Obraz rolnictwa Spytkowic i Ryczowa w dokumentacji Obozu Naukowo-Badawczego z 1968 r.

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/RSpyt03.2024.03.04

Keywords:

village, agriculture, rural cottage, multi-sided barn, farming, animal husbandry, ploughing, horse-drawn cart

Abstract

THE IMAGE OF AGRICULTURE IN SPYTKOWICE AND RYCZÓW IN THE DOCUMENTATION OF THE 1968 SCIENTIFIC RESEARCH CAMP

In 1968, during an ethnographic scientific research camp, interviews were conducted with the residents of Spytkowice and Ryczów. The questionnaires collected by the researchers are stored in the Archives of the Ethnographic Museum of S. Udziela in Kraków. These archival materials contain a range of information about the daily lives of the residents of Spytkowice and Ryczów. Due to the limited number of interviews conducted, they cannot be considered representative; however, the collected responses are extremely valuable as they give voice to the direct participants of rural daily life. One of the researched topics was local folk architecture, charactersed by single-track houses with thatched roofs and multi-sided barns. The population was primarily engaged in agriculture and work outside the village. Residents recalled farming methods, including ridge ploughing, which is no longer practiced, as well as the tools used. Considerable attention was devoted to animal husbandry, particularly the communal grazing of cattle on municipal pastures. The use of horses and cows as draught animals was also discussed. The research camp participants were interested in both draught transportation means, such as carts and sleds, and manual ones, like wheelbarrows.

 

Author Biography

  • Krzysztof Saferna, University of the National Education Commission, Krakow

    Inżynier rolnictwa, student historii w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Mieszkaniec wsi Przybradz, gdzie wraz z rodzicami prowadzi gospodarstwo rolne. Od lat zaangażowany w prace na rzecz lokalnej społeczności. Z zamiłowania historyk, genealog oraz przyrodnik. Autor 500-stronicowej Monografii wsi Przybradz oraz artykułów naukowych. Prowadzi na jednym z portali społecznościowych stronę poświęconą lokalnej historii: Historie z Gminy Wieprz. Zainteresowania badawcze: etnografia, historia wsi i rolnictwa w XIX i XX w., genealogia chłopska i szlachecka, gospodarka i demografia społeczna, losy majątków dworskich, migracje w XIX i XX w., historia mówiona.

References

Bazielichówna B., Transport i komunikacja w Siołkowicach Starych, „Etnografia Polska” 1958, t. 1.
View in Google Scholar

Caputa Z., Przysiółki górskie – ważny element krajobrazu Beskidu Żywieckiego, „Karta Groni: Wydawnictwo społeczno-kulturalne poświęcone sprawom Żywiecczyzny” 2004, nr 23.
View in Google Scholar

Czajkowski J., Konstrukcja sochowo-ślemieniowa w budownictwie wiejskim na terenie Polski, „Rocznik Muzeum Etnograficznego w Krakowie” 1972, t. 4.
View in Google Scholar

Drozd-Piasecka M., Postawy mieszkańców wsi w sytuacji konfliktowej zaistniałej na tle komasacji, „Etnografia Polska” 1982, t. 26, nr 1.
View in Google Scholar

Galczak-Froch A., Problemy z usystematyzowaniem wewnętrznego rozwarstwienia chłopstwa, „Krakowskie Studia Małopolskie” 2013, nr 18, http://dx.doi.org/10.15804/ksm201312.
View in Google Scholar

Gnerowicz J., Skoczylas M., Profesor Teofil Ciesielski – współzałożyciel Galicyjskiego Towarzystwa dla Ogrodnictwa i Pszczelnictwa oraz Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika we Lwowie, „Wszechświat” 2017, t. 118, nr 10-12.
View in Google Scholar

Halamska M., Zwęglińska-Gałecka D., Od wsi chłopskiej do robotniczej, w: Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi, t. 1, seria: „Ciągłość i Zmiana 1918-2018”, red. M. Halamska, M. Stanny, J. Wilkin, Warszawa 2019, https://doi.org/10.53098/9788373839984.
View in Google Scholar

Kąś J., Kultura materialna Kliszczaków w ujęciu dialektologicznym i etnograficznym
View in Google Scholar

na tle gwar Małopolski południowej. Nazwy części wozu, w: Kliszczacy – gwara i kultura, red. M. Rak, M. Brytan-Ciepielak, Kraków 2022, https://doi.org/10.12797/9788381387187.01.
View in Google Scholar

Kolberg O., Dzieła wszystkie, t. 5, Krakowskie, cz. 1, Wrocław–Poznań 1962.
View in Google Scholar

Kolasa A., Marek R., Seremet A., Gmina Spytkowice na starej fotografii, Spytkowice–Wadowice 2021.
View in Google Scholar

