Królestwo Niderlandów – trudne „przepraszam” za przeszłość kolonialną

Autor

  • Ryszard Żelichowski Instytut Studiów Politycznych PAN

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.87.03

Słowa kluczowe:

niewolnictwo, kolonie, abolicja, Antyle Holenderskie, Surinam, Królestwo Niderlandów

Abstrakt

THE KINGDOM OF THE NETHERLANDS – DIFFICULT “I AM SORRY” FOR THE COLONIALPAST

On 19 December 2022, Mark Rutte, as the first Prime Minister of the Kingdom of the Netherlands, officially apologized for the harm suffered by the descendants of slaves brought to work in colonies in the Caribbean, Suriname, Asia and the European Netherlands. The Prime Minister announced state celebrations on the occasion of the 150th anniversary of the abolition of slavery in the Kingdom’s colonies on 1 July 2023. The slave trade brought great profits. After World War II, only Suriname and the Netherlands Antilles remained within the colonial empire of the Netherlands (New Dutch Guinea was a dependent territory until 1962). As a result of the political reforms of 2010, the Netherlands Antilles were dissolved. Currently, the Kingdom of the Netherlands consist of four autonomous countries and special (overseas) municipalities that are part of the European Netherlands. The decision to apologize for  the Kingdom’s colonial past will not end deep-seated disputes. In 2021, a report was issued stating that slavery was a crime against the population and calling for the creation of a Kingdom fund for the families of people affected by slavery. Its adoption will have far-reaching effects on Dutch society.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Ryszard Żelichowski - Instytut Studiów Politycznych PAN

    Pracuje w Zakładzie Europeistyki w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. Zainteresowania naukowe: małe państwa, wyspy i terytoria specjalne Europy Zachodniej, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru niderlandzkojęzycznego. Najważniejsze publikacje: Antyle Holenderskie (2022), Flandria (2018), Baarle-Nassau-Hertog (2015), Stosunki polsko-holenderskie w Europie pojałtańskiej (2014), Stosunki polsko-holenderskie w Europie powersalskiej (2013), Gibraltar (2012), Poland and The Netherlands: A Case Study of European Relations (współredakcja z: D. Hellema, B. van der Zwan; 2011).

Bibliografia

|1863 of 1873? Wanneer werd de slavernij nou (echt) afgeschaft?, NOS, 3 VII 2020, [online]https://nos.nl/collectie/13918/artikel/2339475-1863-of-1873-wanneer-werd-de-slavernijnou-echt-afgeschaft.
View in Google Scholar

Advies: Nederland moet excuses maken voor slavernij en herstel regelen, „De Volkskrant” 2021, 1 VII, [online] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/advies-nederlandmoet-excuses-maken-voor-slavernij-en-herstel-regelen~b2654278/.
View in Google Scholar

Anderson B., Wspólnoty wyobrażone. Rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu, przeł. S. Amsterdamski, Kraków–Warszawa 1997.
View in Google Scholar

Balicki J., Bogucka M., Historia Holandii, Wrocław 1989.
View in Google Scholar

Belgia przeprasza Kongo za przemoc w czasach kolonializmu, „Rzeczpospolita” 2020, 30 VI, [online] https://www.rp.pl/historia/art8891111-belgia-przeprasza-kongo-za-przemoc-w-czasach-kolonializmu.
View in Google Scholar

Blussé L., de Moor J., Nederlanders over zee, Franeker 1983.
View in Google Scholar

Bossenbroek M., Heen en terug oraz Familie uit Indië, [w:] M. Bossenbroek, De Meelstreep. Terugkeer en opvang na de Tweede Wereldoorlog, Amsterdam 2001.
View in Google Scholar

Boxer Ch.R., The Dutch in Brazil, 1724-1654, Oxford 1957.
View in Google Scholar

Boxer Ch.R., The Dutch Seaborn Empire 1600-1800, London 1973.
View in Google Scholar

Czerep J., Pojednanie Francji i Rwandy 27 lat po ludobójstwie, „Biuletyn PISM” 2021, nr 106, [online] https://www.pism.pl/publikacje/Pojednanie_Francji_i_Rwandy_27_lat_po_ludobojstwie.
View in Google Scholar

