Histórias em quadrinhos traduzidas (e no prelo) para polaco

Abordagem histórica e teórica na área dos estudos de tradução

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/SI.18.2019.18.29

Słowa kluczowe:

histórias em quadrinhos, tradução de comics, JOS, the network, openness, fechamento (closure)

Abstrakt

Histórias em quadrinhos (HQs) traduzidas (PT-BR → PL) e publicadas em polaco contam 14 volumes (álbuns). Da excepcionalidade do meio, bem como da imagem linguística do mundo (JOS – językowy obraz świata) onde decorre a ação, resultam várias condições que influenciam o texto de chegada e que podem servir como exemplo vivo para formular algumas regras que moldam o texto final no caso dos comics. Pretende-se no presente artigo objetivar a própria experiência empírica do processo de tradução através da abordagem metodológica que combina a introspeção (psicologia cognitiva), teoria de tradução e teoria de comics. A reflexão que nasce desta ligação junta a perspetiva de dois autores (tradutor + pesquisador [na área dos ET e dos comics]) e permite autodefinir, descrever e resolver de uma forma objetivada os maiores problemas tradutológicos que se encontram nas HQs traduzidas.

Bibliografia

Bibliografia ativa (histórias em quadrinhos) [lista completa das HQs publicadas/no prelo na Polónia]:
View in Google Scholar

Em livro:
View in Google Scholar

BEYRUTH, D. (arg. e des.) (2019), Banda dwóch, trad. J. Jankowski, Timof Comics, Warszawa [título original: Bando de dois (2010), Zarabatana Books, Campinas].
View in Google Scholar

BORGES, G. (des.), PETER, C. (arg.) (2017), Płatki, [muda] Timof Comics, Warszawa [título original: Pétalas (2015), Jupati Books/Tambor Quadrinhos, Nova Iguaçu].
View in Google Scholar

CASAL, S. (arg. e des.), BRUNSTEIN, A. (arg.) (2019), Skazaniec 666, trad. J. Jankowski, Mandioca, Warszawa [título original: Prontuário 666 – Os Anos de Cárcere de Zé do Caixão (2008), Conrad, São Paulo].
View in Google Scholar

DAMASCENO, E. (arg. e des.), GARROCHO, L.F. (arg. e des.) [no prelo], Chiral, trad. J. Jankowski, Timof Comics, Warszawa [título original: Quiral (2015), Mino, São Paulo].
View in Google Scholar

DINIZ, A. (arg. e des.), HORA, M. (fotos) (2017), Favela w kadrze, trad. J. Jankowski, Mandioca, Warszawa [título original: Morro da Favela (2011), Leya/Barba Negra, São Paulo].
View in Google Scholar

DINIZ, A. (arg.), FERREIRA, L. (des.) (2019), Tropikalny Olimp, trad. M. Cichy, Mandioca, Warszawa [título original: Olimpo tropical (2017), Marsupial Editora, Nova Iguaçu].
View in Google Scholar

D’SALETE, M. (arg. e des.) (2019), Angola Janga. Opowieść z Palmares, trad. J. Jankowski, Timof Comics, Warszawa [título original: Angola Janga. Uma história de Palmares (2017), Veneta, São Paulo].
View in Google Scholar

GRAMPÁ, R. (arg. e des.) (2018), Mesmo Delivery, trad. J. Drewnowski [via inglês], Bum Projekt, Warszawa, [título original: Mesmo Delivery (2010), Dark Horse Comics, Milwaukie].
View in Google Scholar

KING, M. (arg. e des.) (2019), 9 godzin, trad. J. Jankowski, Mandioca, Warszawa [título original: 9 horas (2015), edição autoral].
View in Google Scholar

MARQUES, M. P. (arg.), MORAIS MARTINS, T. (arg. e des.) (2017), Syrena z Monguaguá, trad. J. Jankowski, Timof Comics, Warszawa [título original: A Sereia de Monguaguá (2016), Veneta, São Paulo].
View in Google Scholar

MOON, F. (arg. e des.), BÁ, G. (arg.) (2012), Daytripper. Dzień po dniu, trad. T. Sidorkiewicz (via inglês), Mucha Comics [título original: Daytripper (2011), DC/Vertigo, NY].
View in Google Scholar

NUNES, F. (arg. e des.) (2017), Dodo, trad. J. Jankowski, Timof Comics, Warszawa [título original: Dodô (2015), Independente, São Paulo].
View in Google Scholar

