„Piękne słowo jest więcej warte od pięknego ciała”
Prywatne Gimnazjum Anny Rachalskiej w Przemyślu w latach 1911-1920
DOI:
https://doi.org/10.12797/KPK.09.2017.09.02Ключові слова:
гімназія, Анна Рахальська, освіта, жінки, ПеремишльАнотація
«Красиве слово вартує більше, ніж гарне тіло» – Приватна гімназія Анни Рахальської в Перемишлі у 1911-1920 роках
Приватна гімназія Анни Рахальської, що діяла в 1911-1920 рр., була першою вда- лою спробою заснувати в Перемишлі школу, яка відкривала жінкам шлях до здобуття вищої освіти, ставши поштовхом до встановлення подальших форм навчання для міс- цевих польок, єврейок та українок. Школа не мала хорошої бази, її керівництво часто змінювалось, а присутність у громадському просторі міста була зведена до мінімуму. Зокрема й тому, що Рахальським більшість часу довелося працювати у складних воєн- них умовах, які не сприяли значній активності та веденню послідовної промоційної політики. Гімназія була радше типовою приватною освітньою установою для жінок, діяльність котрої залежала від багатьох місцевих чинників, ніж школою, яка визначала тенденції галицької освіти. І все ж, як свідчать нечисленні спогади учениць, а насам- перед жорстока боротьба, що точилася в місті за існування цього навчального закладу в 1919-1920 рр., він, вочевидь, був доволі престижним, оскільки його так і не ліквіду - вали.
Завантажити
Посилання
Dziewięćdziesiąt lat Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego im. Prof. Kazimierza Morawskiego w Przemyślu–Zasaniu, Przemyśl 1996.
View in Google Scholar
Sto lat Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego im. Profesora Kazimierza Morawskiego w Przemyślu–Zasaniu, 1906–2006, red. H. Humnicka i B. Sykała, Przemyśl 2006.
View in Google Scholar
Banaś B., Gamska-Łempicka Jadwiga Maria, [w:] Przemyski słownik biograficzny, t. 3, red. E. Grin-Piszczek, T. Pudłocki, A. Siciak, Przemyśl 2016, s. 57-62.
View in Google Scholar
Białkowska J., Okruchy pamięci o rodzinie Roztoczyńskich, Kraków 2011.
View in Google Scholar
Bilewicz A., Prywatne średnie, ogólnokształcące szkolnictwo żeńskie w Galicji w latach 1867-1914, Wrocław 1997.
View in Google Scholar
Chałubińska A., Maria Polaczkówna (1878-1944), „Chrześcijanie” (Warszawa) 1983, t. 11.
View in Google Scholar
Czajecka B., „Z domu w szeroki świat…” Droga kobiet do niezależności w zaborze austriackim w latach 1890-1914, Kraków 1990.
View in Google Scholar
Czajecka B., Wokół wykształcenia kobiet w Galicji. Towarzystwo Nauczycieli Szkół Wyższych we Lwowie i w Krakowie (1884-1914), [w:] Kobieta i edukacja na ziemiach polskich w XIX i XX w., red. A. Żarnowska, A. Szwarc, t. 2, cz. 2, Warszawa 1995, s. 31-37.
View in Google Scholar
Dalecki M., Państwowe Gimnazjum II im. Kazimierza Morawskiego w Przemyślu w latach 1907-1939, „Przemyskie Zapiski Historyczne” 1993, t. 8-9, s. 85-107.
View in Google Scholar
Dutkowa R., Żeńskie gimnazja Krakowa w procesie emancypacji kobiet (1896-1918), Kraków 1995.
View in Google Scholar
Felczyński Z., Rozwój kulturalny Przemyśla 1772-1918, [w:] Tysiąc lat Przemyśla. Zarys historyczny, cz. 2, Warszawa–Kraków 1974, s. 149-259.
View in Google Scholar
Frankiewicz J., Wychowanie fizyczne w szkołach i sport klubowy w Przemyślu w dobie autonomii Galicji, Przemyśl 2004.
View in Google Scholar
Grin-Piszczek E., Pudłocki T., Maria Schaller, między miłością do muzyki i języka polskiego, „Nasz Przemyśl” 2010, nr 3, s. 41.
View in Google Scholar
Hulewicz J., Sprawa wyższego wykształcenia kobiet w Polsce w wieku XIX, Kraków 1939.
