Receção da obra pessoana na Polónia.....
DOI:
https://doi.org/10.12797/SI.21.2022.21.02Palavras-chave:
Fernando Pessoa, receção de poesia, traduçãoResumo
O presente artigo é um estudo transversal da presença da obra do poeta português Fernando Pessoa na Polónia. Foi a partir da primeira menção sobre o autor no contexto literário polaco em 1975 que o seu nome foi ganhando um destaque cada vez maior, sendo hoje em dia um dos criadores portugueses mais traduzidos para a língua polaca. O texto refere as múltiplas fontes da escrita pessoana na Polónia, bem como os apelidos de tradutores e especialistas que se dedicaram à sua propagação entre os leitores do nosso país.
Referências
BORKOWSKA, A., “Księga Niepokoju – Fernando Pessoa”, Finezje Literackie, 1/5, [on-line] https://ninateka.pl/vod/rozmowy/ksiega-niepokoju-fernando-pessoa-finezje-literackie-1-5/, 20.04.2022.
View in Google Scholar
BRÉCHON, R. (2013a), “Fernando Pessoa i francuscy dekadenci”, trad. T. Swoboda, Literatura na świecie, 3/4 (500–501), Warszawa, p. 99– 166 [observação: a revista não indica o título nem a data da publicação original].
View in Google Scholar
BRÉCHON, R. (2013b), “Niepokój biograficzny”, trad. T. Swoboda, Literatura na świecie, 3/4 (500–501), Warszawa, p. 318–328 [observação: a revista não indica o título nem a data da publicação original].
View in Google Scholar
CENTENO, Y. (1988a), “Fernando Pessoa – symbol i inicjacja”, trad. E. Hrankowska-Jura, Literatura na świecie, 2 (199), Warszawa, p. 304– 310 [observação: a revista não indica o título nem a data da publicação original].
View in Google Scholar
CENTENO, Y. (1988b), “Mumia. Wiersz – klucz do studiów nad hermetyzmem w poezji Fernanda Pessoi”, trad. E. Hrankowska-Jura, Literatura na świecie, 2 (199), Warszawa, p. 310–330 [observação: a revista não indica o título nem a data da publicação original].
View in Google Scholar
DŁUGOSZ, C. (1990a), “Śladami «Księgi Niepokoju»”, Twórczość, 11, Warszawa, p. 122–124.
View in Google Scholar
DŁUGOSZ, C. (1990b), “Nieznany Pessoa”, Twórczość, 1, Warszawa, p. 126–129.
View in Google Scholar
DRZEWUCKI, J. (2005), “Dzień w Lizbonie, czyli sen”, Plus Minus, 52, Warszawa, p. D4.
View in Google Scholar
GRZELAK, D. (1992), “Fernando Pessoa”, Czas Kultury, 36/37, Poznań, p. 88–90.
View in Google Scholar
GRZYMISŁAWSKI, Ł. (2007), “Zagadka wszystkich wcieleń Fernanda Pessoi”, Gazeta Wyborcza, 27.08.2007, Warszawa, [on-line] archiwum. wyborcza.pl/Archiwum/1,0,4930299,20070828RPDGW,Zagadka_wszystkich_wcielen_Fernanda_Pessoi,.html, 30.06.2021.
View in Google Scholar
HRANKOWSKA, E. (1986), “Misz-masz: Portugalia, Pessoa”, Literatura na świecie, 9 (182), Warszawa, p. 367–370.
View in Google Scholar
HRANKOWSKA-JURA, E. (1988), “Fernando Pessoa: lęk przed miłością, czasem i śmiercią”, Literatura na świecie, 2 (129), Warszawa, p. 289–303.
View in Google Scholar
KALEWSKA, A. (1991), Bibliografia polskich publikacji dotyczących Portugalii (1985–1990), Zakład Małej Poligrafii UW-Katedra Iberystyki, Warszawa.
View in Google Scholar
KALEWSKA, A. (2010), “Camões, Pessoa, Saramago i inni. O literaturze portugalskiej w Polsce po 1989 roku”, Między Oryginałem a Przekładem, 16, Kraków, p. 79–89.
View in Google Scholar
KLAWE, J. Z. (1990), “Fernando Pessoa, czyli bliskość tego, co nieznane”, Poezja, 1/3, Warszawa, p. 56–59.
View in Google Scholar
KLAWE, J. Z. (1985) Historia literatury portugalskiej. Zarys, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.
