Kędzierzyn-Koźle – dziedzictwo przeszłości w kulturze miasta przemysłowego na pograniczu etniczno-kulturowym

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.18.2021.74.07

Słowa kluczowe:

Kędzierzyn-Koźle, powstawanie miasta, kultura miasta, symbolika miasta, pogranicze etniczne i kulturowe

Abstrakt

Kędzierzyn-Koźle – The Heritage of the Past in the Culture of the Industrial City Functioning in the Ethnic and Cultural Frontier

The article draws attention to the issues of symbolic functioning of the city which was formed of two different entities as a result of political and economic decisions. In the 20th century, the history of a traditional city got entwined with a modernistic industrial city which was taking shape. As a result, ideologies and politics impacted on the newly-established conurbation. The city denotes not only the material sphere, but also its urban community, which, in the case of the places under study, was basically historically complicated. The method of description is the ‘culturalistic’ orientation in the study of the city and also the (emotional) sociology of Silesia of the Rev. Emil Szramek. The author’s reflections touch upon ideas, facts as well as the real city’s organism shaped in its longterm and short-term perspective.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Edward Nycz - University of Opole

    Dyrektor Instytutu Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Opolskiego, kierownik Katedry Metodologii Badań Społecznych i Myśli Pedagogicznej, prezes Towarzystwa Ziemi Kozielskiej w Kędzierzynie-Koźlu; organizator 26. (municypalnych) Kędzierzyńsko-Kozielskich Seminariów Naukowych, redaktor naukowy cyklicznych (22) „Szkiców Kędzierzyńsko-Kozielskich”.

Bibliografia

Chlebowczyk J., O prawie do bytu małych narodów i młodych narodów. Kwestia narodowa i procesy narodotwórcze we wschodniej Europie Środkowej w dobie kapitalizmu (od schyłku XVIII wieku do początków XX wieku), Warszawa 1983.
View in Google Scholar

Choroś M., Nazwy miejscowe tworzące dzisiejsze miasto Kędzierzyn-Koźle, [w:] Kędzierzyn-Koźle. Wymiary życia miejskiego na przełomie XX i XXI wieku, red. E. Nycz, Opole 2010.
View in Google Scholar

Dolistowska M., Miasta wielokrotnego zapisu – ikonosfera nowych przestrzeni tożsamości, „Czasopismo Techniczne. Architektura” 2010, R. 107, z. 15, 7-A2, s. 57-60.
View in Google Scholar

Drabina J., Życie w miastach śląskich XIV i XVIII wieku, [w:] Historyczne i współczesne problemy miasta i jego mieszkańców, red. E. Nycz, Opole 1996.
View in Google Scholar

Dyczewski L., OFM, Symboliczność podstawą więzi mieszkańców z miastem, [w:] Historyczne i współczesne problemy miasta i jego mieszkańców, red. E. Nycz, Opole 1996. Jałowiecki B., Społeczne wytwarzanie przestrzeni, Warszawa 1988.
View in Google Scholar

Jałowiecki B., Szczepański M.S., Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej, Warszawa 2002.
View in Google Scholar

Jonca K., Zarys dziejów społecznych i gospodarczych Koźla i okolicy do 1939 r., [w:] Ziemia kozielska, red. S. Popiołek, Koźle 1963.
View in Google Scholar

Kisielewicz D., Hitlerowskie obozy pracy przy Zakładach Chemicznych w Kędzierzynie i Blachowni Śląskiej podczas II wojny światowej, „Szkice Kędzierzyńsko-Kozielskie” 1985, t. 1, s. 91-105.
View in Google Scholar

Koziarski S., Kędzierzyn-Koźle jako multimodalny węzeł transportowy, „Szkice Kędzierzyńsko-Kozielskie” 2020, t. 21, s. 28-67.
View in Google Scholar

Kwaśniewski K., Adaptacja i integracja kulturowa ludności Śląska po drugiej wojnie światowej, Wrocław 1969.
View in Google Scholar

Madejczyk P., Studium przypadku: Powiat Kozielski 1945-1948, [w:] P. Madejczyk, D. Berlińska, Polska jako państwo narodowe. Historia i pamięć, Warszawa–Opole 2008.
View in Google Scholar

Majer A., Socjologia i przestrzeń miejska, Warszawa 2010.
View in Google Scholar

Militarne tradycje Kędzierzyna-Koźla, Śląska i Rzeczypospolitej, t. 1, red. T. Ciesielski, J. Dorobisz i in., Kędzierzyn-Koźle 2012.
View in Google Scholar

Nikitorowicz J., Edukacja regionalna i międzykulturowa, Warszawa 2009. Nowakowski S., Narodziny miasta, Warszawa 1967.
View in Google Scholar

Nycz E., Miasto w świadomości swoich obywateli (multiprezentacja na CD), [w:] Problemy mieszkańców. Dylematy władzy. W poszukiwaniu lokalnego partnerstwa, red. nauk. E. Nycz, Opole 2006.
View in Google Scholar

Nycz E., „Narodziny miasta” – fotografia socjokulturowa dawnego Kędzierzyna z fabryką w tle, [w:] Zakład – miasto – ludzie. Fakty i wspomnienia. 60 lat ZAK S.A., red. E. Nycz, S. Senft, Opole–Kędzierzyn-Koźle 2009, s. 41-87.
View in Google Scholar

Nycz E., Odra i lokalne kanały w życiu społeczno-gospodarczym regionu na przestrzeni dziejów, [w:] Lokalne dziedzictwo (wielo)kulturowe i walory przyrodnicze jako wartość promocyjno-turystyczna, red. E. Nycz, Opole 2012.
View in Google Scholar