View in Google Scholar
Karp M., Meissner A., Państwowe Seminarium Nauczycielskie Żeńskie w Przemyślu w latach 1871-1918, „Rocznik Przemyski” 1990, t. 27, s. 233-249.
View in Google Scholar
Konieczny Z., Przemyskie środowisko nauczycielskie na przełomie XIX i XX wieku, [w:] Między nauką a oświatą. Na styku szkolnictwa wyższego i średniego w Galicji na przełomie XIX i XX w. Materiały konferencyjne, red. L. Fac, Przemyśl–Rzeszów 2003, s. 91-98.
View in Google Scholar
Konieczny Z., Szkolnictwo średnie miasta Przemyśla w latach 1918-1939, Przemyśl 1985.
View in Google Scholar
Kostek J., Przemyskie środowisko artystyczne XIX i XX w., „Rocznik Przemyski” 2012, t. 48, z. 4: Historia, s. 85-102.
View in Google Scholar
Kostrzewska-Kratochwil S., Feliks Przyjemski, „Rocznik Przemyski” 1958, t. 9, z. 1, s. 227-229.
View in Google Scholar
Mleczak J., Kazimierz Górski, Przemyśl 1980.
View in Google Scholar
Monografia. Krajowa Szkoła Kupiecka, 1913-2003, Zespół Szkół Ekonomicznych, Przemyśl 2003.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Blask szarości… Życie codzienne w I Państwowym Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Przemyślu w latach 1918-1939, Przemyśl 2004.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Echa wydarzeń listopada 1918 r. w relacjach polsko-żydowskich na przykładzie uczniów gimnazjów przemyskich (Cz. I. Wydarzenia lutego 1919 r.), „Rocznik Gimnazjalny. I Liceum Ogólnokształcące im. J. Słowackiego w Przemyślu” 2002, nr 6 (85), s. 311-325.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Echa wydarzeń listopada 1918 r. w relacjach polsko-żydowskich na przykładzie uczniów gimnazjów przemyskich. Cz. II. Wydarzenia września i października 1919 r. w I Gimnazjum w Przemyślu, „Rocznik Gimnazjalny. I Liceum Ogólnokształcące im. J. Słowackiego w Przemyślu” 2003 [druk: 2004], nr 7 (86), s. 267-277.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Iskra światła czy kopcąca pochodnia. Inteligencja w Przemyślu w latach 1867-1939, Kraków 2009.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Kazimiera Budynowa ze Smutnych – w służbie muzyki i teatru, „Nasz Przemyśl” 2007, nr 4, s. 42.
View in Google Scholar
Pudłocki T., „Na drogę tam, gdzie włada Duch!…” Wzorce i ideały II Drużyny Harcerskiej działającej przy Gimnazjum Słowackiego w Przemyślu w latach międzywojennych, „Rocznik Przemyski” 2006, t. 42, z. 4: Historia, s. 187-194.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Na rozstaju wzorców i pragnień – życie codzienne uczniów I gimnazjum w Przemyślu na początku XX wieku, [w:] Virtuti et ingenio. Księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Julianowi Dybcowi, red. A. Banach, Kraków 2013, s. 431-447.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Polaczkówna Maria, [w:] Słownik badaczy literatury polskiej, t. 7, Łódź 2005, s. 168-169.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Pomiędzy ideałem a rzeczywistością – życie codzienne uczniów Gimnazjum Morawskiego w Przemyślu w okresie międzywojennym. Wybrane zagadnienia, „Rocznik Przemyski” 2007, t. 43, z. 4: Historia, s. 169-178.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Rola religii w życiu codziennym społeczeństw gimnazjalnych na przykładzie szkół średnich Przemyśla w latach 1867-1939, [w:] Карпати. Людина, етнос, цивілізація, вип. 3, Івано-Франківськ 2011, s. 59-68.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Dyrektor Zygmunt Skorski, „Rocznik Gimnazjalny. I Liceum Ogólnokształcące im. J. Słowackiego w Przemyślu” 2002 [druk: 2003], nr 6 (85), s. 180-233.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Stan i potrzeby badań nad dziejami I Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego w Przemyślu, „Rocznik Przemyski” 2004, t. 40, z. 4: Historia, s. 65-84.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Stojanowski Bolesław, [w:] Słownik badaczy literatury polskiej, t. 8, Łódź 2006, s. 250-251.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Władysław Tarnawski. Cz. II. Przemyśl, lata przełomu, „Rocznik Przemyski” 2002, t. 38, z. 1: Literatura i Język, s. 67-78.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Władysław Tarnawski. Cz. III. Przemyślanin w drodze do katedry uniwersyteckiej, „Rocznik Przemyski” 2004, t. 40, z. 3: Literatura i Język, s. 71-92.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Wybitni przyrodnicy – nauczyciele I Gimnazjum i Liceum im. J. Słowackiego w Przemyślu, „Rocznik Gimnazjalny. I Liceum Ogólnokształcące im. J. Słowackiego w Przemyślu” 2006 [druk: 2007], nr 10 (89), s. 426-427.