View in Google Scholar
KOWALCZYK, A. S. (2020), Pessoa Lizboński, Austeria, Kraków.
View in Google Scholar
KOZIOŁ, U. (1999), “Pessoa”, Plus Minus, 32 (7.08.1999), https://archiwum.rp.pl/artykul/237617-Pessoa.html; 21.04.2022.
View in Google Scholar
LIPSZYC, M. (2013a), “Fernando Pessoa. Kalendarium życia i twórczości”, Literatura na świecie, 3/4 (500–501), Warszawa, p. 179–180.
View in Google Scholar
LIPSZYC, M. (2013b), “Granice Powagi”, Literatura na świecie, 3/4 (500–501), Warszawa, p. 335–344.
View in Google Scholar
LIPSZYC, M. (2013c), “Od tłumacza”, Literatura na świecie, 3/4 (500–501), Warszawa, p. 345–367.
View in Google Scholar
LIPSZYC, M. (2013d), “Piękna i Bestia w Lizbonie”, Literatura na świecie, 3/4 (500–501), Warszawa, p. 248–256.
View in Google Scholar
LOURENÇO, E. (2002), “«Księga Niepokoju». Tekst samobójca”, trad. A. Kalewska, Literatura na świecie, 10/12 (375–377), Warszawa, p. 64–79 [observação: a revista não indica o título nem a data da publicação original].
View in Google Scholar
LOURENÇO, E. (2015), “Pessoa ou o eu como ficção”, trad. T. Cerdeira, Metamorfoses, 13 (1), p. 73–78, https://doi.org/10.35520/metamorfoses.2015.v13n1a507531. DOI: https://doi.org/10.35520/metamorfoses.2015.v13n1a5075
View in Google Scholar
LUDWICKI, K. (2011), Pisanie jako egzystencja(lizm) Refleksja autotematyczna na marginesie «Księgi niepokoju» Fernanda Pessoi, Wydawnictwo Semper, Warszawa.
View in Google Scholar
ŁUKASZYK, E. (2005), “Fernando Pessoa jako «nacjonalista mistyczny». Wizje narodowej tożsamości i historii w twórczości orto- i heteronimicznej”, Prace Komisji Neofilologicznej PAU, 5, Kraków, p. 123–143.
View in Google Scholar
ŁUKASZYK, E. (2006), “Bóg chce, człek marzy, a dzieło się rodzi”, Znak, 9 (616), Kraków, p. 178–182.
View in Google Scholar
ŁUKASZYK, E. (2014), “Mech, torf i węgiel: o skrzyni z trzydziestoma tysiącami świstaków Fernanda Pessoi”, Tekstualia: palimpsesty literackie, artystyczne, naukowe, 2, Warszawa, p. 99–110.
View in Google Scholar
ŁUKASZYK, E. (2019), Mgławica Pessoa: Literatura portugalska od romantyzmu do współczesności, Ossolineum, Wrocław.
View in Google Scholar
MACHOWSKA-DIAS, M. (2013), “Przegląd heteronimów”, Literatura na świecie, 3/4 (500–501), Warszawa, p. 232–247.
View in Google Scholar
NAJDER, Ł. (2013), “Nuda: nic, które się nudzi”, dwutygodnik.com, 121 (11), [on-line] https://www.dwutygodnik.com/artykul/4910-nuda-nic-ktore-sie-nudzi.html, 1.12.2020.
View in Google Scholar
PAZ, O. (1961), “El desconocido de sí mismo”, Revista de la Universidad de Mexico, 3, Mexico, p. 4–7.
View in Google Scholar
PAZ, O. (1975), “Nieznany samemu sobie”, trad. W. Korcz, Literatura na świecie, 2 (46), Warszawa, p. 13–30.
