Bolzano: miasto dwóch narodów, dwóch dyktatur i wspólnego, trudnego dziedzictwa

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.18.2021.74.08

Słowa kluczowe:

Bolzano, miasto pogranicza, trudna historia, trudne dziedzictwo, włoskie dziedzictwo kulturowe

Abstrakt

Bolzano: A City of Two Nations, Two Dictatorships and a Common, Difficult Heritage

This paper analyses the case of Bolzano as a border city situated between Italy and Austria that had to deal with the unresolved issue of “difficult history” and “difficult heritage” after World War II. A particular emphasis is placed on the fascist Victory Monument as a symbol of the antagonism between the Italian and German-speaking population of the city, and the exhibition “BZ ‘18-’45: One Monument, One City, Two Dictatorships” as an example of dealing with “difficult heritage”.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Małgorzata Maria Fijał - Uniwersytet Jagielloński

    Doktorantka Wydziałowych Kulturoznawczych Studiów Doktoranckich na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 2015-2017 uczestniczyła w magisterskim programie double degree, otrzymując dyplom magistra europeistyki UJ oraz dyplom „dottore magistrale” in Studi europei Uniwersytetu Padewskiego. Posiada kwalifikacje w zakresie języka i kultury Włoch uzyskane na Uniwersytecie dla Obcokrajowców w Perugii. Jej badania naukowe koncentrują się na kulturze i polityce Włoch współczesnych ze szczególnym uwzględnieniem kwestii tożsamościowych. W obszarze jej zainteresowań znajdują się również region basenu Morza Śródziemnego oraz współczesne ruchy nacjonalistyczno-populistyczne.

Bibliografia

Angelucci M., Kerschbamer S., One Monument, One Town, Two Ideologies: The Monument to the Victory of Bolzano-Bozen, „Public History Review” 2017, vol. 24, s. 54-75, https://doi.org/10.5130/phrj.v24i0.5776.
View in Google Scholar

Ashworth G.J., From History to Heritage, From Heritage to Identity, in Search of Concepts Andmodels, [w:] Building a New Heritage: Tourism, Cultureand Identity in the New Europe, red. G.J. Ashworth, P.J. Larkham, London 1994.
View in Google Scholar

Autonomiczny Region Trydentu-Górnej Adygi, [online] http://www.regione.taa.it/.
View in Google Scholar

Baldini G., Un monito contro il fascismo. „Rielaborato” a Bolzano il monumento alla Vittoria, [online] https://anpi.it/media/uploads/patria/2015/27-28_BALDINI_n.9-10_2014.pdf.
View in Google Scholar

Banaszkiewicz M., Owsianowska S., Trudne dziedzictwo a turystyka. O dysonansie dziedzictwa kulturowego, „Turystyka Kulturowa” 2015, nr 11, s. 6-24.
View in Google Scholar

Banaszkiewicz M., Semik Z., Schrony w Nowej Hucie jako kłopotliwe dziedzictwo: pomiędzy edukacją a rozrywką, „Turyzm” 2019, t. 29, nr 1, s. 7-15, https://doi.org/10.18778/0867-5856.29.1.01.
View in Google Scholar

Bartolini F., Fascism on Display: The Afterlife of Material Legacies of the Dictatorship, „Ex Novo: Journal of Archaeology” 2020, vol. 5, s. 19-32.
View in Google Scholar

Belford R., Woolfrey C., Dunford M., Włochy. Część północna, przeł. A. Binek, W. Głąbiński, Bielsko-Biała 2001.
View in Google Scholar

Bolzano, vincono i „si” per Piazza della Vittoria, „Corriere della Sera” 2002, 7 X, [online] https://www.corriere.it/Primo_Piano/Cronache/2002/10_Ottobre/07/bolzano.shtml.
View in Google Scholar

BZ ‘18-‘45: Un monumento, una città, due dittature, [online] https://www.tripadvisor.it/Attraction_Review-g187857-d12539239-Reviews-BZ_18_45_Un_monumento_una_citta_due_dittature-Bolzano_Province_of_South_Tyrol_Tr.html.
View in Google Scholar

