Reconstruction of Collective Memories about Eastern Germany: the Case of ‘Ostalgie’ Phenomenon

Abstract

W artykule, który stanowi obszerny fragment pracy magisterskiej, autorka podejmuje dyskusję nad rekonstrukcją pamięci zbiorowej we Wschodnich Niemczech, prezentując ją na przykładzie zjawiska Ostalgii jako pewnego rodzaju nostalgii za pozytywnym wymiarem życia w byłej NRD. Przedstawione są różne aspekty tego zjawiska i ich przyczyny. Ostalgia wydaje się wynikiem zbyt pochopnego zanegowania przez Europejczyków doświadczeń mieszkańców Wschodnich Niemiec oraz ich obroną przed negatywną oceną NRD w po-zjednoczeniowym niemieckim dyskursie. Wielu mieszkańców Wschodnich Niemiec bardziej identyfikuje się z kulturą w wymiarze materialnym byłej NRD niż z represyjnym aparatem władzy oraz działalnością Stasi. Autorka analizuje trzy współczesne niemieckie filmy opisujące życie w dawnej NRD: Sonnenallee (1999), Good Bye, Lenin! (2003) i The Lives of Others (2006). Wybrane zostały te właśnie filmy, by ukazać widoczną polaryzację: w Sonnenallee i Good Bye, Lenin! przedstawiono nostalgiczne i strywializowane opisy życia w NRD (co było bardzo krytykowane), The Lives of Others pokazuje i rozwija trudny temat działalności Stasi. Analizowane są różne aspekty życia w NRD przedstawione w wybranych filmach, które próbują zrekonstruować odrębność tożsamości i pamięci zbiorowej Wschodnich Niemców. W artykule znajduje się również analiza materiałów akademickich oraz debaty w mass mediach. Dzięki temu można zaobserwować, jak te dwa poziomy analizy przenikają się wzajemnie i występują jako medium szerszego procesu  (re)konstrukcji tożsamości i pamięci zbiorowej Wschodnich Niemiec. Jest to więc artykuł poświęcony raczej (re)konstrukcji pamięci zbiorowej w nawiązaniu do fenomenu Ostalgii niż samemu zjawisku.