Decentralizacja – podstawowe zagadnienia teoretyczne

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.19.2022.77.01

Słowa kluczowe:

decentralizacja, centralizacja, administracja, samorząd

Abstrakt

DECENTRALIZATION: BASIC THEORETICAL ISSUES

The article examines decentralization as a feature of organizational structures. In order to show the complexity of decentralization, the analysis comprises four perspectives. In the subject perspective, the structural characteristic of decentralization is indicated and its specificity in public organizations is pointed out. The object perspective distinguishes components of the concept of decentralization and forms (types) of decentralization of the state and implementation of public tasks. In the teleological perspective, the objectives of decentralization, its advantages and disadvantages as well as limitations are indicated. The last perspective – processual – allows to demonstrate two additional features of decentralization, i.e., its gradualness and dynamics.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Dominik Siekulicki - Uniwersytet Jagielloński, Kraków

    Doktor habilitowany nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce i administracji, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pracownik naukowy Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ. Zajmuje się badaniem polskiego systemu politycznego, systemów wyborczych i samorządu terytorialnego.

Bibliografia

Administracja publiczna, red. J. Boć, Wrocław 2004.
View in Google Scholar

Boehm C., Hierarchy in the Forest. The Evolution of Egalitarian Behavior, Cambridge 2001.
View in Google Scholar

Broekstra G., Decentralization, [w:] The Palgrave Encyclopedia of Strategic Management, red. M. Augier, D.J. Teece, London 2018, https://doi.org/10.1057/978-1-137-00772-8_726. DOI: https://doi.org/10.1057/978-1-137-00772-8_726
View in Google Scholar

Bukowski Z., Jędrzejewski T., Rączka P., Ustrój samorządu terytorialnego, Toruń 2005.
View in Google Scholar

Daun H., Globalized Educational Governance, Decentralization and Grassroots Responses, [w:] Decentralisation, School-Based Management, and Quality, red. J. Zajda, D.T. Gamage, Dordrecht 2009, https://doi.org/10.1007/978-90-481-2703-0_2. DOI: https://doi.org/10.1007/978-90-481-2703-0_2
View in Google Scholar

Decentralisation, [hasło w:] Springer Link, [online] https://link.springer.com/search?query=decentralisation.
View in Google Scholar

Decentralizacja, [hasło w:], „Gazeta Wyborcza”. Archiwum, [online] https://classic.wyborcza.pl/archiwumGW/0,160510.html?searchForm=decentralizacja&datePeriod=0&initDate=2000-01-01&endDate=2021-11-20&publicationsString=&author=&page=0&sort=ACCURACY.
View in Google Scholar

Decentralizacja, [hasło w:] Google, [online] https://www.google.com/search?client=firefoxb-d&q=decentralizacja.
View in Google Scholar

Dolnicki B., Samorząd terytorialny, Warszawa 2016.
View in Google Scholar

Europejska Karta Samorządu Terytorialnego, sporządzona w Strasburgu dnia 15 października 1985 r., Dz.U. 1994, nr 124, poz. 607.
View in Google Scholar

Faguet J.-P., Decentralization and Governance, London 2011, https://doi.org/10.2139/ssrn.1892149. DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.1892149
View in Google Scholar

Fesler J.W., Approaches to the understanding of decentralization, „The Journal of Politics” 1965, vol. 27, nr 3, https://doi.org/10.2307/2127739. DOI: https://doi.org/10.2307/2127739
View in Google Scholar

Flejterski S., Zioło M., Centralizacja i decentralizacja zadań publicznych w świetle wybranych rozwiązań europejskich. Próba oceny, „Studia Regionalne i Lokalne” 2008, nr 3 (33).
View in Google Scholar

Fołtyn H., Klasyczne i nowoczesne struktury organizacji, Warszawa 2007.
View in Google Scholar

Griffin R.W., Podstawy zarządzania organizacjami, przeł. M. Rusiński, Warszawa 2004.
View in Google Scholar

Gut D., Model postępowania sądowoadministracyjnego w Austrii, „Młody Jurysta” 2017, nr 2, https://doi.org/10.21697/mj.2017.2.01. DOI: https://doi.org/10.21697/mj.2017.2.01
View in Google Scholar

Heywood A., Politologia, przeł. B. Maliszewska [i in.], Warszawa 2008.
View in Google Scholar

Izdebski H., Kulesza M., Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne, Warszawa 1998.
View in Google Scholar

Izdebski H., Samorząd terytorialny. Pionowy podział władzy, Warszawa 2020.
View in Google Scholar

Kalisiak-Mędelska M., Partycypacja społeczna na poziomie lokalnym jako wymiar decentralizacji administracji publicznej w Polsce, Łódź 2015, https://doi.org/10.18778/7969-412-9. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-412-9
View in Google Scholar

Karbowiak K., Wyrzykowska B., Podstawy teorii organizacji i zarządzania, Warszawa 2009.
View in Google Scholar

Kisała M., Granice decentralizacji, [w:] Decentralizacja i centralizacja administracji publicznej.
View in Google Scholar

Współczesny wymiar w teorii i praktyce, red. B. Jaworska-Dębska, E. Olejniczak-Szałowska, R. Budzisz, Warszawa–Łódź 2019, https://doi.org/10.18778/8142-301-4.03. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-301-4.03
View in Google Scholar