Krystian M., „Nie rzucim ziemi” – organizacje rolnicze i spółdzielcze, w: Ryczów.
View in Google Scholar

Z dziejów wsi i parafii, red. D. Fryc-Piętak, A. Rybarczyk, M. Szczypczyk, Wadowice 2002.
View in Google Scholar

Kuciel-Frydryszak J., Chłopki. Opowieść o naszych babkach, Warszawa 2023.
View in Google Scholar

Łuczkowski J., Od ziarenka do bochenka, Opoczno 2021.
View in Google Scholar

Matuszczak J., Uwagi o budownictwie drewnianym w powiecie pszczyńskim, „Ochrona Zabytków” 1957, t. 10, nr 1.
View in Google Scholar

Mostowik P., Dawne Spytkowice (do 1513 r.), w: 800 lat Spytkowic. Księga jubileuszowa, red. J. Warzecha, J. Fabin, P. Mostowik, Ząbki 2000.
View in Google Scholar

Mostowik P., Spytkowice na początku lat sześćdziesiątych, w: 800 lat Spytkowic. Księga jubileuszowa, red. J. Warzecha, J. Fabin, P. Mostowik, Ząbki 2000.
View in Google Scholar

Napora M., Woźniak M., Między humanistyką a posthumanistyką. Interdyscyplinarność w badaniach humanistycznych, „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2017, t. 14, nr 1.
View in Google Scholar

Nowosz W., Zajęcia rolnicze i hodowlane, w: Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 1, seria: „Biblioteka Etnografii Polskiej”, nr 32, red. M. Biernacka et al., Wrocław 1976.
View in Google Scholar

Ogorzałek A., Kronika 1968-1970, „Rocznik Muzeum Etnograficznego w Krakowie” 1972, t. 4.
View in Google Scholar

Pokropek M., Etnografia. Materialna kultura ludowa Polski na tle porównawczym, Warszawa 2019.
View in Google Scholar

Rabiega E., Adaptacja mieszkańców Kargowej w zakresie kultury rolniczej, „Rocznik Lubuski” 1966, t. 4.
View in Google Scholar

Swadźba U., Etos pracy w Polsce. Ewolucja zjawiska, w: Praca – więź – integracja.
View in Google Scholar

Wyzwania w życiu jednostki i społeczeństwa. Monografia poświęcona pamięci prof. zw. dr. hab. Władysława Jachera, t. 1, seria: „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 3304, red. U. Swadźba, B. Pactwa, M. Żak, Katowice 2015.
View in Google Scholar

Szczypczyk M., Z przeszłości Ryczowa, w: Ryczów. Z dziejów wsi i parafii, red. D. Fryc-Piętak, A. Rybarczyk, M. Szczypczyk, Wadowice 2002.
View in Google Scholar

Szpak E., Mentalność ludności wiejskiej w PRL. Studium zmian, Warszawa 2013.
View in Google Scholar

Terlecki D., Po dolary i wolność: Śladami Polonii w Ameryce, Warszawa 2019.
View in Google Scholar

Thomas W., Znaniecki F., Chłop polski w Europie i Ameryce, t. 1-5, Warszawa 1976.
View in Google Scholar

Wieruszewska-Adamczyk M., Wieś polska w perspektywie stulecia. Refleksje rocznicowe 1918-2018, „Zeszyty Wiejskie” 2019, z. 24, https://doi.org/10.18778/1506-6541.24.01.
View in Google Scholar

Wylegała A., Był dwór, nie ma dworu. Reforma rolna w Polsce, Wołowiec 2022.
View in Google Scholar

Wyżga M., Chłopstwo. Historia bez krawata, Kraków 2022.
View in Google Scholar

Żurek D., Parafie Spytkowice, Bachowice i Ryczów w średniowieczu i w początkach epoki nowożytnej, „Rocznik Spytkowicki” 2022, nr 1.
View in Google Scholar

Netografia:
View in Google Scholar

Babice: 70 rocznica wyzwolenia Babic, https://chrzanowski24.pl/wiadomosci-lokalne/babice-70-rocznica-wyzwolenia-babic-30118147.
View in Google Scholar

Piotrowski K.P., Kropla drąży skałę, rozmowa z M. Baliszewską, dziennikarką Polskiego Radia, https://m.folk24.pl/wywiady/kropla-drazy-skale.
View in Google Scholar

Narodowy Instytut Dziedzictwa, [portal] zabytek.pl.maps.mapywig.org.
View in Google Scholar

Downloads

Published

2024-10-24

Issue

Section

Artykuły i rozprawy

How to Cite

Obraz rolnictwa Spytkowic i Ryczowa w dokumentacji Obozu Naukowo-Badawczego z 1968 r. (2024). Rocznik Spytkowicki, 3, 67-98. https://doi.org/10.12797/RSpyt03.2024.03.04