Presença de José Saramago na Polónia
DOI:
https://doi.org/10.12797/SI.18.2019.18.04Palavras-chave:
Saramago, receção, PolóniaResumo
A primeira obra de Saramago a ser publicada na Polónia não foi O Memorial do Convento, cuja tradução tinha sido proposta às prestigiosas edições WL em 1988, mas O Evangelho segundo Jesus Cristo, editado pela obscura SAWW e ignorado pela crítica. O Memorial do Convento foi impresso apenas em 1993 em Londres; isto prova que a situação política continuava a influenciar a cultura polaca depois da queda do comunismo e da censura, nas condições do mercado livre. No entanto, a frieza dos polacos diante da obra de Saramago foi largamente compensada nos anos vindouros; todos os romances do Autor foram traduzidos para o idioma nacional, alguns até com 6 ou mais edições. O líder absoluto no mercado polaco é o Ensaio sobre a Cegueira, publicado 11 vezes por 3 editoras independentes. Este romance foi também o mais resenhado, porém, na crítica erudita surpreende o problema de uma certa obsessão por Deus nas obras daquele autor ateu, visível de maneira clara noutras obras como O Evangelho segundo Jesus Cristo ou Caim.
Referências
Bibliografia ativa:
View in Google Scholar
A. Livros do Autor publicados em polaco:
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (1992), Ewangelia według Jezusa Chrystusa (O Evangelho segundo Jesus Cristo, 1991), trad. Cezary Długosz, SAWW, Poznań; Rebis, Poznań, 2011, 2017.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (1993), Baltazar i Blimunda (Memorial do Convento, 1982), trad. Elżbieta Milewska, Puls, London; Rebis, Poznań, 1999, 2001, 2004, 2009, 2012, 2017.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (1999), Miasto ślepców (Ensaio Sobre a Cegueira, 1995), trad. Zofia Stanisławska, Muza, Warszawa, 1999, 2002; Świat Książki, Warszawa, 2000; Rebis, Poznań, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013, 2015, 2016, 2018.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (1999), Wszystkie imiona (Todos os Nomes, 1997), trad. Elżbieta Milewska, Rebis, Poznań, 1999, 2003, 2009, 2015.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2000), Rok śmierci Ricarda Reisa (O Ano da Morte de Ricardo Reis, 1984), trad. Wojciech Charchalis, Rebis, Poznań, 2000, 2010.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2002a), Kamienna tratwa (A Jangada de Pedra 1986), trad. Wojciech Charchalis, Rebis, Poznań, 2002, 2003, 2011.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2002b), Historia oblężenia Lizbony (História do Cerco de Lisboa, 1989), trad. W. Charchalis, Rebis, Poznań, 2002, 2010.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2005), Podwojenie (O Homem Duplicado, 2002), trad. Wojciech Charchalis, Rebis, Poznań, 2005, 2011.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2009), Miasto białych kart (Ensaio Sobre a Lucidez), trad. Wojciech Charchalis, Rebis, Poznań.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2010), O malarstwie i kaligrafii (Manual de Pintura e Caligrafia, 1977), trad. Wojciech Charchalis, Rebis, Poznań.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2012a), Podróż słonia (A Viagem do Elefante, 2008), trad. Wojciech Charchalis, Rebis, Poznań.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2012b), Mały pamiętnik (As Pequenas Memórias, 2006), trad. Elżbieta Milewska, Świat Książki, Warszawa.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2013), Kain (Caim, 2009), trad. Wojciech Charchalis, Rebis, Poznań.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2018), Rozterki śmierci (As intermitências da morte, 2005), trad. Wojciech Charchalis, Rebis, Poznań.
View in Google Scholar
B. Obras e fragmentos das obras do autor publicados na imprensa polaca:
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (1998a), „Esej o ślepcach” (fragmento do Ensaio Sobre a Cegueira), trad. Zofia Stanisławska, Gazeta Wyborcza, 237/1998
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (1998b), „Esej o ślepcach” (fragmento do Ensaio Sobre a Cegueira), trad. Elżbieta Milewska, Rzeczpospolita, 237/1998
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (1998c), “Spod figowego drzewka: o tym, jak bohater literacki stał się mistrzem, a autor jego uczniem” (palestra proferida em Estocolmo na entrega do Prémio Nobel), trad. Anna Kalewska, Gazeta Wyborcza, 291/1998.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2003), „Kamienna tratwa” (fragmento da Jangada de Pedra), Twórczość, 9/2003.
