Gospodarstwo rolne klucza spytkowickiego w 1763 roku

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/RSpyt04.2025.04.02

Słowa kluczowe:

Spytkowice, 18th century, Czartoryski family, noble estates, three-field system, animal husbandry, grain farming, fishponds

Abstrakt

AGRICULTURE IN THE SPYTKOWICE ESTATE IN 1763

In 1763 the Spytkowice estate belonged to the Czartoryski family. It included eight villages and nine manorial farms. The farm economy was mainly based on growing grain and raising animals and fish. The most important crops were oats, rye, wheat, and barley, which was used to make beer in the local brewery. They also grew peas, millet, buckwheat, flax, hemp, and rapeseed for use on the farm. A three-field crop rotation system was used. Among the animals, dairy cattle were the most common. They also kept sheep, pigs, and fallow deer. Fish farming brought significant income to the estate. In terms of farming, the Spytkowice estate was similar to other noble estates and royal lands in the western part of Lesser Poland.

Biogram autora

  • Krzysztof Saferna

    Inżynier agroekonomii, absolwent I stopnia historii w Instytucie Historii i Archiwistyki UKEN w Krakowie. Mieszkaniec gminy Wieprz, na terenie której prowadzi niewielkie gospodarstwo rolne. Autor wydanej w 2022 r. Monografii wsi Przybradz, a także artykułów naukowych dotyczących tematyki regionalnej. Członek Towarzystwa Miłośników Andrychowa. Prowadzi internetowego bloga Historie z gminy Wieprz. Od najmłodszych lat zaangażowany w pracę na rzecz lokalnej społeczności. Zainteresowania badawcze: historia wsi polskiej, ziemiaństwo, genealogia, demografia społeczna, gospodarka epoki nowożytności.

Bibliografia

Guldon Z., Wijaczka J., Wysokość i struktura dochodu z dóbr biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w końcu XVIII wieku, „Nasza Przeszłość. Studia
View in Google Scholar

z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce” 1996, t. 85, s. 159-206, https://doi.org/10.52204/np.1996.85.159-206.
View in Google Scholar

Janik K., Perła Spytkowic – kompleks pałacowo parkowy, „Rocznik Spytkowicki” 2023, nr 2, s. 48-69, https://doi.org/10.12797/RSpyt.02.2023.02.03.
View in Google Scholar

Kamler M., Folwark szlachecki w Wielkopolsce w latach 1580-1655, Warszawa 1975.
View in Google Scholar

Kicińska U., Powinności dworniczek w majątkach szlacheckich XVIII wieku. Przykład dworu Anny Pauliny z Sapiehów Jabłonowskiej (zm. 1800), wojewodziny bracławskiej, „Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym” 2024, t. 73, s. 111-132, https://doi.org/10.12775/KLIO.2024.055.
View in Google Scholar

Leskiewiczowa J., Znaczenie inwentarzy dóbr ziemskich dla badań historii wsi w Polsce w XVIII w., „Kwartalnik Historyczny” 1953, t. 60, nr 4, s. 363-377.
View in Google Scholar

Mostowik P., Dawne Spytkowice (do 1513 r.), w: 800 lat Spytkowic. Księga jubileuszowa, red. J. Warzecha, J. Fabin, P. Mostowik, Ząbki 2000, s. 15-32.
View in Google Scholar

Niedojadło A., Gospodarka dworska w kluczu wierzchosławickim w XVII i XVIII wieku.
View in Google Scholar

Produkcja roślinna, „Krakowskie Studia Małopolskie” 2008, nr 12, s. 263-281, https://doi.org/10.15804/ksm200814.
View in Google Scholar

Niedojadło A., Gospodarka dworska w kluczu wierzchosławickim w XVII i XVIII wieku.
View in Google Scholar

Produkcja roślinna i zwierzęca, cz. 2, „Krakowskie Studia Małopolskie” 2010, nr 14(1), s. 221-235, http://dx.doi.org/10.15804/ksm201017.
View in Google Scholar

Nowak J.S., Dobra i zamek w Spytkowicach za czasów Sieniawskich i Czartoryskich (1704-1782), „Krakowski Rocznik Archiwalny” 2009, t. 15, s. 93-134.
View in Google Scholar

Stanko P., Dzieje wsi i parafii Spytkowice koło Zatora do końca XVI wieku, „Krakowski Rocznik Archiwalny” 2007, t. 13, s. 19-54.
View in Google Scholar

Płonka M., Dwory w obrębie wójtostwa Mikołaj w 1721 r., „Wadoviana. Przegląd Historyczno-Kulturalny” 2023, nr 26, s. 132-149.
View in Google Scholar

Prokop K.R., Księstwa oświęcimskie i zatorskie wobec Korony Polskiej w latach 1438-1513, Kraków 2002.
View in Google Scholar

Saferna K., Monografia wsi Przybradz, Tomice 2022.
View in Google Scholar

Saferna K., Obraz rolnictwa Spytkowic i Ryczowa w dokumentacji Obozu Naukowo-Badawczego z 1968 r., „Rocznik Spytkowicki” 2024, nr 3, s. 67-98, https://doi.org/10.12797/RSpyt03.2024.03.04.
View in Google Scholar

Słaby A., Rządzicha Oleszycka. Dwór Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej jako przykład patronatu kobiecego w czasach saskich, Kraków 2014.
View in Google Scholar

Szczygielski W., Gospodarka stawowa na ziemiach południowo-zachodniej Rzeczypospolitej w XVI-XVIII w. Studium z dziejów postępu w dawnym gospodarstwie wiejskim, Łódź 1965.
View in Google Scholar

Wyżga M., Chłopstwo. Historia bez krawata, Kraków 2022.
View in Google Scholar

Zamorski K., Folwark i wieś. Gospodarka dworska i społeczność chłopska Tenczynka w latach 1705-1845, Wrocław 1987.
View in Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

2025-10-30

Numer

Dział

Artykuły i rozprawy

Jak cytować

Gospodarstwo rolne klucza spytkowickiego w 1763 roku. (2025). Rocznik Spytkowicki, 4, 47-71. https://doi.org/10.12797/RSpyt04.2025.04.02