View in Google Scholar
Pudłocki T., Więch A. S., Dorożyński Arseni, [w:] Przemyski słownik biograficzny, t. 2, red. L. Fac, T. Pudłocki, A. Siciak, Przemyśl 2011, s. 8-11.
View in Google Scholar
Starnawski J., Mieczysław Adamowski (1892-1975), „Rocznik Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza” 1976, t. 11, s. 197-200.
View in Google Scholar
Stinia M., Nauczyciele prywatnych klasycznych gimnazjów żeńskich w Krakowie w okresie autonomii galicyjskiej, [w:] Funkcja prywatnych szkól średnich w II Rzeczpospolitej, red. E. J. Kryńska, Białystok 2004, s. 21-29.
View in Google Scholar
Stinia M., Nie tylko c.k.… Szkolnictwo prywatne autonomicznej Galicji, „Wiadomości Historyczne” 2010, t. 52, nr 2, s. 13-17.
View in Google Scholar
Stinia M., Rola i znaczenie średniego szkolnictwa prywatnego w Galicji 1867-1914, [w:] Historia wychowania. Misja i edukacja. Profesorowi Andrzejowi Meissnerowi w 70. Rocznicę urodzin i 45-lecia pracy naukowej i nauczycielskiej, red. K. Szmyd, J. Dybiec, Rzeszów 2008, s. 115-131, Galicja i Jej Dziedzictwo, t. 20.
View in Google Scholar
Stinia M., Rola społeczeństwa galicyjskiego jako organizatora średniego szkolnictwa prywatnego w okresie autonomii, [w:] Z dziejów polskiej kultury i oświaty od średniowiecza do początków XX wieku, red. K. Jakubiak, T. Maliszewski, Kraków 2010, s. 133-144.
View in Google Scholar
Suchmiel J., Galicyjskie Żydówki ze stopniem doktora w Uniwersytecie w Wiedniu do roku 1918, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Pedagogika” 2005, t. 14, s. 145-162.
View in Google Scholar
Świątek A., Gente Rutheni, natione Poloni. Z dziejów Rusinów narodowości polskiej w Galicji, Kraków 2014, Studia Galicyjskie, t. 3.
View in Google Scholar
Wodzińska I., „Czy gimnazjum realne jest dla kobiet konieczne?”. Przyczynek do historii Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego w Rzeszowie w latach 1910-1914, [w:] Aktywność publiczna kobiet na ziemiach polskich. Wybrane zagadnienia, red. T. Pudłocki, K. Sierakowska, Warszawa 2013, s. 101-108.
View in Google Scholar
„De srіbnolentij Sân plive”. Propamâtna kniga ûbileû 50-lіtâ ukraїnsʹkoї deržavnoї gіmnazії v Peremišlі, 1888-1938, Peremišlʹ 1938 [„Де срібнолентий Сян пливе”. Пропамятна книга юбилею 50-літя української держав-ної гімназії в Перемишлі, 1888-1938, Перемишль 1938].
View in Google Scholar
Ukraїnsʹka deržavna čolovіga gіmnazіâ u Peremišlі 1895-1995, Drogobič 1995 [Українська державна чоловіга гімназія у Перемишлі 1895-1995, Дрогобич 1995].
View in Google Scholar
Ukraїnsʹki Іnstitut dla dіvčat u Peremišlі 1895-1995, Drogobič 1995 [Українськi Інститут дла дівчат у Перемишлі 1895-1995, Дрогобич 1995].
View in Google Scholar
Opawska E., Historia pomocy – Rachalska Wanda, IX 2010, [on-line:] https://sprawiedliwi.org.pl/pl/historie-pomocy/historia-pomocy-rachalska-wanda.
View in Google Scholar
Завантаження
Опубліковано
Номер
Розділ
Ліцензія
Авторське право (c) 2017 Krakowskie Pismo Kresowe
Ця робота ліцензується відповідно до ліцензії Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