View in Google Scholar
C. Entrevistas com José SARAMAGO na imprensa polaca:
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (1998a), “Byłem faworytem” (Eu era o favorito), J. S. Entrevistado por Łukasz Gołębiowski, Rzeczpospolita 237/1998
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (1998b), “Planeta dla bogaczy” (O Planeta para os ricos), J. S. entrevistado por Łukasz Gołębiewski, Magazyn Literacki, 4/1998.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2004), “Żyjemy w czasach apokalipsy” (Vivemos no tempo do Apocalipse), J.S. entrevistado por Małgorzata Brączyk, Przegląd, 46/2004, Warszawa.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2006), “Demokracja jest kłamstwem. Spowiedź komunisty” (A democracia é uma mentira. Confissão de um comunista), J.S. entrevistado por Didier Jacob, Forum, 47/2006.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2008), “Co tam, ja jestem gruboskórny! Wieczny prowokator” (Mas quê! Eu sou grosseiro! Um eterno provocador), J.S. entrevistado por Evelyn Finger, Forum, 50/2008.
View in Google Scholar
SARAMAGO, J. (2008), „Komunista hormonalny” (Um comunista de hormónios), J.S. entrevistado por Marta Strzelecka, Gazeta Wyborcza 73/2009.
View in Google Scholar
Bibliografia passiva:
View in Google Scholar
A. Revistas e jornais:
View in Google Scholar
BATOR, J. (2013), „W cieniu słonia” (resenha da Viagem do Elefante), Tygodnik Powszechny, 20/2013, Dod. Książki w Tygodniku.
View in Google Scholar
BOBOWSKI, S. (2016), „Jezus odmitologizowany? Antyewangelia według José Saramago”, Ethos, 4/2016, Lublin.
View in Google Scholar
BRZOZOWSKI, J. (1998), „Nobel dla Portugalii”, Tygodnik Powszechny, no 42, 18.10.1998.
View in Google Scholar
CHROMIK, E. (2009), „Kaprawe oczy strachu” (sobre Ensaio da Cegueira), Śląsk, 9/2009.
View in Google Scholar
DOMOSŁAWSKI, A. (2002), „Pepe mówi jak Papież”, Gazeta Wyborcza, 52/2002.
View in Google Scholar
DRZEWUCKI, J. (2000), „Wszystkie imiona” (Todos os Nomes), Rzeczpospolita, 27/2000, E5.
View in Google Scholar
DRZEWUCKI, J. (2001), „Rok śmierci Ricarda Reisa”, Rzeczpospolita, 29/2001, D3.
View in Google Scholar
DRZEWUCKI, J. (2004), „Kamienna tratwa” (Jangada de Pedra), Rzeczpospolita, 91/2004, A8.
View in Google Scholar
DRZEWUCKI, J. (2006), „Ja, twój sobowtór”, Twórczość, 1/26.
View in Google Scholar
HUELLE, P. (2009), “Trzy miasta, trzy arcydzieła” (sobre o Ano da Morte de Ricardo Reis), Przegląd Polityczny 93/2009, Gdańsk.
View in Google Scholar
GRZYMISŁAWSKI, Ł. (2005), „Dwóch to zbyt wiele” (resenha do livro Homem Duplicado), Gazeta Wyborcza, 73/2005.
View in Google Scholar
JANKOWICZ, G. (2010), „Ewangelia sprzeciwu”, Tygodnik Powszechny, 26/2010, Dod. Książki w Tygodniku.
View in Google Scholar
JANKOWICZ, G. (2013), „Piętno”, resenha de Caim, Tygodnik Powszechny, 49/2013, Dod. Książki w Tygodniku.
View in Google Scholar
KALEWSKA, A. (1998), „Chwast historii”, Gazeta Wyborcza, 289/1998.
View in Google Scholar
KALEWSKA, A. (1999), „Humanizm i ironia”, Twórczość, 1/1999.
View in Google Scholar
KALEWSKA, A. (2010), „Camões, Pessoa, Saramago i inni…”, Między Oryginałem a Przekładem: Strategie wydawców, strategie pisarzy, Kraków.
View in Google Scholar
MAGIEROWSKI, M. (2008), „Dobry pisarz, choć komunista”, Rzeczpospolita, 16.05.2008.
View in Google Scholar
MARZEC, B. (2010), „Surowy krytyk cywilizacji”, Rzeczpospolita, 241/2010.
View in Google Scholar
MILEWSKA, E. (1998), „Ensaio sobre a Cegueira – recenzja” Rzaczpospolita, 238/1998.