View in Google Scholar
PERLIKIEWICZ, M. (1989), “Los poety zwielokrotnionego: Fernando Pessoa”, Gwoźnica, 1, p. 10–11.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (1975), “Z poematów ezoterycznych”, trad. M. Bieszczadowski, p. 3–9; “O rozumieniu symboli”, p. 10–11; “Dwa krajobrazy”, p. 11, trad. J.Z. Klave, Literatura na świecie, 2 (46), Warszawa.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (1986), “Przesłanie (Fragmenty Poematu)”, trad. A. da Silva, H. Siewierski, Znak, 4/5, Kraków, p. 122–126.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (1987), “Sen Pasterza”, trad. Z. Wawrzyniak, Pismo literacko-artystyczne, 2, Kraków, p. 92–97.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (1988), “Abdykacja”, p. 272; Strofy w stylu ludowym”, p. 273; “Księga Niepokoju, fragm. 184: Krajobraz deszczu”, p. 274;
View in Google Scholar
“Oda”, p. 275; “Wszystko, co przemija, jest śmiercią i naszą jest śmierć; “W noc pełną koszmarów, a takie są wszystkie moce”, p. 275; “W noc pełną koszmarów, a takie są wszystkie noce”, p. 276; “Jestem okropnie przeziębiony”, p. 278; “Chciałbym kochać kochać”, p. 278; “Jedno jest we mnie najmocniejsze: znużenie”, p. 279; Z cyklu “Pasterz Stad”, p. 280–284; Z cyklu “Zakochany Pasterz”, p. 285; Z cyklu “Wiersze rozproszone” 1913–1915, p. 285–288, trad. E. Hrankowska-Jura, Literatura na świecie, 2 (199), Warszawa.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (1990), “Heteronimy (Alberto Caeiro; Jest wiele metafizyki w niemyśleniu o niczym)”, trad. J.Z. Klave; “Śmierć według mnie to zakręt drogi”; Z cyklu „Pasterz Stad”, XIV: Nie obchodzą mnie rymy. Bardzo rzadko”; Z “Zakochanego Pasterza”: Miłość jest towarzyszeniem”; “Być może to ostatni dzień mojego życia”; Ricardo Reis (“Oda: Rozkosz, ale powoli”; “Oda: Chcąc być wielkim, bądź pełen: nic”) trad. G. Misiorowska, Poezja, 1/3, Warszawa, p. 59–62.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (1991), “Bankier anarchista”, trad. D. Żmij-Zielińska, W. Wojciechowski, Dialog (Warszawa), 2, Warszawa, p. 83–101.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (1992a), “Księga Niepokoju (fragmenty)”, trad. A. Kalewska, Ogród, 1, Warszawa, p. 30–41.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (1992b), “Księga Niepokoju (fragmenty)”, trad. Z. Wawrzyniak, Fraza: pismo literacko-społeczne, 2, Rzeszów, p. 16–17.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (1994), “Oda Morska”, trad. W. Wirpsza, Ogród, 4, Warszawa, p. 5–33.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (1995), Księga Niepokoju napisana przez Bernarda Soaresa, Czytelnik, Warszawa [observação: as opiniões dos leitores polacos sobre o livro disponíveis em: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/191821/ksiega-niepokoju-spisana-przez-bernarda-soaresa pomocnika-ksiegowego-w-lizbonie, 21.04.2022].
View in Google Scholar
PESSOA, F. (1996), “Żeglarz”, Dialog (Warszawa), 8, Warszawa, p. 39–47.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2000), “Álvaro de Campos: Oda morska”, Topos, 2, Sopot, p. 5–25.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2001), Lizbona: co turysta powinien zobaczyć, Czytelnik, Warszawa [observação: as opiniões dos leitores polacos sobre o livro disponíveis em: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/100102/lizbona-co-turysta-powinien-zobaczyc, 21.04.2022].