PATATI, C. (arg.), SANCHEZ, J. (des.) (2018), Kocia skórka. Historia samby, trad. J. Jankowski, K. Sajdakowska, M. Cichy, Mandioca, Warszawa [título original: Couro de gato. Uma história do samba (2017), Veneta, São Paulo].
View in Google Scholar

PETRECA, G. (2018), Ye, trad. M. Cichy, Mandioca, Warszawa [título original: Ye (2016), Veneta, São Paulo].
View in Google Scholar

QUINTANILHA, M. (arg. e des.) (2018), Modlitewnik narodowy, trad. J. Jankowski, Timof Comics, Warszawa [título original: Hinário nacional (2016), Veneta, São Paulo].
View in Google Scholar

QUINTANILHA, M. (arg. e des.) (2016), Wolfram, trad. J. Jankowski, Timof Comics, Warszawa [título original: Tungstênio (2014), Veneta, São Paulo].
View in Google Scholar

SOUTO, T. (arg. e des.) (2019), Labirynt, trad. M. Cichy, Mandioca, Warszawa [título original: Labirinto (2017), Mino, São Paulo.
View in Google Scholar

Curtas:
View in Google Scholar

DANTAS (arg. e des.) (2009), “Zabili Indianina Galdina”, trad. J. Jankowski, Ziniol, 6, pp. 67-72 [título original: Mataram o Índio Galdino].
View in Google Scholar

Bibliografia passiva:
View in Google Scholar

ALBIN, J. (2017), “Przekładoznawstwo – nowa dyscyplina naukowa” em: Sarna, M. (ed.), Polska iberystyka, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków, pp. 121-134.
View in Google Scholar

ALMADA, L. (2008), “Psicologia como ciência: comportamento, introspecção e consciência”, Revista AdVerbum, 3(1), Limeira, pp. 68-85.
View in Google Scholar

AMORIM MACHADO, C., MARTINS, MARCIA A. P. (2010), “Revendo o cânone hegemônico da história das teorias de tradução: o pioneirismo de d. Duarte, rei de Portugal”, Cadernos de Tradução, 1(25), Florianópolis, pp. 9-28, https://doi.org/10.5007/2175-7968.2010v1n25p9. DOI: https://doi.org/10.5007/2175-7968.2010v1n25p9
View in Google Scholar

BIREK, W. (2018), Henryk Sienkiewicz w obrazkach, Fundacja Instytut Kultury Popularnej, Poznań.
View in Google Scholar

BRZOZOWSKI, J. (2011), Stanąć po stronie tłumacza. Zarys poetyki opisowej przekładu, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
View in Google Scholar

COUTINHO, I. (2013), “Brasil, um país de muitas vozes na Feira do Livro de Frankfurt?” [on-line] https://www.publico.pt/2013/10/09/jornal/brasil-um-pais-de-muitas-vozes-na-feira-do-livro-de-frankfurt-27214856 – 11.01.2019.
View in Google Scholar

GĄSOWSKI, P. (2016), Wprowadzenie do kognitywnej poetyki komiksu, Fundacja Instytut Kultury Popularnej, Poznań.
View in Google Scholar

GICALA, A. (2018), Przekładanie obrazu świata. Językowy obraz świata w przekładzie artystycznym, Universitas, Kraków.
View in Google Scholar

GOTTLIEB, H. (2007), “Multidimensional Translation: Semantics Turned Semiotics” em: Nauert, S., Gerzymisch-Arbogast, H. (eds.), Proceedings of the Marie Curie Euroconferences MuTra: Challenges of Multidimensional Translation (EU High Level Scientific Conference Series), pp. 1-29. [on-line] https://www.euroconferences.info/proceedings/2005_Proceedings/2005_Gottlieb_Henrik.pdf – 11.01.2019.
View in Google Scholar

GROENSTEEN, T. (2007), The System of Comics, trad. de francês por B. Beaty e N. Nguyen, University Press of Mississippi, Jackson.
View in Google Scholar

HATTFIELD, C. (2005), Alternative Comics: An Emerging Literature, University Press of Mississippi, Jackson.
View in Google Scholar

HEILBRON, J. (2010), “Structure and Dynamics of the World-System of Translations”, [on-line] https://ddd.uab.cat/pub/1611/1611_a2015n9/1611_a2015n9a4/Heilbron.pdf – 13.01.2019.
View in Google Scholar

