Причынок до реконструкциі світа вартости Лемків на примірі оповіданя Теодора Кузяка Таке было моє дітиньство
DOI:
https://doi.org/10.12797/RRB.21.2025.21.07Słowa kluczowe:
fenomenologia, materialna etyka wartości, świat życia codziennego, Lebenswelt, Husserl, Łemkowie, świat wartości Łemków, etos łemkowski, KuziakAbstrakt
PRZYCZYNEK DO REKONSTRUKCJI ŚWIATA WARTOŚCI ŁEMKÓW NA PODSTAWIE OPOWIADANIA TEODORA KUZIAKA TAKIE BYŁO MOJE DZIECIŃSTWO
W artykule podjęta została próba rekonstrukcji świata wartości Łemków na podstawie jednego opowiadania Teodora Kuziaka. Artykuł podzielony jest na dwie zasadnicze części: metodologię i właściwą analizę świata wartości. Część metodologiczna ukazuje zakorzenienie badań w fenomenologii, ze szczególnym naciskiem na kategorie świata życia codziennego (Lebenswelt) oraz wartości. Część źródłowa stanowi filozoficzną analizę opowiadania Kuziaka pod względem możliwych do zidentyfikowania wartości, połączoną z próbą syntetycznego spojrzenia na rezultaty oraz próbą określenia, na czym polega łemkowskie spojrzenie na wartości. Zarówno część metodologiczna, jak i analiza opowiadania mają na celu pierwsze sformułowanie możliwej metody rekonstrukcji specyfiki łemkowskiej aksjosfery.
Bibliografia
Кузяк, Теодор. 1999. «Таке было моє дітиньство». В: Давно, то былu часы… Оповіда¬ня і гуморескы з Лемковины, 11–20. Криниця: Наша Загорода [Kuziak, Teodor. 1999. «Take bŷło moje dityństwo». W: Dawno, to bŷłu czasŷ… Opowidania i humoreskŷ z Łemkowynŷ, 11–20. Krynycia: Nasza Zahoroda].
Хилякъ, Владимир. 1880. «Юморъ у Лемковъ (Этнографическій эскизъ В. Неляха)». Родимый листокъ, ч. 12: 188–190, ч. 13: 203–205, ч. 14: 219–221 [Chylakъ, Władymyr. 1880. «Jumorъ u Łemkowъ (Эtnohrafyczeskij эskyzъ W. Nelacha)» Rodymŷj łystokъ, cz. 12: 188–190, cz. 13: 203–205, cz. 14: 219–221].
Arystoteles. 1996. «Etykа nikomachejskа». Пер. Daniela Gromska. В: Dzieła wszystkie, т. 5. Ред. Daniela Gromska, Leopold Regner, Witold Wróblewski, 7–300. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Derrida, Jacques. 1997. Głos i fenomen. Wprowadzenie do problematyki znaku w fenome¬nologii Hussserla. Пер. Bogdan Banasiak. Warszawa: Wydawnictwo «KR».
Hartmann, Nicolai. 1974. «Najważniejsze problemy etyki». Пер. A[dam] W[ęgrzecki]. Znak, ч. 245: 1442–1454.
Hartmann, Nicolai. 2010. Ethik. Berlin: De Gruyter. https://doi.org/10.1515/9783110823523. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110823523
Heidegger, Martin. 1976. «Brief über Humanismus». В: Wegmarken, 313–364. Gesamt-ausgabe. I. Abteilung. Veröffentlichte Schriften 1914–1970, т. 9. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann. DOI: https://doi.org/10.5771/9783465141839-313
Heidegger, Martin. 2006. Sein und Zeit. Tübingen: Max Niemeyer Verlag.
von Hildebrand, Dietrich. 1952. Ethik. Gesammelte Werke, т. 2. Stuttgart: Verlag W. Kohlhammer.
von Hildebrand, Dietrich. 1975. Metaphysik der Gemeinschaft. Untersuchungen über Wesen und Wert der Gemeinschaft. Gesammelte Werke, т. 4. Stuttgart: Verlag W. Kohlhammer.
Husserl, Edmund. 1950. Ideen zu einen reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie, Buch I. Husserliana, т. 3. Den Haag: Martinus Nijhoff.
Husserl, Edmund. 1952а. Ideen zu einen reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie, Buch II. Husserliana, т. 4. Den Haag: Martinus Nijhoff.
Husserl, Edmund. 1952б. Ideen zu einen reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie, Buch III. Husserliana, т. 5. Den Haag: Martinus Nijhoff.
Husserl, Edmund. 1958. Die Idee der Phänomenologie. Husserliana, т. 2. Den Haag: Martinus Nijhoff.
Husserl, Edmund. 1973. Cartesianische Meditationen. Husserliana, т. 1. Den Haag: Martinus Nijhoff.
Husserl, Edmund. 1975. Logische Untersuchungen, Band I. Husserliana, т. 17. Den Haag: Martinus Nijhoff.
Husserl, Edmund. 1984а. Logische Untersuchungen, Band II, Teil I. Husserliana, т. 19, ч. 1. Den Haag: Martinus Nijhoff.
Husserl, Edmund. 1984б. Logische Untersuchungen, Band II, Teil II. Husserliana, т. 19, ч. 2. Den Haag: Martinus Nijhoff. DOI: https://doi.org/10.1007/978-94-009-6068-8
Landgrebe, Ludwig. 1978. Der Weg der Phänomenologie. Das Problem einer ursprünglicheren Erfahrung. Gütersloh: Gütersloher Verlagshaus Mohn.
Scheler, Max. 1955. Vom Umsturz der Werte. Abhandlungen und Aufsätze. Ред. Maria Scheler. Gesammelte Werke, т. 3. Bern: Francke Verlag.
Scheler, Max. 1966. Der Formalismus in der Ethik und die materiale Wertethik. Neuer Versuch der Grundlegung eines ethischen Personalismus. Ред. Maria Scheler. Gesammelte Werke, т. 2. Bern–München: Francke Verlag.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Rocznik Ruskiej Bursy
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
