Solidarnościowe projekty demokratyzacji systemu rządzenia a poglądy i postawy społeczeństwa w latach 1980-1981
DOI:
https://doi.org/10.12797/Sowiniec.27.2016.48.03Keywords:
democracy within an association, democratization of the political system, social awareness, the concepts of NSZZ “Solidarność”Abstract
The Solidarity-Based Projects of Democratization of the System of Rulership and the Opinions and Attitudes of the Society
The article presents the concepts whose purpose was to democratize the exercise of power in Poland, put forward within the framework of NSZZ „Solidarność” in the years 1980-1981, and the attitudes and opinions which were present in the awareness of the Polish society in reference to these concepts. The starting point had to do with the statement that the association intended to realize the democratic principles, both in reference to the entire political system and also to the relations within the association itself. The basic goal was obviously to realize the principle of the division of power. Two concepts were put forward in this field – the establishment of a self-government system and the introduction of parliamentary democracy. An attempt was made to answer the question about the extent to which the opinions of the society were consistent with the concepts of “Solidarity”, and to what extent one may claim that such opinions were dysfunctional in reference to those concepts. The conclusion which may be drawn and which is an answer to a question which is thus formulated is the following statement: in the sphere of goals (values) “Solidarity” expressed the opinions of the majority of the society, whereas in the sphere of the means which were put forward the suggestions of the association were not met with considerable approval and one may claim that a great part of the society did not support the institutional solutions which were put forward. The final part of the article also indicates the problems which are associated with the functioning of democracy within the association itself.
References
Adamski Władysław [et al.], Polacy ’80. Wyniki badań ankietowych, Warszawa 1981.
Dokumenty Sieci, „Biuletyn AS” 1981, nr 52, s. 302-317.
Dorn Ludwik, „Solidarność” a samorząd (uwagi o stanie opinii związkowej), „Głos Wolny” 1981, nr 4, s. 2.
Jankowski J., Poglądy społeczno-polityczne młodzieży po sierpniu 1980 r., OBOPiSP, Raport z badań z maja 1981, [online:] https://www.tns-obop (3 XI 2016).
Jasiewicz Krzysztof, Polityczny wymiar kryzysu, [w:] Władysław Adamski [et al.], Polacy 81. Postrzeganie kryzysu i konfliktu, Warszawa 1982.
Kolarska Lena, Rychard Andrzej, Ład polityczny i ład ekonomiczny, [w:] Władysław Adamski [et al.], Polacy 81. Postrzeganie kryzysu i konfliktu, Warszawa 1982.
Kryzys bydgoski i jego konsekwencje w opinii publicznej, OBOPiSP, Raport z badań nr 14/205, maj 1981, [online:] https://www.tns-obop (3 XI 2016).
Kurczewski Jacek, „Solidarność”, państwo i prawo, [w:] idem, Konflikt i „Solidarność”, Warszawa 1981, Zeszyty OBS, z. 4, s. 63-78.
Kurczewski Jacek, W oczach opinii publicznej, [w:] idem, Konflikt i „Solidarność”, Warszawa 1981, Zeszyty OBS, z. 4, s. 44-62.
Łabędź Krzysztof, Koncepcje polityczne w prasie NSZZ „Solidarność” w latach 1980-1981, Toruń 2004.
J. Lityński, P. Śpiewak, Między konfrontacją a porozumieniem, „Robotnik” 1981, nr 79, s. 1.
Milczanowski Andrzej, Walka o samorząd pracowniczy czyli nasz los jest w naszych rękach, „Jedność” 1981, nr 36, s. 6.
Mokrzyszewski Andrzej, Społeczna ocena władzy i „Solidarności”, [w:] Władysław Adamski [et al.], Polacy 81. Postrzeganie kryzysu i konfliktu, Warszawa 1982.
Napięcia społeczne i stosunki władza – „Solidarność” w opinii publicznej, OBOPiSP, Raport z badań nr 36/227, listopad 1981, [online:] https://www.tns-obop (30 X 2016).
Nowak Stefan, Postawy, wartości i aspiracje społeczeństwa polskiego, [w:] Społeczeństwo polskie czasu kryzysu. Przeobrażenia świadomości i warianty zachowań. Praca zbiorowa, red. idem, Warszawa 1984.
Opinie o aktualnych sprawach krajowych i nastroje społeczne w listopadzie 1980 r., OBOPiSP, Raport z badań nr 25/187, grudzień 1980, [online:] https://www.tns-obop (29 X 2016).
Opinia społeczna po pierwszej turze Zjazdu „Solidarności”, OBOPiSP, Raport z badań nr 28/219, wrzesień 1981, [online:] https://www.tns-obop (29 X 2016).
Porawski Andrzej, O przyszłym kształcie rad narodowych uwag kilka, „Goniec Małopolski” 1981, nr 51, s. 12.
Odpolitycznić rady narodowe. Rozmowa z doc. UJ Pawłem Sarneckim, rozm. D. Stec, „Goniec Małopolski” 1981, nr 50, s. 12.
Porozumienie gdańskie w opiniach społecznych, OBOPiSP, Raport z badań nr 20/182, październik 1980, [online:] https://www.tns-obop (29 X 2016).
Posiedzenie OPSZ ws. ordynacji wyborczej do rad narodowych, „Biuletyn AS” 1981, nr 56, s. 204.
Sobolewski Marek, Zasady współczesnej demokracji burżuazyjnej, Kraków 1983, Skrypty uczelniane – Uniwersytet Jagielloński, nr 457.
Społeczne zaufanie do instytucji politycznych, społecznych i administracyjnych, OBOPiSP, Raport z badań nr 16/207, maj 1981, [online:] https://www.tns-obop (31 X 2016).
Stosunki władza – „Solidarność” w opinii społecznej, OBOPiSP, Raport z badań nr 4/195, styczeń 1981, [online:] https://www.tns-obop (30 X 2016).
Sygnały pewnego pogorszenia nastrojów społecznych w październiku 1980, OBOPiSP, Raport z badań nr 17/179, październik 1980, [online:] https://www.tns-obop (30 X 2016).
Ulicka Grażyna, Demokracje zachodnie. Zasady, wartości, wizje, Warszawa 1992, Leksykon demokracji.
Wybrane postawy społeczno-polityczne Polaków – trendy zmian w latach 1981-1984, maszynopis Ośrodka Badań Prasoznawczych, Kraków 1984.
Wyniki sondażu OBSZ przy Zarządzie Regionu Ziemi Łódzkiej nt. sytuacji w kraju i strajku, „Biuletyn AS” 1981, nr 50, s. 401.
Zaller John, Definicje opinii publicznej, [w:] Władza i społeczeństwo. Antologia tekstów z zakresu socjologii polityki, wyb. i oprac. Jerzy Szczupaczyński, Warszawa 1998, s. 217-232.
Ziembiński Wojciech, Suwerenność Narodu Polskiego, „Głos Wolny” 1981, nr 22, s. 2.
