Water Quality as a Key Factor in the Success of Świdnica Beer During the Middle Ages and the Early Modern Period

Autor

  • Dobiesław Karst Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/BrSt.2026.01.01

Słowa kluczowe:

groundwater sources, wells, Świdnica, tavern keepers, mediaeval brewing, malt houses, breweries, archaeological research

Abstrakt

For centuries, water and its quality played a decisive role in both settlement patterns and beer production. In the area of present-day Świdnica, favourable conditions were created by the Bystrzyca River and its numerous tributaries, along which watermills operated from the early Middle Ages. This situation changed after the foundation of the chartered city in the first half of the 13th century on a post-glacial elevation and the Bystrzyca River terrace. In the late 13th century, a ducal castle and defensive walls were erected there. The city’s location required inhabitants to rely on deep groundwater sources, situated at depths of 15-16 m, as confirmed by 20th-century hydrogeological research. Founded under Magdeburg law, Świdnica developed from the outset as a centre of brewing, which rapidly assumed an almost industrial scale. This was enabled by legal privileges associated with the medieval tavern right (ius tabernae), commonly granted during the 13th-century colonisation process. Plots assigned to early settlers, known as “taverns,” supported the growth of commercial brewing. Due to the granite bedrock, wells had to be partially cut into rock and lined with stone. Archaeological excavations have identified over a dozen such wells, usually located at plot boundaries to allow shared access. Some were associated with breweries and malt houses, which initially operated within residential buildings of medieval Świdnica.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Atlas Historyczny Miast Polskich, vol. 4: Śląsk, book 5: Świdnica, ed. R. Eysymontt, M. Goliński, Wrocław 2008.

Burnita J., Karst D., Lasota C., Sprawozdanie z pierwszego etapu badań architektoniczno-archeologicznych przy ul. Długiej 48-50 (dz. 140/1 i 141/1) w Świdnicy, Świdnica–Wrocław

1999, a typescript in the archive of the Province Heritage Protection Authority, Local Office in Wałbrzych, hereinafter: WUOZ/D. Wałbrzych.

Chorowska M., Czerner R., Karst D., Lasota C., Studium historyczne zabudowy kwartału urbanistycznego ograniczonego ulicami: Pułaskiego, Bohaterów Getta i Mennicką w Świdnicy, Świdnica 1996, WUOZ/D. Wałbrzych.

Chorowska M., Karst D., Lasota C., Organizacja przestrzenna produkcji i sprzedaży piwa w średniowiecznej Świdnicy, “Archeologia Historica Polona,” 7, 1998, pp. 157-180.

Chorowska M., Lasota C., Kamienica mieszczańska w Świdnicy. Karczma i mieszkanie w XIII-XVIII w., Wrocław 2013.

Chorowska M., Lasota C., Zabudowa Rynku świdnickiego do połowy XVI wieku, “Wratislavia Antiqua,” 2, 2000, pp. 349-366.

Cieśla I., Taberna wczesnośredniowieczna na ziemiach polskich, “Studia Wczesnośredniowieczne,” 4, 1958, pp. 158-222.

Czerner R., Lasota C., Blok ratuszowy w Świdnicy do połowy XVI w., Wrocław 1997.

Deckers J., Recherches sur l’histoire des brasseries dans la région mosane au moyen âge, “Le Moyen Âge,” 76, 1970, pp. 445-491.

Dygo M., “Hospites eciam eo iure fruantur, quo et milites Mazouienses.” W sprawie lokacji Płocka w 1237 roku, “Kwartalnik Historyczny,” 100 (3), 1993, pp. 3-17.

Goliński M., Wokół socjotopografii późnośredniowiecznej Świdnicy, vol. 2, Wrocław 2003.

Goliński M., Współwłasność studni w XIV-wiecznej Świdnicy, [in:] Dom w mieście średniowiecznym i nowożytnym, ed. B. Gediga, Wrocław 2004, pp. 75-81.

Goliński M., Maliniak J., Urzędnicy miejscy Świdnicy do 1740 r., Toruń 2007.

Jureczko A., Henryk III Biały. Książę wrocławski (1247-1266), Kraków 1986.