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2002b), “List do Ophelii Queiroz; Uwagi do estetyki niearystotelesowej”, trad. A. Kalewska, p. 43–51; “Ricardo Reis: Wiersze”, p. 52–63; “Alberto Caeiro: Wiersze”, p. 81–95; “Fernando Pessoa: wiersze”, trad. M. Lipszyc, p. 122–139, Literatura na świecie, 10/12 (375–377), Warszawa.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2004), Księga niepokoju spisana przez Bernarda Soaresa, Czytelnik, Warszawa.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2005), “Strażnik trzód (fragmenty)”, trad. W. Charchalis Twórczość, 7, Warszawa, p. 3–5.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2006), Bankier anarchista, Girafa Roja, Warszawa.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2006), Przesłanie, Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2007), “Przesłanie”, Twórczość, 8, Warszawa, p. 128–130.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2011), Poezje zebrane Alberto Caeiro. Heteronimia, Czuły Barbarzyńca, Warszawa.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2013a), Księga niepokoju spisana przez Bernarda Soaresa, pomocnika księgowego w Lizbonie, Wydawnictwo Lokator, Kraków.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2013b), “Marynarz (dramat statyczny w jednej odsłonie)”, p. 5–25; “Álvaro de Campos: Szkice do wspomnień o moim mistrzu Caeiro”, p. 40–52; “Maria José: List garbuski do ślusarza”, p. 181–185; “Baron de Teive: Edukacja Stoika. O niemożliwości stworzenia sztuki wyższej”, p. 201–224; “António Mora/Fernando Pessoa / Ricardo Reis: O neopogaństwie”, trad. M. Świda, p. 61–74; “Alberto Caeiro: Wiersze”, p. 27–39; “Ricardo Reis: Ody”, p. 53–60; “Fernando Pessoa: Wiersze”, p. 127–139; “Bernardo Soares: Księga Niepokoju (nowe fragmenty)”, p. 167–178; “Ukośny deszcz”, p. 225–231; „Czy Aleister Crowley został zamordowany? (wywiad dla Girassol)”, p. 257–262; “Tajne Stowarzyszenia”, p. 263–276; “Włoskie proroctwo”, p. 277–279; “Dwie glosy”, p. 329–332; “Álvaro de Campos: Przypadkowa Notatka”, trad. M. Lipszyc, p. 333–334; “List do Adolfa Casaisa Monteiro”, p. 115–126; “Fernando Pessoa/Ophelia Queiroz: Listy”, trad. Z. Stanisławska, p. 301–317, Literatura na świecie, 3/4 (500–501), Warszawa.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2019), Poezje zebrane: Ricardo Reis, Wydawnictwo Lokator, Kraków.
View in Google Scholar
PESSOA, F. (2020), Poezje zebrane Alberto Caeiro, Wydawnictwo Lokator, Kraków.
View in Google Scholar
RAF (2019), “Młody Stuhr: Polsko, ropiejący wrzodzie na samym środku europejskiej dupy!”, TVP info, [on-line] https://www.tvp.info/42812315/mlody-stuhr-polsko-ropiejacy-wrzodzie-na-samym-srodku-europejskiej-dupy, 31.01.2022.
View in Google Scholar
RAWSKA, M. (1990), “Fernando Pessoa – kalendarz życia i twórczości”, Poezja, 1/3, Warszawa, p. 64–65.
View in Google Scholar
ROSZAK, J., ŻYCHLIŃSKI, A. (eds.) (2013), Powinowactwa Pessoi. Szkice artystyczne, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
View in Google Scholar
SIMÕES, J. G. (2013), “Lizbońskie dzieciństwo przy wiejskim placyku”, trad. T. Sobolska, Literatura na świecie, 03/04 (500–501), Warszawa, p. 280–230 [observação: a revista não indica o título nem a data da publicação original].
View in Google Scholar
SIMÕES, J. G. (1973), Vida e obra de Fernando Pessoa: história duma geração, Livraria Bertrand, Lisboa.
View in Google Scholar
SŁABUSZEWSKA-KRAUZE, I. (2020), “Fernando Pessoa kochał książki i absynt”, Gazeta Wyborcza, 15.06.2020, [on-line] https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,26024649,fernando-pessoa-kochal-ksiazki-i-absyntrozwalilsobie.html?fbclid=IwAR3NMISCPbmtPOnyEVlOXOtCt6GalV1K15JV86uDSGRhdVvFvdBMefHGmFQ, 31.05.2021.
View in Google Scholar
SUWIŃSKI, B. (2011), “Argonauta wrażeń: rzecz o Alberto Caeiro”, Strony, 6, Opole, p. 80–84.
View in Google Scholar
TABUCCHI, A. (2002), “Kufer pełen ludzi”, trad. A. Wasilewska, Literatura na świecie, 10/12 (375–377), Warszawa, p. 96–110 [observação: a revista não indica o título nem a data da publicação original].
View in Google Scholar
ZENITH, R. (2013), “O Księdze Niepokoju”, trad. M. Lipszyc, Literatura na świecie, 3/4 (500–501), Warszawa, p. 140–179 [observação: a revista não indica o título nem a data da publicação original].
View in Google Scholar
ZENITH, R. (2013b), “Fryzjer, krawcowa, chłopak na posyłki i kot”, trad. M. Lipszyc, Literatura na świecie, 3/4 (500–501), Warszawa, p. 186–200 [observação: a revista não indica o título nem a data da publicação original].
View in Google Scholar
Downloads
Publicado
Edição
Secção
Licença
Este trabalho encontra-se publicado com a Licença Internacional Creative Commons Atribuição-NãoComercial-SemDerivações 4.0.
