Las w życiu codziennym Lasowiaków i Poleszuków
Wybrane zagadnienia
DOI:
https://doi.org/10.12797/KPK.12.2020.12.06Ключові слова:
Сандомирська пуща, Східне Полісся, лясов’яки, поліщуки, етнографія, матеріальна культура, харчування, ліс, лісова ягодаАнотація
Ізабела Водзінська, Ліс у повсякденному житті лясов’яків та поліщуків. Вибрані питання
Стаття є спробою порівняти роль лісу в повсякденному житті мешканців колиш- ньої Сандомирської пущі (лясов’яків) та Полісся (поліщуків). Авторкою порівнюються результати досліджень, проведених Музеєм народної культури в Кольбушові (МНК) у 2008-2014 рр. та 2016-2017 рр., що зберігаються у фонді Наукового архіві МНК та відомості з інших джерел та етнографічних і історичних студій, присвячених цій темі. Отриману інформацію авторка порівняла з описом використання лісових культур мешканцями Східного Полісся, які були отримані в результаті етнографічних дослі- джень Казімежа Мошинського та Чеслава Пяткевича, доступні в цифрових ресурсах. Авторка доводить існування чимало спільного між цими групами у манері отримання лісових культур, використання їх у приготуванні їжі та в традиційній медицині. Жит- тя в Сандомирської пущі та на Поліссі сприяло зростанню почуття власної культурної відмінності на побутовому рівні та появі розмаїття звичаїв та обрядів і у лясов’яків, і у поліщуків.
Завантажити
Посилання
Biegeleisen H., Matka i dziecko w obrzędach, wierzeniach i zwyczajach ludu polskiego, Lwów 1927.
View in Google Scholar
Dragan W., Zbieractwo, łowiectwo, pszczelarstwo i rybołówstwo, [w:] Źródła kultury ludowej Puszczy Sandomierskiej, red. K. Ruszel, Kolbuszowa 2014.
View in Google Scholar
Fischer A., Drzewa w wierzeniach i obrzędach ludu polskiego, Lwów 1938.
View in Google Scholar
Fischer A., Rośliny w wierzeniach i zwyczajach ludowych. Słownik Adama Fischera, red. M. Kujawska et al., Wrocław 2016, Prace i Materiały Etnograficzne, t. 37.
View in Google Scholar
Gaj-Piotrowski W., Kultura społeczna ludu z okolic Rozwadowa, Wrocław 1967.
View in Google Scholar
Grzywacz A., Tradycje zbiorów grzybów w Polsce, „Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie” 2015, t. 17, nr 3, s. 188-199.
View in Google Scholar
Ignas K., Obrzędowość rodzinna, [w:] Źródła kultury ludowej Puszczy Sandomierskiej, red. K. Ruszel, Kolbuszowa 2014, s. 165-204.
View in Google Scholar
Kielak O., Symbolika leszczyny w polskiej kulturze ludowej, „Adeptus” 2014, nr 3, s. 96-109.
View in Google Scholar
Kolberg O., Tarnowskie-Rzeszowskie, Wrocław 1974, Dzieła Wszystkie, t. 48.
View in Google Scholar
Kolbuszewski J. E., Gwiazdy i grzyby w podaniach ludu. Szkic etnograficzny, „Lud” 1895, t. 1, s. 197-207.
View in Google Scholar
Kotula, F., Z sandomierskiej puszczy, Kraków 1962.
View in Google Scholar
Kowalik K., Z dorobku polskiej dialektologii przełomu XX i XXI wieku w zakresie badania gwary lasowskiej, „Annales Uniwersitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linquistica” 2018, nr 13, s. 59-73, https://doi.org/10.24917/20831765.13.6.
View in Google Scholar
Kowalski P., Leksykon znaki świata. Omen, przesąd, znaczenie, Warszawa–Wrocław 1998.
View in Google Scholar
Libera Z., Paluch A., Lasowiacki zielnik, Kolbuszowa 1993, Varia Kolbuszowskie, nr 2.
View in Google Scholar
Marczak M., Ze spostrzeżeń nad Poleszukami, „Ziemia” 1935, nr 6-7, s. 132-136.
View in Google Scholar
Marczyk M., Grzyby w kulturze ludowej, Wrocław 2003.
View in Google Scholar
Matyas K., Rabsice dawnej Puszczy Sandomierskiej. Studium etnograficzne, Lwów 1905.
View in Google Scholar
Maurizio A., Pożywienie roślinne i rolnictwo w ujęciu dziejowym, Warszawa 1926.
View in Google Scholar
Moszyński K., Polesie Wschodnie. Materiały etnograficzne z wschodniej części b. powiatu mozyrskiego oraz z powiatu rzeczyckiego, Warszawa 1928.