Nycz E., Społeczne konsekwencje „krótkiego trwania” miasta i zbiorowości miejskiej, [w:] Dziedzictwo i perspektywy miasta oraz jego mieszkańców, red. E. Nycz, Z. Wiertelorz, Opole 2002.
View in Google Scholar

Nycz E., Wizje rozwoju miasta Kędzierzyn-Koźle (1975-2015), [w:] Kędzierzyn-Koźle – 40 lat. Priorytety miasta i mieszkańców na początku XXI wieku, red. E. Nycz, Opole 2016.
View in Google Scholar

Nycz E., Zbiorowość miejska współczesnego miasta (analiza demograficzno-społeczna), [w:] Kędzierzyn-Koźle. Monografia miasta, red. E. Nycz, S. Senft, Opole 2001.
View in Google Scholar

Olszewski B., Lokalizacja zakładów I.G. Farben w Kędzierzynie na tle hitlerowskich koncepcji geopolitycznych w odniesieniu do Śląska Opolskiego, Opole 1959.
View in Google Scholar

Podstawowe informacje ze spisów powszechnych. Gmina miejska Kędzierzyn-Koźle 2002, Opole 2003.
View in Google Scholar

Polacy, Ślązacy, Niemcy. Studia nad stosunkami społeczno-kulturowymi na Śląsku Opolskim, red. K. Frysztacki, Kraków 1998.
View in Google Scholar

Probe H., Zarys dziejów zamku w Koźlu w świetle literatury niemieckojęzycznej, „Szkice Kędzierzyńsko-Kozielskie” 2000, t. 7, s. 7-17.
View in Google Scholar

Przemiany miasta. Wokół socjologii Aleksandra Wallisa, red. B. Jałowiecki, A. Majer, M.S. Szczepański, Warszawa 2005.
View in Google Scholar

Rajman J., Koźle w średniowieczu, „Studia Śląskie” 2000, t. 59, s. 27-54.
View in Google Scholar

Romanow J., Zespół zamkowy w Koźlu w świetle ostatnich badań, [w:] Kędzierzyn-Koźle. Kultura miasta – kultura w mieście, red. E. Nycz, Opole 2009.
View in Google Scholar

Sadowski A., Socjologia pogranicza, [w:] Ludzie i instytucje. Stawanie się ładu społecznego. Pamiętnik IX Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego, t. 2, oprac. A. Sułek, J. Styk, współ. I. Machaj, Lublin 1995, s. 133-139.
View in Google Scholar

Samberger G., Kandrzin, Heydebreck/Oberschlesien. Ein geschichtliches und topographisch-wirtschaftliches Porträt meines Geburts – und Heimatortes, Leverkusen 1982.
View in Google Scholar

Sołdra-Gwiżdż T., Socjologia wobec Śląska – jedność czy wielość?, Opole 2010.
View in Google Scholar

Szczepański M.S., Regionalizm górnośląski: między plemiennością a systemem globalnym, [w:] Śląsk – Polska – Europa. Zmieniające się społeczeństwo w perspektywie lokalnej i globalnej, red. A. Sułek, M.S. Szczepański, Katowice 1998.
View in Google Scholar

Szmeja M., Niemcy? Polacy? Ślązacy! (Rodzimi mieszkańcy Opolszczyzny w świetle analiz socjologicznych), Kraków 2000.
View in Google Scholar

Szmytkie R., Miasta-zlepieńce na Śląsku Dolnym i Opolskim, Wrocław 2009.
View in Google Scholar

Szramek E., Śląsk jako problem socjologiczny. Próba analizy, „Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku” 1934, vol. 4.
View in Google Scholar

Świątkiewicz W., Miasto przemysłowe – przełamywanie stereotypu (na przykładzie Rudy Śląskiej), [w:] Miasta przemysłowe we współczesnych badaniach socjologicznych, red. W. Świątkiewicz, K. Wódz, Katowice 1997.
View in Google Scholar

Świątkiewicz W., Śląsk jako problem socjologiczny – w pół wieku później, [w:] Społeczne problemy Górnego Śląska we współczesnych badaniach socjologicznych, red. W. Świątkiewicz, Katowice 1993.
View in Google Scholar

Tomczyk D., Herby miast Śląska Opolskiego, Opole 1996.
View in Google Scholar

Tomczyk D., Ziemia kozielska w schyłkowym okresie drugiej wojny światowej, [w:] Wojna i pokój w dziejach twierdzy i miasta Koźle, red. E. Nycz, S. Senft, Opole 2007.
View in Google Scholar

Wallis A., Socjologia wielkiego miasta, Warszawa 1967.
View in Google Scholar

Wojna i pokój w dziejach twierdzy i miasta Koźle, red. E. Nycz, S. Senft, Opole 2007.
View in Google Scholar

Woźniacki J., Determinanty narodzin aglomeracji kędzierzyńsko-kozielskiej, [w:] Kędzierzyn-Koźle. Wymiary życia miejskiego na przełomie XX i XXI wieku, red. E. Nycz, Opole 2010.
View in Google Scholar

Woźniacki J., Miasto w świadomości swoich mieszkańców. Raport z badań w Kędzierzynie-Koźlu, Opole 1980.
View in Google Scholar

Opublikowane

15-12-2021 — zaktualizowane 25-02-2022

Wersje

Jak cytować

„Kędzierzyn-Koźle – dziedzictwo przeszłości w kulturze miasta przemysłowego na pograniczu etniczno-kulturowym”. (2021) 2022. Politeja 18 (5(74): 109-24. https://doi.org/10.12797/Politeja.18.2021.74.07.