BZ ‘18-‘45 Un monumento Una citta Due dittature: Un percorso espositivo nel Monumento alla Vittoria, Bolzano 2014, [online] https://www.monumentoallavittoria.com.
View in Google Scholar

Calì V., Il monumento alla vittoria di Bolzano. Un caso di continuità fra fascismo e post-fascismo, [w:] La Grande Guerra. Esperienza, memoria, immagini, red. D. Leoni, C. Zadra, Bologna 1986.
View in Google Scholar

Carter N., Martin S., Dealing with Difficult Heritage: Italy and the Material Legacies of Fascism, „Modern Italy” 2019, vol. 24, no. 2: Special Issue: The Difficult Heritage of Italian Fascism, s. 117-122, https://doi.org/10.1017/mit.2019.16.
View in Google Scholar

Fałowski J., Charakterystyka aktywności politycznej mniejszości niemieckojęzycznej we Włoszech, „Krakowskie Studia Międzynarodowe” 2006, nr 2, s. 253-262.
View in Google Scholar

Focardi F., Il cattivo tedesco e il bravo italiano. La rimozione delle colpe della seconda guerra mondial, Roma–Bari 2014.
View in Google Scholar

Foot J., Italy’s Divided Memory, Basingstoke 2011.
View in Google Scholar

Golemo K., Trydent-Górna Adyga − alpejski świat na styku kultury łacińskiej i germańskiej, [w:] Włochy wielokulturowe. Regionalizmy − mniejszości − migracje, red. K. Golemo, Kraków 2013.
View in Google Scholar

Golemo K., Trydent-Górna Adyga. Problemy i wyzwania pogranicza włosko-germańskiego, [w:] K. Golemo, A. Małek, Włochy. Mozaika kultur, Kraków 2019, https://doi.org/10.12797/9788381380454.04.
View in Google Scholar

Hökerberg H., The Monument to Victory in Bolzano: Desacralisation of a Fascist Relic, „International Journal of Heritage Studies” 2017, vol. 23, nr 8, s. 759-774, https://doi.org/10.1080/13527258.2017.1321572.
View in Google Scholar

Istituto provinciale di statistica ASTAT, [online] https://astat.provincia.bz.it/it/.
View in Google Scholar

Kirk T., The Architecture of Modern Italy. Volume II: Visions of Utopia, 1900 − Present, New York 2005.
View in Google Scholar

Leogrande A., La redenzione elettronica di un relitto fascista, „pagina 99we” 2014, 6 XII, [online] https://www.gemeinde.bozen.it/UploadDocs/15768_Pagina99_dec_2014.pdf.
View in Google Scholar

Lo Statuto, Amministrazione Provincia Bolzano, [online] https://www.provincia.bz.it/politica-diritto-relazioni-estere/autonomia/statuto.asp.
View in Google Scholar

Machcewicz A., Rodacy, w czasie narciarskich wypraw w Alpy odwiedźcie Bolzano. Faszyzm rywalizował tu z nazizmem, [online] https://wyborcza.pl/alehistoria/7,162654,25342314,rodacy-w-czasie-narciarskich-wypraw-w-alpy-odwiedzcie.html?disableRedirects=true.
View in Google Scholar

Macdonald S., Difficult Heritage: Negotiating the Nazi Past in Nuremberg and Beyond, Abingdon 2009.
View in Google Scholar

Macdonald S., Is „Difficult Heritage” Still „Difficult”? Why Public Acknowledgement of Past Perpetration May No Longer Be So Unsettling to Collective Identities, „Museum International” 2015, nr 67, s. 6-22, https://doi.org/10.1111/muse.12078.
View in Google Scholar

Michele A. Di, Una sorta di cavallo di Troia, „ff – Das Südtiroler Wochenmagazin”2014, 24 VII, nr 30.
View in Google Scholar

Misiuda-Rewera W., Włochy. Republika autonomii, Lublin 2005.
View in Google Scholar

Monumento Alla Vittoria, [online] https://www.tripadvisor.it/Attraction_Review-g187857-d3206727-Reviews-or10-Monumento_alla_Vittoria-Bolzano_Province_of_South_Tyrol_Trentino_Alto_Adige.html.
View in Google Scholar

