzorem in vitro jest Frankeinstein, w rozmowie z W. Harpulą, 15 I 2009, [online] http://wiadomosci.onet.pl/pierwowzorem‑in‑vitro‑jest‑frankenstein/x4d6q.
View in Google Scholar
Radkowska‑Walkowicz M., Doświadczenie in vitro. Niepłodność i nowe technologie reprodukcyjne w perspektywie antropologicznej, Warszawa 2013. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323513032
View in Google Scholar
Radkowska‑Walkowicz M., Frozen children and despairing embryos in the new post‑communist state. Debate on IVF in the context of Poland’s transition, „European Journal of Women’s Studies” 2014, Vol. 21, nr 4, [online] https://doi.org/10.1177/1350506814542881. DOI: https://doi.org/10.1177/1350506814542881
View in Google Scholar
Reisigl M., Analiza retoryki politycznej, [w:] Jakościowa analiza dyskursu w naukach społecznych, red. nauk. R. Wodak, M. Krzyżanowski, przeł. D. Przepiórkowska, Warszawa 2011, Biblioteka Dyskursu Publicznego.
View in Google Scholar
Sadurska M., wypowiedź dla Programu Pierwszego Polskiego Radia.
View in Google Scholar
Salij J., O zapłodnieniu in vitro porozmawiajmy spokojnie, 12 V 2008, [online] http://www.stronaoinvitro.pl/salij‑in‑vitro.
View in Google Scholar
Sejm uchwalił ustawę o in vitro. Premier Ewa Kopacz: „Dotrzymałam słowa”, [online] https://www.premier.gov.pl/wydarzenia/aktualnosci/sejm‑uchwalil‑ustawe‑o‑in‑vitro‑premier‑ewa‑kopacz‑dotrzymalam‑slowa.html.
View in Google Scholar
Skąpska G., Niklas Luhmann i teoria systemów społecznych. Wstęp do wydania polskiego, [w:] Luhmann N., Systemy społeczne. Zarys ogólnej teorii, przeł. M. Kaczmarczyk, Kraków 2012, Współczesne Teorie Socjologiczne, 1.
View in Google Scholar
Skąpska G., Wstęp, [w:] N. Luhmann, Teoria polityczna państwa bezpieczeństwa socjalnego, przeł. G. Skąpska, Warszawa 1994.
View in Google Scholar
Skrzypulec B., Dyskurs na temat legalnych substancji psychoaktywnych w perspektywie teorii systemowej Niklasa Luhmanna, „Studia Socjologiczne” 2004, Vol. 1, nr 204.
View in Google Scholar
Staszewski W., Czy Bóg lubi seks? Wywiad z prof. Andrzejem Jaczewskim, „Newsweek” 2015, 27 VII.
View in Google Scholar
Stenogram Sejmowy, 90. Posiedzenie Sejmu, 9 IV 2015.
View in Google Scholar
Stępień M., Dlaczego nienawidzę dzieci z probówki, 2 VII 2012, [online] http://www.fronda.pl/blogi/gloria‑tibi‑domine/dlaczego‑nienawidze‑dzieci‑z‑probowki,28590.html.
View in Google Scholar
Synod o dopuszczalności in vitro, 19 IV 2009, [online] http://old.luteranie.pl/pl/?D=2676.
View in Google Scholar
Szacki J., Historia myśli socjologicznej, Warszawa 2006.
View in Google Scholar
Terlikowska M., „Ludzie tworzyli dzieci jak lalki”, czyli ciemna strona in vitro, 22 III 2015, [online] http://www.fronda.pl/a/terlikowska‑ludzie‑tworzyli‑dzieci‑jak‑lalki‑czyli‑ciemna‑strona‑in_vitro,48956.html?part=2.
View in Google Scholar
Terlikowski T., Wstrząsające świadectwo dziecka z in vitro: Chciałabym się nie narodzić, 1 VII 2014, [online] http://www.fronda.pl/a/wstrzasajace‑swiadectwo‑dziecka‑z‑in‑vitro‑chcialabym‑sie‑nie‑narodzic,39049.html.
View in Google Scholar
Van Dijk T.A., Badania nad dyskursem, [w:] Dyskurs jako struktura i proces, red. T.A. van Dijk, przeł. G. Grochowski, Warszawa 2001.
View in Google Scholar
Wodak R., Wstęp: Badania nad dyskursem – ważne pojęcia i terminy, [w:] Jakościowa analiza dyskursu w naukach społecznych, red. nauk. R. Wodak, M. Krzyżanowski, przeł. D. Przepiórkowska, Warszawa 2011, Biblioteka Dyskursu Publicznego.
View in Google Scholar
Zawała M., Agnieszka Ziółkowska to najstarsze w Polsce dziecko poczęte metodą in vitro, [online] http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/793914,agnieszka‑ziolkowska‑to‑najstarsze‑w‑polsce‑dziecko‑poczete‑metoda‑in‑vitro,id,t.html.
View in Google Scholar
Zelnik: rodzą się z tego in vitro dzieci koszmarnie chore, połamane. Ekspert: gruba przesada, [online] http://www.tvn24.pl/wiadomosci‑z‑kraju,3/jerzy‑zelnik‑i‑maciej‑malenczuk‑w‑tak‑jest‑spor‑o‑in‑vitro,546318.html.
View in Google Scholar
Ziółkowska A., My, dzieci Frankensteina. Żyjemy, pracujemy, kochamy oraz GŁOSUJEMY. Nie zapomnimy Wam tej dyskusji [list o in vitro], „Gazeta Wyborcza” 2015, 9 VII, [online] http://wyborcza.pl/1,95892,18331376,my‑dzieci‑frankensteina‑zyjemy‑pracujemy‑kochamy‑oraz‑glosujemy.html.
View in Google Scholar
Ziółkowska A., Niepokalanie poczęta. Agnieszka, najstarsze w Polsce dziecko z in vitro, „Gazeta Wyborcza” 2012, 30 VI, [online] http://wyborcza.pl/energiakobiet/1,118219,12200284,Niepokalanie_poczeta__Agnieszka__najstarsze_w_Polsce.html.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
