Perła Spytkowic – kompleks pałacowo-parkowy
DOI:
https://doi.org/10.12797/RSpyt.02.2023.02.03Słowa kluczowe:
architecture, changes, Palace, Park Complex, SpytkowiceAbstrakt
THE PEARL OF SPYTKOWICE – THE PALACE AND PARK COMPLEX
The Palace and Park Complex in Spytkowice is a pearl of this place, thus being part of the tangible cultural heritage, entered in the register of monuments and the municipal register of monuments. The characteristic landscape has been built not only by history, but also by personalities associated with it, architecture and a green area, which constitute the uniqueness and exceptionality of the Complex – a place with its own, long -lasting tradition. The entire cultural heritage of the village of Spytkowice, both tangible and intangible, is „patrimony” for its inhabitants, expression of regional identity. Both the history of the creation and development of the village of Spytkowice itself have been recalled, including the history of the rulers there, in order to understand the importance and signifi cance of the Palace and Park Complex, and thus the historical and cultural background as well as architectural and urban determinants have been identifi ed. Due to the multi -faceted changes, both historical and stylistic or urban, the property has gone through a period from its splendor, through degradation, to the present day – waiting for its „second life”.
Bibliografia
Alexandrowicz S., Najstarsza mapa szczegółowa ziem polskich: Stanisława Porębskiego mapa Księstwa Oświęcimskiego i Zatorskiego z 1563 roku. Wątpliwości w sprawie genezy i autorstwa, w: Mente et litteris. O kulturze i społeczeństwie wieków średnich, Poznań 1984.
View in Google Scholar
Arnold S., Terytoria plemienne w ustroju administracyjnym Polski Piastowskiej (w. XII -XIII), w: Prace Komisji dla Atlasu Historycznego Polski, nr 2, Kraków 1927.
View in Google Scholar
Bobowski M., Res Slesiacae a Michaele Boniecki olim congestae, w: Codex diplomaticus Poloniae, t. 4, nr 93, Warszawa 1887.
View in Google Scholar
Chlebowski B., Spytkowice, w: Słownik geografi czny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 11, red. F. Sulimierski, W. Walewski, Warszawa 1890.
View in Google Scholar
Ciołek G., Ogrody polskie, Warszawa 1978.
View in Google Scholar
Gątkowski J.N., Rys dziejów księstwa oświęcimskiego i zatorskiego, Lwów 1867.
View in Google Scholar
Grodecki R., Dzieje polityczne Śląska do r. 1290, Kraków 1930.
View in Google Scholar
Gronert J., Astrologia od początku, każdemu wolno swój czas wykorzystać albo zmarnować, Pabianice 2007.
View in Google Scholar
Kamiński A., Myszkowski Wawrzyniec z Mirowa i Spytkowic h. Jastrzębiec (ok. 1486 -1546) kasztelan oświęcimski, biecki, sadecki, w: Polski Słownik Biografi czny (dalej PSB), t. 22, Kraków 1977.
View in Google Scholar
Kieniewicz S., Potocki Ignacy – Przerębski Mikołaj, w: PSB, t. 28, Wrocław 1984.
View in Google Scholar
Konopczyński W., August Aleksander Czartoryski (1697-1782) wojewoda ruski, w: PSB, t. 4, Kraków 1938.
View in Google Scholar
Kronika książąt polskich, wyd. Z. Węclewski, w: Monumenta Poloniae Historica, t. 3, Lwów 1878.
View in Google Scholar
Kronika polska, wyd. L. Ćwikliński, w: Monumenta Poloniae Historica, t. 3, Lwów 1878.
View in Google Scholar
Księga Jubileuszowa 800 lat Spytkowic, red. J. Warzecha, J. Fabin, P. Mostowik, Ząbki 2000.
View in Google Scholar
Kuhn W., Geschichte Oberschlesiens im Mittelalter, w: „Jahrbuch der schlesischen Friedrich -Wilhelms -Universität zu Breslau” 1983, t. 24.
View in Google Scholar
Kuhn W., Siedlungsgeschichte des Auschwitzer Beskidenvorlandes, w: „Zeitschrift fur Ostforschung” 1975, t. 24.
View in Google Scholar
Kuolys D., Czeslawas Miloszas ir Lietuvos Didziosios kunigaikštystės tradicija, w: Czeslawo Miloszo kūryba: modernioji LDK tradicijų tąsa, Vilnius 2012.
View in Google Scholar
Link -Lenczowski K., Popiołek B., Elżbieta Sieniawska (1669 -1729) wojewodzina bełska, hetmanowa wielka koronna, w: PSB, t. 37, Kraków–Warszawa 1996.
View in Google Scholar
Łepkowski J., Przegląd zabytków przeszłości okolic Krakowa, Warszawa 1863.
View in Google Scholar
Marczewski B., Powiat wadowicki pod względem geografi cznym, statystycznym i historycznym, Kraków 1897.
View in Google Scholar
Mostowik P., Z dziejów Księstwa Oświęcimskiego i Zatorskiego XII -XVI w., Toruń 2005.
View in Google Scholar
Myśliwski W., Traktat o łuskaniu fasoli, Kraków 2018.
View in Google Scholar
Nowak J.S., Dobra i zamek w Spytkowicach za czasów Sieniawskich i Czartoryskich (1704 -1782), „Krakowski Rocznik Archiwalny” 2009, t. 15.
View in Google Scholar
Nowakowski A., Dzieje ustroju i prawa księstw Oświęcimskiego i Zatorskiego, Białystok 1988.
View in Google Scholar
Prokop K.R., Księstwa oświęcimskie i zatorskie wobec Korony Polskiej w latach 1438-1513. Dzieje polityczne, Kraków 2002.
View in Google Scholar
Rybarski R., Gospodarstwo Księstwa Oświęcimskiego w XVI wieku, „Rozprawy Wydziału Historyczno-Filozoficznego PAU” 1931, t. 43, nr 2.
View in Google Scholar
Rychlik I., Księstwo oświęcimskie i zatorskie, w: Sprawozdanie Dyrekcji C. K. gimnazjum w Tarnowie za rok szkolny 1889, Tarnów 1889.
View in Google Scholar
Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. K. Kubalska-Sulkiewicz, Warszawa 2003.
View in Google Scholar
Stanek J., Z dziejów ziemi oświęcimskiej, Kraków 1959.
View in Google Scholar
Stanko P., Dzieje parafii w Spytkowicach do końca XVI w., „Krakowski Rocznik Archiwalny”, t. 8, Kraków 2007.
View in Google Scholar
Stanko P., Dzieje wsi i parafi i Spytkowice koło Zatora do końca XVI wieku, „Krakowski Rocznik Archiwalny” 2007, t. 13.
View in Google Scholar
Szablowski J., Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. 1: województwo krakowskie, zeszyt 14: powiat wadowicki, Warszawa 1953.
View in Google Scholar
Wyrozumska B., Drogi w ziemi krakowskiej do końca XVI wieku, Wrocław 1977.
View in Google Scholar