Nicoloso P., Architetture per un’identità italiana. Progetti e opere per fare gli italiani fascisti, Udine 2012.
View in Google Scholar

Pasquali D., L’appello degli storici italiani e tedeschi „Il passato va spiegato senza rimozioni”, [online] https://www.altoadige.it/cronaca/bolzano/l-appello-degli-storici-italiani-e-tedeschiil-passato-va-spiegato-senza-rimozioni-1.461953.
View in Google Scholar

Piovene G., Podróż po Włoszech, przeł. Z. Ernstowa, Warszawa 1977.
View in Google Scholar

Premio europeo per il Monumento, „Alto Adige” 2016, 13 IV, [online] https://www.altoadige.it/cultura-e-spettacoli/premio-europeo-per-il-monumento-1.222042.
View in Google Scholar

Premio Museo Europeo 2016. Menzione speciale della giuria al percorso espositivo nel Monumento alla Vittoria, [online] http://www.comune.bolzano.it/stampa_context.jsp?ID_LINK=426&area=295&id_context=28885&COL0008=36.
View in Google Scholar

Przykłady architektury epoki faszyzmu. „Włoskie Bolzano” w południowotyrolskiej stolicy, [online] https://www.suedtirol.info/pl/regiony/bolzano-bozen-i-okolice/bolzano-bozen/przyklady-architektury-epoki-faszyzmu.
View in Google Scholar

Reiter E., Un abbecedario in marmo del fascismo, „Il Manifesto” 2014, 9 VIII, [online] http://ilmanifesto.info/un-abbecedarioin-marmo-del-fascismo/.
View in Google Scholar

Risolviamo insieme il problema della monumentalistica fascista, [online] https://storiaeregione.eu/it/news-eventi/leggi/risolviamo-insieme-il-problema-della-monumentalistica-fascista.
View in Google Scholar

Ruchniewicz K., Historyzacja, kontekstualizacja i muzealizacja „trudnej historii”, [online] https://krzysztofruchniewicz.eu/historyzacja-kontekstualizacja-i-muzealizacja-trudnejhistorii/.
View in Google Scholar

Sadowski A., Pogranicze − pograniczność – tożsamość pograniczna, [w:] „Pogranicze. Studia Społeczne”, vol. 14, numer specjalny, red. H. Bojar, D. Wojakowski, A. Sadowski, Białystok 2008, s. 17-30.
View in Google Scholar

Schnapp J., About a Monument and a Ring, 23 VII 2014, [online] http://jeffreyschnapp.com/about-a-monument-and-a-ring.
View in Google Scholar

Siena P.L., Il monumento nazionale alla vittoria, „Il Cristallo” 1979, nr 1, s. 110-118.
View in Google Scholar

Sondel-Cedarmas J., Nacjonalizm włoski. Geneza i ewolucja doktryny politycznej (1896-1923), Kraków 2013.
View in Google Scholar

Statuto speciale per il Trentino-Alto Adige/Sonderstatut für Trentino-Südtirol, [online] http://www.regione.taa.it/Moduli/933_STATUTO%202018.pdf.
View in Google Scholar

Sternalski P., Monokulturowość Włoch w okresie faszyzmu. Italianizacja mniejszości narodowych i ustawodawstwo rasowe, [w:] Włochy wielokulturowe. Regionalizmy − mniejszości − migracje, red. K. Golemo, Kraków 2013.
View in Google Scholar

Ventresca R., Debating the Meaning of Fascism in Contemporary Italy, „Modern Italy” 2006, vol. 11, no. 2, s. 189-209.
View in Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

15-12-2021 — zaktualizowane 25-02-2022

Wersje

Numer

Tom 18 Nr 5(74) (2021): Europejskie miasta w procesie kształtowania i przekazywania europejskiego dziedzictwa kulturowego

Dział

Artykuły

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

„Bolzano: miasto dwóch narodów, dwóch dyktatur i wspólnego, trudnego dziedzictwa ”. (2021) 2022. Politeja 18 (5(74): 125-43. https://doi.org/10.12797/Politeja.18.2021.74.08.