HEJWOWSKI, K. (2004), Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
View in Google Scholar

HEJWOWSKI, K. (2015), Iluzja przekładu, Wydawnictwo Naukowe Śląsk/Stowarzyszenie Inicjatyw Wydawniczych, Katowice.
View in Google Scholar

HOLMES, J. (1972/2000), “The name and nature of translation studies” em: Venuti, L. (ed.), The Transaltion Reader Studies, pp. 172-185 [versão pdf].
View in Google Scholar

JANKOWSKI, J. (2011), A imagem da palavra na banda desenhada e as suas implicações na leitura, tese de doutoramento orientada pela profa. G. Grudzińska, Universidade de Varsóvia.
View in Google Scholar

JANKOWSKI, J. (2014), “Banda desenhada portuguesa traduzida para polaco. Abordagem histórica e teórica na área dos estudos de tradução”, Studia Iberystyczne, 13, pp. 403-415, https://doi.org/10.12797/SI.13.2014.13.31. DOI: https://doi.org/10.12797/SI.13.2014.13.31
View in Google Scholar

KAŹMIERCZAK, M. (2017), “Od przekładu intersemiotycznego do intersemiotycznych aspektów tłumaczenia”, Przekładaniec, 34, pp. 7-35, https://doi.org/10.4467/16891864PC.17.001.8207. DOI: https://doi.org/10.4467/16891864PC.17.001.8207
View in Google Scholar

KUBASZCZYK, J. (2016), Faktura oryginału i przekładu. O przekładzie tekstów literackich, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
View in Google Scholar

LEAL FERREIRA, A. A., CASTRO, F. S., “Técnicas de si e a introspeção experimental: uma possível linha de trabalhos históricos”, [on-line] http://www.hcte.ufrj.br/downloads/sh/sh9/SH/trabalhos%20orais%20completos/
View in Google Scholar

TECNICAS-DE-SI.pdf - 13.01.2019.
View in Google Scholar

LIMA ARAÚJO, A. (2017), Electronic memory. Man: Plus, trad. B. Czartoryski, Timof Comics, Warszawa.
View in Google Scholar

LOW, P. (2016), Translating Song: Lyrics and Texts, Routledge, New York. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315630281
View in Google Scholar

MCCLOUD, S. (1993), Understanding Comics, Harper, New York.
View in Google Scholar

MCCLOUD, S. (2006), Making Comics, Harper, New York.
View in Google Scholar

MIODRAG, H. (2013), Comics and Language, University Press of Mississippi, Jackson. DOI: https://doi.org/10.14325/mississippi/9781617038044.001.0001
View in Google Scholar

PIĘTA-CÂNDIDO, H. (2013), Entre periferias. Contributo para a história externa da tradução da Literatura polaca em portugal (1855-2010), tese de doutoramento orientada pelos professores doutores Joăo de Almeida Flor e Teresa Menano Seruya, Universidade de Lisboa, Lisboa.
View in Google Scholar

STEINER, G. (1976), After Babel. Aspects of Language and Translation, Oxford University Press, London−New York.
View in Google Scholar

SZCZEŚNIAK, D. (2016), “«Wolfram» - Quintanilha”, [on-line] http://ziniol.blogspot.com/2016/08/wolfram-quintanilha.html – 12.01.2019.
View in Google Scholar

TAVARES DE PINHO, S. (1993), “O triplo código do tradutor de Latim: do leal conselheiro aos nossos dias”, Mathesis, 2, Universidade Católica Portuguesa, Viseu, pp. 37-46.
View in Google Scholar

WOODSWORTH, J. (1998/2001), “History of Translation” em: Baker, M. (ed.), Routledge Encyclopedia of Translation, pp. 100-105 [versão pdf].
View in Google Scholar

VENETA, [on-line] https://veneta.com.br/autores/marcello-quintanilha/ – 6.04.2019.
View in Google Scholar

Opublikowane

2019-12-31

Numer

Dział

Linguística, didática e estudos de tradução

Jak cytować

„Histórias em quadrinhos traduzidas (e no prelo) para polaco: Abordagem histórica e teórica na área dos estudos de tradução”. 2019. Studia Iberica (Studia Iberystyczne) 18 (grudzień): 413-30. https://doi.org/10.12797/SI.18.2019.18.29.

Podobne artykuły

1-10 z 244

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.