Pamięć o ofiarach zagłady Romów i Sinti a współczesny stosunek do zmarłych w społecznościach polskich Romów – podobieństwa i różnice

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.84.09

Słowa kluczowe:

Romowie, Holokaust Romów, obrzędy, śmierć i pogrzeb

Abstrakt

REMEMBRANCE OF THE ROMA AND SINTI HOLOCAUST VICTIMS IN COMPARISON TO CONTEMPORARY ATTITUDES TOWARDS THE DECEASED IN POLISH ROMA COMMUNITIES – SIMILARITIES AND DIFFERENCES

Many contemporary scholars of Roma communities consider the extermination of the Roma during World War II as foundational to their contemporary collective identity. The commemoration of the Holocaust, which claimed the lives of over half a million European Roma and Sinti individuals, accounting for approximately 70% of their population, has now evolved into a transnational tradition that involves culturally diverse Roma communities around the world. This article aims to compare the commemoration of Holocaust victims with contemporary rituals associated with honoring the deceased in Polish Roma communities. By examining the similarities and differences between these practices, the article seeks to explore their underlying origins. In doing so, it contrasts the experience of postmemory, inherited from previous generations, with the current remembrance of the deceased in present-day contexts.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Agnieszka M. Caban - Uniwersytet Warszawski

    Kulturoznawczyni, doktorantka Uniwersytetu Warszawskiego w Szkole Doktorskiej Nauk o Kulturze i Religii, badaczka kultury mniejszości narodowych i etnicznych, specjalistka w zakresie wielokulturowości. Wykładowca i szkoleniowiec z zakresu komunikacji międzykulturowej, antydyskryminacji, Self-Advocacy i in. Laureatka nagrody im. Heleny Radlińskiej dla animatorów społecznych (wyróżnienie specjalne w 2014 roku). Autorka licznych artykułów, raportów; redaktorka książek i czasopism, m.in. Romowie – Przewodnik. Historia i kultura (2009), Romowie i Sinti w obozie pracy i zagłady w Bełżcu (2014, 2020), Z życia Romni. Tradycja a współczesna cywilizacja – rozmowy (2014). Autorka działu „Wielokulturowość” magazynu „Kultura Enter” (2008-2011) oraz „Kwartalnika Romskiego” (2010-2015). Wiceprezeska Radomskiego Stowarzyszenia Romów „Romano Waśt” (2009-2020). Kierowniczka oddziału Muzeum Dialogu Kultur w Muzeum Narodowym w Kielcach (2017-2019). Założycielka i prezeska Fundacji „Dom na Pograniczu”.

Bibliografia

Caban A., Koper E., Zagłada Romów i Sinti w obozie pracy i zagłady w Bełżcu, Bełżec 2020.
View in Google Scholar

Daróczi A., Bársony J., Pharrajimos: The Fate of the Roma During the Holocaust, New York 2008.
View in Google Scholar

Dik na Bister, baza miejsc pamięci o Zagładzie Romów, [online] http://muzeum.tarnow.pl/na-bister/.
View in Google Scholar

Ficowski J., Cyganie na polskich drogach, Kraków 1964.
View in Google Scholar

Grzegorczyk A., Obóz w getcie cygańskim, „Zagłada Żydów. Studia i materiały” 2021, nr 17, s. 463-485, https://doi.org/10.32927/zzsim.888. DOI: https://doi.org/10.32927/zzsim.888
View in Google Scholar

Halbwachs M., Społeczne ramy pamięci, przeł. M. Król, Warszawa 2008.
View in Google Scholar

Hirsch M., Family Frames: Photography, Narrative and Postmemory, Cambridge–London 1997.
View in Google Scholar

Hirsch M., Pokolenie postpamięci, „Didaskalia. Gazeta Teatralna” 2011, nr 105, s. 28-36.
View in Google Scholar

Kapralski S., Naród z popiołów. Pamięć zagłady a tożsamość Romów, Warszawa 2012.
View in Google Scholar

Kapralski S., Pamięć o Zagładzie Romów, [w:] Romowie, red. Barbara Machul-Telus, Wydawnictwo Sejmowe, 2019, s. 49-50.
View in Google Scholar

Kapralski S., Talewicz-Kwiatkowska J., Martyniak M., Romowie w KL Auschwitz, Oświęcim 2011.
View in Google Scholar

Kennrick D., Puxon G, The Destiny of Europe’s Gypsies, London 1972.
View in Google Scholar

Kowarska A.J., Polska Roma. Tradycja a nowoczesność, Warszawa 2005.
View in Google Scholar

Miejsce Pamięci i Muzeum Auchwitz-Birkenau, [online] https://www.auschwitz.org.
View in Google Scholar

Mirga A., O godne miejsce wśród ofiar. Holokaust i eksterminacja Romów w okresie II wojny światowej, [w]: Dlaczego należy uczyć o Holokauście, red. J. Ambrosewicz-Jacobs, L. Hońdo, Kraków 2005, s. 93-97.
View in Google Scholar

Mróz L., Cyganie, Warszawa 1971.
View in Google Scholar

Mróz L., Niepamięć nie jest zapominaniem. Cyganie-Romowie a Holokaust, „Przegląd Socjologiczny” 2000, t. 49, nr 2, s. 89-114.
View in Google Scholar

Mróz L., Od Cyganów do Romów. Z Indii do Unii Europejskiej, Warszawa 2007.
View in Google Scholar

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 kwietnia 2015 r., [online] https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2015-04-15_PL.html#sdocta6.
View in Google Scholar

Wróbel K., Romowie za murami getta, „Czas Kultury” 2016, nr 4, [online] https://czaskultury.pl/wp-content/uploads/woocommerce_uploads/2021/03/52-57_KWrobel_RomowieZa-MuramiGettaWarszawskiego_CzK_4_2016-xelwyx.pdf.
View in Google Scholar

Zimmermann M., Rassenutopie und Genozid. Die nationalsozialistische „Lösung der Zigeunerfrage”, Hamburg 1996.
View in Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

28-09-2023

Numer

Tom 20 Nr 3(84) (2023): Oblicza postpamięci 5: Negocjacje czy konflikty?

Dział

Oblicza postpamięci

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

„Pamięć o ofiarach zagłady Romów i Sinti a współczesny stosunek do zmarłych w społecznościach polskich Romów – podobieństwa i różnice”. 2023. Politeja 20 (3(84): 115-26. https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.84.09.