Knopek J., Europejskie systemy polityczne, Wrocław 2016.
View in Google Scholar

Knosala E., Zarys nauki administracji, Warszawa 2010.
View in Google Scholar

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483.
View in Google Scholar

Koźmiński A.K., Latusek-Jurczak D., Rozwój teorii organizacji. Od systemu do sieci, Warszawa 2017.
View in Google Scholar

Kożuch B., Nauka o organizacji, Warszawa 2009.
View in Google Scholar

Kożuch B., Cywoniuk J., Wstęp do organizacji i zarządzania, Białystok 2005.
View in Google Scholar

Krawiec G., Recentralizacja w nauce prawa administracyjnego, [w:] Samorząd terytorialny wobec procesów centralistycznych. Decentralizacja a recentralizacja, red. J. Podgórska-Rykała,
View in Google Scholar

B. Pawlica, P. Ostachowski, Kraków 2020.
View in Google Scholar

Kręcikij J., Lewandowski J., Organizacja dowodzenia na poziomie strategicznym i operacyjnym. Monografia, Kraków 2015.
View in Google Scholar

Kulesza M., Sześciło D., Polityka administracyjna i zarządzanie publiczne, Warszawa 2013.
View in Google Scholar

Lachiewicz S., Kadra kierownicza przedsiębiorstw a decentralizacja, „Zeszyty Naukowe Politechniki Łódzkiej”, nr 634, 1992.
View in Google Scholar

Michniak J., Dowodzenie w teorii i praktyce wojsk, Warszawa 2003.
View in Google Scholar

Niziołek M., Problemy ustroju aglomeracji miejskich ze szczególnym uwzględnieniem Warszawy, Warszawa 2008.
View in Google Scholar

Obwieszczenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 22 sierpnia 2006 r. o sprostowaniu błędu, Dz.U. 2006, nr 154, poz. 1107.
View in Google Scholar

Piasecki A.K., Samorząd terytorialny i wspólnoty lokalne, Warszawa 2009.
View in Google Scholar

Podstawy zarządzania. Teoria i ćwiczenia, red. A. Zakrzewska-Bielawska, Warszawa 2012.
View in Google Scholar

Regulski J., Local Government Reform in Poland. An Insider’s Story, Budapest 2003.
View in Google Scholar

Regulski J., Samorządna Polska, Warszawa 2005.
View in Google Scholar

Samorząd XXI wieku. Problemy, trendy, rozwiązania, red. M. Kachniarz, R. Raczyński, Wrocław 2018.
View in Google Scholar

Savy R., Pauliat H., Senimon M., The Process of Decentralisation in Europe, [w:] The Palgrave Handbook of Decentralisation in Europe, red. J. Ruano, M. Profiroiu, Cham 2017, https://doi.org/10.1007/978-3-319-32437-1_1. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-32437-1_1
View in Google Scholar

Schneider A., Decentralization. Conceptualization and Measurement, „Studies in Comparative
View in Google Scholar

International Development” 2003, nr 38, https://doi.org/10.1007/BF02686198. DOI: https://doi.org/10.1007/BF02686198
View in Google Scholar

Słobodzian B., Współczesny system samorządu terytorialnego w Polsce, Toruń 2006.
View in Google Scholar

Stasikowski R., Pluralizm administracji publicznej, Warszawa 2019.
View in Google Scholar

Stolicki D., Ustrój terytorialny, [w:] Systemy polityczne. Podręcznik akademicki. 1. Zagadnienia teoretyczne, red. M. Bankowicz, B. Kosowska-Gąstoł, Kraków 2019.
View in Google Scholar

Treisman D., The Architecture of Government: Rethinking Political Decentralization, Cambridge 2007, https://doi.org/10.1017/CBO9780511619151. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511619151
View in Google Scholar

Ustawa z dnia 23 marca 1933 roku o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego, Dz.U. 1933, nr 35, poz. 294.
View in Google Scholar

Ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy, Dz.U. 2002, nr 41, poz. 361.
View in Google Scholar

Ustawa z dnia 17 marca 1921 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. 1921, nr 44, poz. 267.
View in Google Scholar

Ustawa z dnia 18 maja 1990 r. o ustroju samorządu miasta stołecznego Warszawy, Dz.U. 1990, nr 34, poz. 200.
View in Google Scholar

Ustawa z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy, Dz.U. 1994, nr 48, poz. 195.
View in Google Scholar

Wiszniowski R., Przełomy państwa współczesnego. Przypadek Szkocji i Katalonii, Warszawa 2013.
View in Google Scholar

Wytrążek W., Sprawność działania administracji publicznej w Polsce w warunkach decentralizacji, Lublin 2006.
View in Google Scholar

Zawicki M., Nowe zarządzanie publiczne, Warszawa 2011.
View in Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

14-07-2022

Numer

Tom 19 Nr 2(77) (2022): Teoria polityki

Dział

Artykuły

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

„Decentralizacja – podstawowe zagadnienia teoretyczne”. 2022. Politeja 19 (2(77): 19-33. https://doi.org/10.12797/Politeja.19.2022.77.01.