View in Google Scholar
Niepokój-Gil J., Od adwentu do Trzech Króli – o pożywieniu w świąteczny czas Bożego Narodzenia, [w:] Puszcza Sandomierska od kuchni. Między tradycją a nowoczesnością, red. K. Smyk, T. Pudłocki, I. Wodzińska, Kolbuszowa 2017, s. 131-166.
View in Google Scholar
Obrębski J., Studia etnosocjologiczne, t. 1: Polesie, oprac. A. Engelking, Warszawa 2007.
View in Google Scholar
Paluch A., Świat roślin w tradycyjnych praktykach leczniczych wsi polskiej, Wrocław 1984, Acta Universitatis Wratislaviensis, nr 752.
View in Google Scholar
Pietkiewicz C., Polesie Rzeczyckie. Materiały etnograficzne, cz. 1: Kultura materialna, Kraków 1928, Prace Komisji Etnograficznej – Polska Akademia Umiejętności, t. 7.
View in Google Scholar
Prokopek M., Etnografia. Materialna kultura ludowa Polski na tle porównawczym, Warszawa 2019.
View in Google Scholar
Radwański J., Wokół kuchni. Tradycje kulinarne na tle przemian społecznych i gospodarczych, [w:] Puszcza Sandomierska od kuchni. Między tradycją a nowoczesnością, red. K. Smyk, T. Pudłocki, I. Wodzińska, Kolbuszowa 2017, s. 65-92.
View in Google Scholar
Rawski J., Krótki rys historyczny północnej części Puszczy Sandomierskiej, [w:] Prace i materiały z badań etnograficznych Ośrodka Mokrzyszowsko-Grębowskiego w powiecie tarnobrzeskim, Rzeszów 1968, s. 19-47.
View in Google Scholar
Referowska-Chodak E., Ludowe zwyczaje związane z grzybami w Polsce, „Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie” 2015, t. 17, nr 3, s. 199-217.
View in Google Scholar
Reinfuss R., Problem kultury ludowej Lasowiaków, [w:] Puszcza Sandomierska wczoraj i dziś. Zbiór rozpraw, red. J. Półćwiartek, Rzeszów 1980, s. 107-122.
View in Google Scholar
Ruszel K., Lasowiacy – materiały do monografii etnograficznej, Rzeszów 1994.
View in Google Scholar
Ruszel K., Leksykon kultury ludowej w Rzeszowskiem, Rzeszów 2004.
View in Google Scholar
Ruszel K., Wstęp, [w:] Źródła kultury ludowej Puszczy Sandomierskiej, red. K. Ruszel, Kolbuszowa 2014, s. 7-17.
View in Google Scholar
Słomka J., Pamiętniki włościanina. Od pańszczyzny do dni dzisiejszych, Kraków 1912.
View in Google Scholar
Smyk K., Językowo-kulturowy obraz sosny w polszczyźnie ludowej, „Literatura Ludowa” 2007, nr 51, s. 17-32.
View in Google Scholar
Szelągowska G., Grzyby w polskiej tradycji kulinarnej, „Studia i Materiały Ośrodka Kultury Leśnej” 2017, t. 16, s. 213-225.
View in Google Scholar
Szot-Radziszewska E., Sekrety ziół. Wiedza ludowa, magia, obrzędy, leczenie, Warszawa 2005.
View in Google Scholar
Tomiccy J. i R., Drzewo życia. Ludowa wizja świata i człowieka, Warszawa 1975.
View in Google Scholar
Tyszkiewicz J., O schyłkowym pogaństwie na ziemiach polskich, „Kwartalnik Historyczny” 1966, nr 3, s. 549-562.
View in Google Scholar
Udziela M., Medycyna i przesądy lecznicze ludu polskiego. Przyczynek do etnografii polskiej, Warszawa 1891, Biblioteka „Wisły”, t. 7.
View in Google Scholar
Udziela S., Materiały etnograficzne z miasta Ropczyc i okolicy, Kraków 1886.
View in Google Scholar
Wilczyńska E., Symbolika pszczół i mrówek w polskiej kulturze ludowej, „Tekstura” 2013, t. 4, nr 1, s. 17-25.
View in Google Scholar
Wójtowicz-Wierzbicka M., Medycyna ludowa, [w:] Źródła kultury ludowej Puszczy Sandomierskiej, red. K. Ruszel, Kolbuszowa 2014, s. 225-240.
View in Google Scholar
Zańko D., Rabsic znaczy kłusownik, „Skarby Podkarpackie” 2011, nr 3, s. 9-12.
View in Google Scholar
Завантаження
Опубліковано
Номер
Розділ
Ліцензія
Ця робота ліцензується відповідно до ліцензії Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
