The Fragility of Democracy and Its Double-Edged Nature
DOI:
https://doi.org/10.12797/Politeja.23.2026.102.02Słowa kluczowe:
democracy, representation, separation of powers, political legitimacy, non-Western political thoughtAbstrakt
This article argues that ‘democracy’ has become a largely unquestioned legitimizing principle in contemporary politics, while anti-democratic projects increasingly operate through democratic labels (e.g., ‘people’s’, ‘Islamic’, ‘guided’, ‘true’ democracy). It traces how technological change (especially the internet) reopens the question of direct versus representative rule, intensifying tensions between popular sovereignty, expertise, and accountability. The paper also highlights institutional distortions (party convergence, judicial overreach, blurred separation of powers) and the growing gap between democracy’s liberal and majoritarian components. Finally, it compares non-Western reinterpretations of democracy (Islamic, Hindutva, Confucian / ‘Asian values’) and assesses how media ecosystems and AI may further amplify manipulation, oligarchic drift, or authoritarian capture.
Pobrania
Bibliografia
Allison G., Blackwill R.D., Wyne A., Chiny, Stany Zjednoczone i świat w oczach wielkiego mistrza Lee Kuan Yewa, trans. H. Bińczak, Warszawa 2014.
View in Google Scholar
Bai T., Against Political Equality. The Confucian Case, Princeton 2019.
View in Google Scholar
Bankowicz M., Demokracja według T.G. Masaryka, Kraków 2015.
View in Google Scholar
Bankowicz M., Demokracja. Zasady, procedury, instytucje, Kraków 2006.
View in Google Scholar
Bankowicz M., System polityczny Singapuru. Ewolucja historyczna i teraźniejszość, Kraków 2005.
View in Google Scholar
Bankowicz M., “System polityczny Szwajcarii, czyli przypadek jedyny w swoim rodzaju,” Politeja, vol. 20, no. 1 (82) (2023), pp. 5-20, https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.82.01.
View in Google Scholar
Bonczol Ł., Zrozumieć Indonezję. Nowy Ład generała Suharto, Warszawa 2012.
View in Google Scholar
Churchill W., Moja młodość, trans. T. Bieroń, Poznań 2000.
View in Google Scholar
Czech F., Spiskowe narracje i metanarracje, Kraków 2015.
View in Google Scholar
Dębnicki K., Konflikt i przemoc w systemie politycznym niepodległych Indii, Warszawa 2015.
View in Google Scholar
Gawlikowski K., Chińskie metamorfozy. Cywilizacja konfucjańska a cywilizacja zachodnia, Warszawa 2022.
View in Google Scholar
Gawrycki M.F., Historia Wenezueli, Warszawa 2022.
View in Google Scholar
Gilbert M., Winston S. Churchill, vol. 8 Never Despair, London 1988.
View in Google Scholar
Gruchała Jan, Tomasz G. Masaryk, Wrocław 1996.
View in Google Scholar
“Guaidó vs Maduro: Who backs Venezuela’s Two Presidents?,” Reuters, 24 January 2019, at https://web.archive.org/web/20190127205654/https://www.cnbc.com/2019/01/24/reuters-america-guaido-vs-maduro-who-backs-venezuelas-two-presidents.html.
View in Google Scholar
Haliżak E., “Stosunki USA–Chiny. Falsyfikacja hipotezy ‘pułapki Tukidydesa’,” Stosunki Międzynarodowe – International Relations, vol. 52, no. 4 (2016), pp. 9-31, https://doi.org/10.7366/020909614201601.
View in Google Scholar
Houn F.W., Central Government of China, 1912-1928. An Institutional Study, Westport 1974.
View in Google Scholar
Huc [O.M.], Cesarstwo Chińskie według współczesnych badań podróżnika O.M. Huc’a, b. misyonarza Apostolskiego w Chinach. Dzieło uwieńczone przez Akademię francuzką, vol. 1, Warszawa 1886.
View in Google Scholar
Jiang Q., “From Mind Confucianusm to Political Confucianism,” in R. Fan, E. Yu (eds), The Renaissance of Confucianism in Contemporary China, New York 2011, p. 34.
View in Google Scholar
Jurasz W., “Co zostało po arabskiej wiośnie? Smutny bilans 10 lat,” Onet Wiadomości, 7 March 2021, at https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/co-zostalo-po-arabskiej-wiosniesmutny-bilans-10-lat-analiza/b1w0nzp.
View in Google Scholar
Karolczak K., “Japońska demokracja – tatemae czy honne?,” Azja-Pacyfik, no. 1 (98) (1998), pp. 67-76.