Davies N., Europa. Rozprawa historyka z historią, przeł. E. Tabakowska, Kraków 2010.
View in Google Scholar

Davies N., Na krańce świata. Podróż historyka przez historię, przeł. E. Tabakowska, Kraków 2017.
View in Google Scholar

De speech van Mark Rutte, met toelichtingen, NRC, 19 XII 2022, [online] https://www.nrc.nl/nieuws/2022/12/19/de-speech-van-mark-rutte-met-toelichtingen-a4151971.
View in Google Scholar

Gawrycki M.F., Historia Małych Antyli, Warszawa 2019.
View in Google Scholar

German President Frank-Walter Steinmeier Has Indefinitely Postponed a Visit to Mame a Personal Apology in the Parliament in Windhoek, „Africa Confidential” 2022, 18 I, [online] https://www.africa-confidential.com/profile/id/4640/Frank-Walter_Steinmeier.
View in Google Scholar

Global Estimates of Modern Slavery, Walk Free, [online] https://www.walkfree.org/reports/global-estimates-of-modern-slavery-2022.
View in Google Scholar

Gomes P.D., Afschaffing van de slavernij? In Suriname ging het nog tien jaar voort, „De Correspondent” 2017, 30 X, [online] https://decorrespondent.nl/7530/afschaffing-van-de-slavernij-in-suriname-ging-hetnog-tien-jaar-voort/2939316396390-e0e5cdf0.
View in Google Scholar

Góralczyk W., Sawicki S., Prawo międzynarodowe publiczne w zarysie, Warszawa 2004.
View in Google Scholar

Graves R., Patai R., Mity hebrajskie. Księga Rodzaju, przeł. R. Gromadzka, Warszawa 2003.
View in Google Scholar

Grotius H., Trzy księgi o prawie wojny i pokoju, w których znajdują wyjaśnienie prawo natury i prawo narodów, a także zasady prawa publicznego, przeł. i oprac. R. Bierzanek, Warszawa 1957, t. 1.
View in Google Scholar

Heijer H. den, De geschiedenis van de WIC, Zutphen 2002.
View in Google Scholar

Indonesian War of Independence (in Numbers), NIOD (Institute for War, Holocaust and Genocide Studies), [online] https://www.niod.nl/en/frequently-asked-questions/indonesianwar-independence-numbers.
View in Google Scholar

Israel J.I., The Dutch Republic and the Hispanic World, 1606-1661, Oxford 1982.
View in Google Scholar

Jankowski Ł., Kolonie francuskie latach 1940-45, „Dialogi Polityczne” 2008, nr 7, https://doi.org/10.12775/DP.2007.021. DOI: https://doi.org/10.12775/DP.2007.021
View in Google Scholar

Jendroszczyk P., Niemcy płacą za ludobójstwo w Namibii. „To nie reparacje”, „Rzeczpospolita” 2021, 3 VI, [online] https://www.rp.pl/kraj/art102821-niemcy-placa-za-ludobojstwo-w-namibii-to-nie-reparacje.
View in Google Scholar

Kabinet onderzoekt wet over slavernijverleden, NOS, 30 VI 2020, [online] https://nos.nl/artikel/2339037-kabinet-onderzoekt-wet-over-slavernijverleden.
View in Google Scholar

Kikkert J.G., De wereld volgens Luns, Utrecht 1992.
View in Google Scholar

Knight F.W., The Caribbean. The Genesis of a Fragmented Nationalism, New York 1990.
View in Google Scholar

Kom A. de, Ketenen van het verleden. Het Rapport van Bevindingen van het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden, Amsterdam 2021, [online] https://open.overheid.nl/repository/ronl-27c6068b-1705-49b1-b125-643b8905fd13/1/pdf/Ketenen%20van%20het%20verleden%20_met%20bijlagen_-web-26%20juli.pdf.
View in Google Scholar

Kom A. de, Ketenen van het verleden (met bijlagen), Amsterdam 2021, [online] https://open.overheid.nl/repository/ronl-27c6068b-1705-49b1-b125-643b8905fd13/1/pdf/Ketenenvanhetverleden _met bijlagen_-web-26juli.pdf.
View in Google Scholar