Jurek T., Geneza księstwa głogowskiego, “Przegląd Historyczny,” 78, 1987, pp. 79-92.

Jurek T., Landbuch Księstw Świdnickiego i Jaworskiego, vol. 2: 1385-1395, Poznań 2000.

Karst D., Produkcja piwa i jej regulacje prawne w miastach księstwa świdnicko-jaworskiego w średniowieczu i u progu nowożytności, [in:] Dziedzictwo kulturowe księstwa świdnicko-jaworskiego, ed. A. Kozieł, D. Karst, A. Muła, Wrocław 2024, pp. 131-160.

Karst D., Sondażowe badania archeologiczno-architektoniczne cembrowiny studni w zachodnim pomieszczeniu Galerii Fotografii w Świdnicy, Świdnica 1998, WUOZ/D. Wałbrzych.

Karst D., Sprawozdanie z badań archeologicznych, prowadzonych w trybie nadzoru przy modernizacji i zagospodarowaniu placu klasztornego przy ul. Grodzkiej w Świdnicy, w obrębie wnętrza kwartału staromiejskiego, położonego pomiędzy ulicami: Franciszkańską, Grodzką i Marii Konopnickiej w Świdnicy, Świdnica 2001, WUOZ/D. Wałbrzych, sp. 6.

Karst D., Sprawozdanie z badań archeologicznych, prowadzonych w trybie nadzoru przy modernizacji i zagospodarowaniu placu klasztornego przy ul. Kotlarskiej 17-19 w Świdnicy (dz. nr 2127 obręb nr 0004 Śródmieście), Świdnica 2017, WUOZ/D. Wałbrzych.

Karst D., Sprawozdanie z ratowniczych badań archeologicznych na działce Rynek 19 w Świdnicy, Świdnica 1997, WUOZ/D. Wałbrzych.

Karst D., Technologia rzemieślniczej produkcji piwa we Wrocławiu, [in:] Piwo we Wrocławiu.

Od średniowiecza po czasy współczesne, ed. H. Okólska, Wrocław 2015, pp. 9-50.

Morasiewicz J., Świdnica – Wody podziemne w trzeciorzędowej kopalnej dolinie Świdnicy, [in:] Przewodnik XLVII Zjazdu Polskiego Towarzystwa Geologicznego (Świdnica 22-24 czerwca 1975), ed. A. Grocholski, Warszawa 1975, pp. 41-57.

The National Archive in Wrocław [APWr.], Akta m. Świdnicy, ref. 115, 179, 180, 235.

Regesten zur Schlesischen Geschichte 1338-1342, [in:] Codex Diplomaticus Silesiae, vol. 30, ed. K. Wutke, E. Randt, Breslau 1930.

Schlesisches Urkundenbuch, vol. 2 (1231-1250), ed. W. Irgang, Wien–Köln–Graz 1977.

SUb: Schubert H., Bilder aus der Geschichte der Stadt Schweidnitz, Schweidnitz 1911.

Sowina U., Water, Towns and People: Polish Lands Against a European Background until the Mid-16th Century, Frankfurt am Main 2016.

Trawkowski S., Taberny płockie na przełomie XI i XII wieku. W sprawie zakresu obrotu towarowo-pieniężnego, “Przegląd Historyczny,” 53 (4), 1962, pp. 731-744.

Tzschoppe G.A., Stenzel G.A., Urkundensammlung zur Geschichte des Ursprungs der Städte und der Einführung und Verbreitung Deutscher Kolonisten und Rechte in Schlesien und Ober-Lausitz, Hamburg 1832.

Wąs G., Klasztory franciszkańskie w miastach śląskich i górnołużyckich XIII-XVI wieku, Wrocław 2000.

Wiggert F., Das Brauwesen der Stadt Breslau, Berlin 1930.

Opublikowane

27-05-2026

Numer

Dział

Studies and Materials

Jak cytować

Water Quality as a Key Factor in the Success of Świdnica Beer During the Middle Ages and the Early Modern Period. (2026). Brewing Studies, 1, 13-30. https://doi.org/10.12797/BrSt.2026.01.01