View in Google Scholar
Kennedy P., U progu XXI wieku (przymiarka do przyszłości), trans. P. Konczewski, London 1994 (orig. ed. 1993).
View in Google Scholar
Khan R., Mahmood A., Salim A., “Arab Spring Failure. A Case Study of Egypt and Syria,” Liberal Arts and Social Sciences International Journal (LASSIJ), vol. 4, no. 1 (2020), pp. 44-53, https://doi.org/10.47264/idea.lassij/4.1.5.
View in Google Scholar
Kołakowski L., Herezja, Kraków 2010.
View in Google Scholar
Kołakowski L., “Jak być konserwatywno-liberalnym socjalistą,” Aneks, no. 20 (1979), pp. 3-6.
View in Google Scholar
Kula M., Anatomia rewolucji narodowej (Boliwia w XX wieku), Wrocław 1999.
View in Google Scholar
Lewis B., Co się właściwie stało? O kontaktach Zachodu ze światem islamu, trans. J. Kozłowska, Warszawa 2003.
View in Google Scholar
Mahathir bin Mohamad, “Rozważania o wartościach azjatyckich,” Azja-Pacyfik, no. 2 (1999), pp. 157-168.
View in Google Scholar
Morris D., “Direct Democracy and the Internet,” Loyola of Los Angeles Law Review, vol. 34, no. 3 (2001), pp. 1033-1053, https://digitalcommons.lmu.edu/llr/vol34/iss3/5.
View in Google Scholar
Myślak E., “Instytucje demokracji bezpośredniej w szwajcarskim modelu demokracji konsensualnej,” Politeja, vol. 9, no 3 (21) (2012), pp. 119-132.
View in Google Scholar
Okin Moller S., Is Multiculturalism Bad for Women?, eds. J. Cohen, M. Howard, M.C. Nussbaum, Princeton 1999.
View in Google Scholar
Pąk K., “Bhutan. Kraj szczęśliwych ludzi,” Otwarty Przewodnik Krajoznawczy, 23 March 2011, at https://www.krajoznawcy.info.pl/kraj-szczesliwych-ludzi-6702.
View in Google Scholar
Rousseau J.J., Rozważania o rządzie polskim i jego zamierzonej reformie, trans and ed. A. Grześkowiak-Krwawicz, Warszawa 2023.
View in Google Scholar
“Rumunia: wyniki wyborów prezydenckich zostały unieważnione,” Rzeczpospolita, 6 December 2024, at https://www.rp.pl/polityka/art41550091-rumunia-wyniki-wyborowprezydenckich-zostaly-uniewaznione.
View in Google Scholar
Said E., Orientalizm, trans. M. Wyrwas-Wiśniewska, Warszawa 1991 (orig. ed. 1978).
View in Google Scholar
Sakowski Ł., Misiak M., Raport. Poglądy polityczne, społeczne, obyczajowe, środowiskowe i gospodarcze wśród polskich naukowców w 2018 roku, at https://www.totylkoteoria.pl/poglady-naukowcow-raport/.
View in Google Scholar
Snow E., “A Conversation with Mao Tse-tung,” Life, 30 April 1971, pp. 46-48, at https://blog.nixonfoundation.org/wp-content/uploads/2014/11/LIFE-Magazine-April-30-1971.pdf.
View in Google Scholar
Stępień M., Chińskie marzenie o konstytucjonalizmie, Kraków 2015.
View in Google Scholar
Szymanek J., “Współczesne rozumienie pojęcia reprezentacji politycznej (zarys problemu),” Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, vol. 67, no. 2 (2005), pp. 223-237, at https://repozytorium.amu.edu.pl/server/api/core/bitstreams/e1417a7f-07f5-428d-8c4f-ef40e54cc872/content, 4 XII 2025.
View in Google Scholar
“Venezuela ‘coup’: Alarm Grows as Court Takes Power,” BBC News, 31 March 2017, at https://www.bbc.com/news/world-latin-america-39449494.
View in Google Scholar
Voegelin E., Lud Boży, trans. M. Umińska, Kraków 1994.
View in Google Scholar
Voll J.O., “Islam and Democracy: Is Modernisation a Barier?,” Religion Compass, vol. 1, no. 1 (2007), pp. 170-178, https://doi.org/10.1111/j.1749-8171.2006.00017.x.
View in Google Scholar
Wasiutyński B., Kryzys demokratyzmu. Wybór pism, introd. P. Koryś, Kraków 2024.
View in Google Scholar
Żakowski K. (ed.), “Rody polityków w Japonii,” in Współczesna Azja Wschodnia. Wybrane zagadnienia, Łódź 2011, pp. 217-230.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
