Ojczyzna, ale jaka? Profilowanie konceptu OJCZYZNY w polskich dyskursach publicznych

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.20.2025.40.15

Keywords:

concept, discourse, stereotype, profiling, modality

Abstract

HOMELAND, BUT WHAT KIND? PROFILING THE CONCEPT OF HOMELAND IN POLISH PUBLIC DISCOURSES

The structure of the homeland concept includes permanent (nuclear) and variable components, conditioned by subjective factors and a broad social, political and cultural context. Homeland, being an ideologized concept and saturated with emotions, because it remains in a network of numerous connections and entanglements – with the nation, history, tradition, religion, language, land of the fathers and the memory of ancestors – is sometimes used by politicians and ideologists as a tool for propaganda or campaign and election purposes. The article analyses the profiling of the concept of homeland in five public discourses: 1) Catholic (in its variants: institutional-Church, liberal-Catholic, national-Catholic), 2) liberal-democratic, 3) national-right, 4) left-wing, 5) anarchist, radical liberal. The profiles of homeland are dynamic in them – they oscillate between three situations: real (underlying the concept is a modal judgment: the homeland as it is), desirable (the homeland as it should be) and possible (the homeland as it can be).

Downloads

Download data is not yet available.

References

„Atak. Uliczna Gazeta Anarchistów” nr 1, wrzesień 2015, [on-line:] https://www.rozbrat.org/images/pdf/atak/atak1.pdf (dostęp: 23 XII 2024).
View in Google Scholar

Bojakowski J., Przyglądaliśmy się protestowi w obronie TVP. „Zawsze będę za tym, co polskie”, [on-line:] https://www.wprost.pl/polityka/11515606/przygladalismy-sie-protestowi-w-obronie-tvp-zawsze-bede-za-tym-co-polskie.html (dostęp: 20 I 2024).
View in Google Scholar

Heller M., Rozsunąć ściany swojego domu, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/rozsunac-sciany-swojego-domu-145343 (dostęp: 23 XII 2024, 11 IX 2025).
View in Google Scholar

Hołownia S., Narodowość duszy, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/narodowosc-duszy-148358 (dostęp: 23 XII 2024).
View in Google Scholar

Kapela J., Dlaczego uchodźcy nie przylatują do Europy samolotami, [on-line:] https://krytykapolityczna.pl/kraj/dlaczego-uchodzcy-nie-przylatuja-do-europy-samolotami/ (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar

Klub Lewica, [on-line:] https://klub-lewica.org.pl/program#ROWNOSC-I-SZACUNEK (dostęp: 30 I 2024).
View in Google Scholar

Kossak-Szczucka Z., Dekalog Polaka, GazP 1 III 2023, [on-line:] https://www.niedziela.pl/artykul/86256/nd/Dekalog-Polaka (dostęp: 2 II 2024).
View in Google Scholar

Litania narodu polskiego (do prywatnego odmawiania), [on-line:] https://naszdziennik.pl/uploads/litania-narodu-polskiego-2023-v2.pdf (dostęp: 18 I 2024).
View in Google Scholar

Morawiecki pokazał „teczkę Tuska”. Premier: To wielki wyrzut sumienia PO, [on-line:] https://www.wprost.pl/polityka/11415484/morawiecki-pokazal-teczke-tuska-premier-to-wielki-wyrzut-sumienia-po.html (dostęp: 20 I 2024).
View in Google Scholar

„Naród tak rozumiany jest wspólnotą równie naturalną jak rodzina, o której tyle mówił w swojej nauce Jan Paweł II i o ten naród musimy zadbać”, [on-line:] https://wpolityce.pl/polityka/141996-narod-tak-rozumiany-jest-wspolnota-rownie-naturalna-jak-rodzina-o-ktorej-tyle-mowil-w-swojej-nauce-jan-pawel-ii-i-o-ten-narod-musimy-zadbac (dostęp: 6 II 2025).
View in Google Scholar

Nosowski Z., Powrót do Tadeuszowych pytań. Mazowiecki jako eseista, [on-line:] https://wiez.pl/2017/04/17/powrot-do-tadeuszowych-pytan/ (dostęp: 11 IX 2025).
View in Google Scholar

O Lewicy. Nowa Lewica, [on-line:] https://lewica.org.pl/partia/o-nas (dostęp: 30 I 2024).
View in Google Scholar