Kroonprins: „Ik ben gek op Afrika”, NRC, 18 IV 2002; Summiere veroordeling slavernij door kroonprins, Zeeburg Nieuws, 15 IV 2002, [online] https://web.archive.org/web/20091215031450/http://www.zeeburgnieuws.nl/integratie/slavernij.html.
View in Google Scholar

Laskowska N., Indonezja, Warszawa 2012.
View in Google Scholar

Leśniewski M., Mocarstwa kolonialne w Afryce, „Polityka” 2020, 3 XI, [online] https://www.polityka.pl/pomocnikhistoryczny/1976882,1,mocarstwa-kolonialne-w-afryce.read.
View in Google Scholar

Łepkowski T., Archipelagu dzieje niełatwe. Obrazy z przeszłości Antyli. XV-XX w., Warszawa 1964.
View in Google Scholar

Macron jedzie do Algierii. Chce rozmawiać o dostawach gazu, oprac. A. Mężyński, Dziennik.pl, 25 VIII 2022, [online] https://gospodarka.dziennik.pl/news/artykuly/8524254,emmanuel-macron-gaz-algieria.html.
View in Google Scholar

Non Self-Governing Territories, United Nations, [online] https://www.un.org/dppa/decolonization/en/nsgt.
View in Google Scholar

Oostindie G., Klinkers I., Decolonising the Caribbean. Dutch Policies in a Comparative Perspective, Amsterdam–Chicago 2004, https://doi.org/10.5117/9789053566541. DOI: https://doi.org/10.5117/9789053566541
View in Google Scholar

Orłowski T., Protokół dyplomatyczny. Ceremoniał & etykieta, Warszawa 2010.
View in Google Scholar

The Oxford Encyclopedia of American Business, Labor, and Economic History, red. M. Dubofsky, New York 2013.
View in Google Scholar

Papież Jan Paweł: przebaczcie winy Kościoła, 13 III 2000, [online] http://www.dialog.org/dialog_pl/kosciol-przebaczenie.htm.
View in Google Scholar

Rudawski B., Ludobójstwo w Namibii. Niemiecki rozrachunek z kolonialną przeszłością, „Biuletyn Instytutu Zachodniego” 2017, nr 291.
View in Google Scholar

Rudnicki J., Zawłaszczenie jako sposób nabycia terytorium państwowego. Ewolucja doktryny i praktyki, „Roczniki Nauk Prawnych” 2014, t. 24, nr 4.
View in Google Scholar

Rumoerige onthulling Nationaal Monument Slavernijverleden, Zeeburg Nieuws, 2 VII 2002, [online] https://web.archive.org/web/20091215031450/http://www.zeeburgnieuws.nl/integratie/slavernij.html.
View in Google Scholar

Sadelhoff L. von, Premier Rutte kijkt nu anders naar Zwarte Piet: „Rijkelijk laat, maar welmooi”, RTL Nieuws, 5 VI 2020, [online] https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5144291/rutte-zwarte-piet-discussie-debat-zwarte-nederlanders.
View in Google Scholar

Salij J., Stosunek Kościoła do niewolnictwa, Opoka, 27 I 2006, [online] https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TD/praca_nad_wiara/stosunek_do_niewolnictwa.html.
View in Google Scholar

Sint Nicolaas E. [i in.], Tien verhalen, miljoenen levens. Slavernij. Het verhaal van João, Wally, Oopjen, Paulus, Van Bengalen, Surapati, Sapali, Tula, Dirk, Lohkay, Amsterdam 2021.
View in Google Scholar

Słuczański E., Polityka zagraniczna Indonezji na przełomie lat 60-tych i 70-tych, Warszawa 1974.
View in Google Scholar

Sobczyński M., Państwa i terytoria zależne. Ujęcie geograficzno-polityczne, Toruń 2006.
View in Google Scholar

Staatsregeling van de Nederlandse Antillen, worldstatemen.org, [online] https://www.worldstatesmen.org/nethantilles_const1954.pdf.
View in Google Scholar

Stasiński M., Prezydent Meksyku chce zrobić „przerwę” w stosunkach z Hiszpanią, Wyborcza.pl, 10 II 2022, [online] https://wyborcza.pl/7,75399,28098876,prezydent-meksyku-chcezrobic-przerwe-w-stosunkach-z-hiszpania.html.
View in Google Scholar