View in Google Scholar
MILEWSKA, E. (1999), „Rok chwały José Saramago”, Wiedza i życie, 4/1999.
View in Google Scholar
MIŁKOWSKI, M. (2005), „Świat ludzi potulnych” (resenha do livro Podwojenie), Tygodnik Powszechny, 29/2005.
View in Google Scholar
PLUTA, M. (2001), „Ponad lśniącym morzem bieli: wokół Miasta Ślepców”, Fraza, 3/2001.
View in Google Scholar
PLUTA, N. (1999), „Baltazar i Blimunda”; “Miasto ślepców” (resenhas), Znak, 12/1999.
View in Google Scholar
PLUTA, N. (2000), „Wszystkie imiona” (resenha de todos os Nomes), Znak, 7/2000.
View in Google Scholar
RADZISZEWSKI, S. (2015), „Lepiej nie wi(e)dzieć, czyli miasto bez imienia: José Saramago i jego apokaliptyczna wizja ludzkości”, Studia Teologiczne, Białystok, t. 33 (2015).
View in Google Scholar
RODRIGUES PEREIRA, N. (2002), „Lenin Guevara I, papież resentymentu”, Fronda, no 27/28, Warszawa.
View in Google Scholar
TCHÓRZEWSKI, A. (1999), „Baltazar i Blimunda – recenzja”, Magazyn Literacki, 1/1999, Warszawa.
View in Google Scholar
VARGA, K. (2002), „Historia oblężenia Lizbony. Recenzja”, Gazeta Wyborcza, 62/2002, dod. Magazyn nr 11, Warszawa.
View in Google Scholar
WAPIŃSKA, M. (2009), „Nieudana antyutopia noblisty” (resenha do livro Miasto białych kart), „Dziennik Gazeta Prawna”, 195/2009, A16, Warszawa.
View in Google Scholar
WAPIŃSKA, M. (2010), „Od rzemieślnika do artysty” (resenha do livro O Manual da Pintura e Caligrafia), Dziennik Gazeta Prawna, 182/2010, dod. Kultura, Warszawa.
View in Google Scholar
B. Revista especializada "Nowe Książki":
View in Google Scholar
CHMIELEWSKA, J. (2013), „Sulejman w drodze do Wiednia”, 2/2013.
View in Google Scholar
KOMOROWSKI, A. (1999), “Miasto ślepców”, 7/1999.
View in Google Scholar
KOMOROWSKI, A. (2011), „Kwestia smaku”, 1/2011.
View in Google Scholar
KOMOROWSKI, A. (2013), „Dzieciństwo noblisty”, 1/2013.
View in Google Scholar
PIETRZAK, P. (2004), „Kamienna tratwa”, 3/2004.
View in Google Scholar
PIECZARA, M. (2000), „Wszystkie imiona”, 6/2000.
View in Google Scholar
PIECZARA, M. (2002), „Historia oblężenia Lizbony - recenzja”, 5/2002.
View in Google Scholar
SCHEFS, M. (2005), „Sobowtóry”, 9/2005.
View in Google Scholar
SCHEFS, M. (2005), „Początek i koniec ludzkości”, 1/2014.
View in Google Scholar
SIKORA, A. (2010), „Biała ślepota II”, 1/2010.
View in Google Scholar
ZIELIŃSKI, J. (2001), „Rok śmierci Ricardo Reisa”, 5/2001.
View in Google Scholar
C. Obras académicas:
View in Google Scholar
CHARCHALIS, W. (ed.) (2013), Świat powieści Saramago, Wydawnictwo UAM, Poznań.
View in Google Scholar
ŁUKASZYK, E. (2005), Pokusa pustyni. Nomadyzm jako wyjście z kryzysu współczesności w pisarstwie José Saramago, Universitas, Kraków.
View in Google Scholar
ŁUKASZYK, E. (2016), Imperium i nostalgia. „Styl późny” w kulturze portugalskiej, Wydawnictwo DiG, Warszawa.
View in Google Scholar
MALTLUCH, E. (2009), Sobre a tradução polaca de aforismos, provérbios e expressões idiomáticas de ‘Todos os Nomes’ e de ‘Memorial do Convento de José Saramago.’ Dissertação de mestrado [não publicada], Uniwersytet Jagielloński.
View in Google Scholar
ŚLÓSARSKA, J. (2016), Poetyka tektoniczna, Primum Verbum, Łódź.
View in Google Scholar
Downloads
Publicado
Edição
Secção
Licença
Este trabalho encontra-se publicado com a Licença Internacional Creative Commons Atribuição-NãoComercial-SemDerivações 4.0.