Orędzie noworoczne Prezydenta RP, [on-line:] https://www.prezydent.pl/kancelaria/archiwum/archiwum-lecha-kaczynskiego/aktualnosci/rok-2008/oredzie-noworoczne-prezydenta-rp,26838,archive (dostęp: 12 IX 2025).
View in Google Scholar

Oszajca W., Przyziemne myślenie, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/przyziemne-myslenie-32389 (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar

Polska Lewica, [on-line:] https://www.polskalewica.pl/ (dostęp: 30 I 2024).
View in Google Scholar

Pytlos B., Warto przeczytać – cz. 13 „Dekalog Polaka”, [on-line:] http://milosierdzie.sosnowiec.pl/warto-przeczytac-cz-13-dekalog-polaka (dostęp: 1 II 2024).
View in Google Scholar

Przewrocka-Aderet K., Powroty warunkowe, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/powroty-warunkowe-153231 (dostęp: 13 XII 2024).
View in Google Scholar

Rafał Patyra uderza w rząd. „Tęczowe flagi zamiast krzyży – to jest ich plan”, [on-line:] https://rozrywka.wprost.pl/gwiazdy/11540137/rafal-patyra-uderza-w-rzad-pisze-o-teczy-i-krzyzach.html (dostęp: 20 I 2024).
View in Google Scholar

Rasizm za Burtę 2.0 – demonstracja w Łodzi, [on-line:] https://www.rozbrat.org/informacje/krajowe/4596-rasizm-za-burte-2-0-demonstracja-w-lodzi (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar

red., Rodzice LGBT do Kaczyńskiego: To nie nasze dzieci są zagrożeniem, tylko narracja, której pan również ulega, [on-line:] https://krytykapolityczna.pl/kraj/rodzice-lgbt-do-kaczynskiego/ (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar

Rydzewska O., Jak żyć w kraju, który jest homofobem Europy i jednocześnie moją ojczyzną?, [on-line:] https://krytykapolityczna.pl/kraj/polska-homofobem-europy-i-moja-ojczyzna-reportaz/ (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar

Szubarczyk P., Dekalog Polaka, [on-line:] https://wp.naszdziennik.pl/2013-12-31/0,dekalog-polaka.html (dostęp: 1 I 2024).
View in Google Scholar

Vogel S., Moi Niemcy, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/moi-niemcy-129722 (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar

Wierzbicki A.M., Patriotyzm jest problemem, [on-line:] https://wiez.pl/2019/09/10/patriotyzm-jest-problemem/ (dostęp: 23 XII 2024).
View in Google Scholar

Wiśniewski L., Polska, dom zamknięty, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/polska-dom-zamkniety-148136 (dostęp: 11 IX 2025).
View in Google Scholar

Wiśniewski L., Sprawy wymagające szczególnej duszpasterskiej troski, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/sprawy-wymagajace-szczegolnej-duszpasterskiej-troski-148107#S.embed_link-K.C-B.1-L.2.zw (dostęp: 24 XII 2023, 2 II 2024).
View in Google Scholar

Wojenny szał. Część druga, [on-line:] https://www.rozbrat.org/publicystyka/analizy/4828-wojenny-szal-czesc-druga (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar

Wojenny szał. Część trzecia, [on-line:] https://www.rozbrat.org/publicystyka/analizy/4829-wojenny-szal-czesc-trzecia (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar

Zaremba M., PiS zaprasza na protest i publikuje ostre spoty. Mówi o rządach „Koalicji Oszustów”, [on-line:] https://www.wprost.pl/polityka/11538667/pis-zaprasza-na-protest-i-publikuje-ostre-spoty-mowi-o-rzadach-koalicji-oszustow.html (dostęp: 20 I 2024).
View in Google Scholar

Downloads

Published

2025-11-17

Issue

Section

Ethnolinguistics

How to Cite

Niebrzegowska-Bartmińska, S. (2025) “Ojczyzna, ale jaka? Profilowanie konceptu OJCZYZNY w polskich dyskursach publicznych”, LingVaria, 20(2(40), pp. 267–291. doi:10.12797/LV.20.2025.40.15.

Similar Articles

1-10 of 70

You may also start an advanced similarity search for this article.