Steinwehr U., Dutch Zwarte Piet Reignites Blackface Debate, Deutsche Welle, 16 XI 2019, [online]
View in Google Scholar

https://www.dw.com/en/dutch-zwarte-piet-reignites-blackface-debate/a-51232646.
View in Google Scholar

Światowa Konferencja Przeciw Rasizmowi, Dyskryminacji Rasowej, Ksenofobii i Pochodnym Formom Nietolerancji w Durbanie (Republika Południowej Afryki), 31 VIII-7 IX 2001, [online] https://www.unic.un.org.pl/durban/deklaracja_program.php.
View in Google Scholar

Vandeputte O., Niderlandzki. Język dwudziestu milionów Holendrów i Flamandów, przeł. i oprac. J. Koch, Rekkem 1995.
View in Google Scholar

Wielenga F., Nederland in de twintigste eeuw, Amsterdam 2009.
View in Google Scholar

W sto dni wymordowano 800 tysięcy ludzi, Macron uznał odpowiedzialność Francji. „Zabrakło słowa przepraszam”, TVN24, 27 V 2021, [online] https://tvn24.pl/swiat/emmanuel-macron-w-rwandzie-prezydent-uznal-odpowiedzialnosc-francji-za-ludobojstwo-tutsi-5105699.
View in Google Scholar

Wesel B., Reparacje za zbrodnie kolonialne: pieniądze i milczenie, Deutsche Welle, 4 VI 2021, [online] https://www.dw.com/pl/reparacje-za-zbrodnie-kolonialne-pieni%C4%85dzei-milczenie/a-57771073.
View in Google Scholar

Wesseling H.L., Indië verloren, rampspoed geboren en andere opstellen over de geschiedenis van de Europese expansie, Amsterdam 1995.
View in Google Scholar

Wet afschaffing slavernij (1863), „Historiek” 2017, 12 XII, [online] https://www.jstor.org/stable/41848796?seq=1#metadata_info_tab_contents.
View in Google Scholar

Wielenga F., Nederland in de twintigste eeuw, Amsterdam 2009.
View in Google Scholar

Winter J.M. van, De openbare mening in Nederland over de afschaffing der slavernij, „De West-Indische Gids” 1952. DOI: https://doi.org/10.1163/22134360-90000111
View in Google Scholar

Wolska A., Belgia: Król przeprasza Kongo za okres kolonialny. Nie wspomina Leopolda II, EURACTIV.pl, 1 VII 2020, [online] https://www.euractiv.pl/section/demokracja/news/belgia-krol-przeprasza-kongo-za-okres-kolonialny-filip-i-tintin-komiks/.
View in Google Scholar

Wolska A., Niemcy uznały zbrodnie z czasów kolonialnego panowania w Namibii za ludobójstwo, EURACTIV.pl, 28 V 2021, [online] https://www.euractiv.pl/section/demokracja/news/niemcy-uznaly-kolonialne-panowanie-w-namibii-za-ludobojstwo.
View in Google Scholar

Zins H., Historia Afryki Wschodniej, Wrocław 1986.
View in Google Scholar

Zumthor P., Życie codzienne w Holandii w czasach Rembrandta, przeł. E. Bąkowska, Warszawa 1965.
View in Google Scholar

Żelichowski R., Antyle Holenderskie. Słoneczna strona Królestwa Niderlandów, Warszawa 2022.
View in Google Scholar

Żelichowski R., Flandria, Warszawa 2018.
View in Google Scholar

Żelichowski R., Nowy ład na Antylach Holenderskich, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica” 2014, nr 17, https://doi.org/10.18778/1508-1117.17.11. DOI: https://doi.org/10.18778/1508-1117.17.11
View in Google Scholar

Żelichowski R., Stosunki polsko-holenderskie w Europie pojałtańskiej, Warszawa 2014.
View in Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

20-12-2023

Numer

Tom 20 Nr 6(87) (2023)

Dział

Stosunki międzynarodowe

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

„Królestwo Niderlandów – trudne «przepraszam» za przeszłość kolonialną”. 2023. Politeja 20 (6(87): 45-68. https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.87.03.