Seria przekładowa w piosence na przykładzie tłumaczeń utworu Crack of Doom The Tiger Lillies
DOI:
https://doi.org/10.12797/MOaP.32.2026.72.04Keywords:
Tiger Lillies, song translation, retranslation, translation seriesAbstract
TRANSLATION SERIES IN SONG – A CASE STUDY OF THE TRANSLATIONS OF CRACK OF DOOM BY THE TIGER LILLIES
The Tiger Lillies, an alternative British band, enjoys considerable interest among Polish translators. This leads to the appearance of translations series including several variants of one song lyrics. This paper aims at discussing four translations of the song Crack of Doom. Starting with the concept of the translation series by Edward Balcerzan and critically assessing full applicability of Antoine Berman’s retranslation hypothesis in the field of song translation, I consider the diversification of the translations as a result of ‘appropriation’ in the sense proposed by Johan Franzon. The variations are thus seen as a result of the fact that the translators pursue different objectives, and the translations themselves – as an area of translational artistic expression rather than a dialogue with previous versions.
Downloads
References
Bachtin, M. (1975), Twórczość Franciszka Rabelais’go a kultura ludowa średniowiecza i renesansu, tłum. A. i A. Goreniowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
View in Google Scholar
Balcerzan, E. (1968/1998), „Poetyka przekładu artystycznego”, [w:] Edward Balcerzan, Literatura z literatury (strategie tłumaczy), Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice.
View in Google Scholar
Barańczak, S. (2007), Fioletowa krowa. 333 najsławniejsze okazy angielskiej i amerykańskiej poezji niepoważnej. Antologia, Wydawnictwo a5, Kraków.
View in Google Scholar
Bednarczyk, A. (2008), W poszukiwaniu dominanty translatorskiej, PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Bensimon, P. (1990), „Presentation”, Palimpsestes. 13(4): ix-xiii. https://doi.org/10.1080/07374836.2020.1860843.
View in Google Scholar
Berman, A. (1990), „La retraduction comme espace de la traduction”, Palimpsestes. 13(4): 1-7. https://doi.org/10.4000/palimpsestes.596.
View in Google Scholar
Czarnecka, K. (wyk.) (2014), Hera koka hasz LSD, YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=iSHG_B4GhFg [nagranie live].
View in Google Scholar
Czuj, Ł. (reż.) (2004), Bal u Wolanda, Chorzów, Teatr Rozrywki [spektakl teatralny].
View in Google Scholar
Czuj, Ł. (reż.) (2014), Sofia de Magico, Warszawa, Teatr Muzyczny „Roma” [spektakl teatralny].
View in Google Scholar
Franzon, J. (2008), „Choices in Song Translation: Singability in Print, Subtitles and Sung Performance”, The Translator. 14(2): 373-399. https://doi.org/10.1080/13556509.2008.10799263
View in Google Scholar
Franzon, J. (2022), „Approximations and Appropriations: Making Space for Song Translation in Translation Studies”, MikaEL. Electronic Journal of the KäTu Symposium on Translation and Interpreting Studies. 15: 25-41. http://hdl.handle.net/10138/349565.
View in Google Scholar
Gambier, Y. (1994), „La Retraduction, retour et detour”, Meta. 39(3): 413-417.
View in Google Scholar
Greenall, A.K., Franzon, J., Kvam, S., Parianou, A. (2021), „Making a Case for a Descriptive-explanatory Approach to Song Translation Research: Concepts, Trends and Models”, [w:] Johan Franzon, Annjo K. Greenall, Sigmund Kvam, Anastasia Parianou, red. Song Translation: Lyrics in Contexts, Frank & Timme, Berlin.
View in Google Scholar
Kaźmierczak, M. (2016), „Znak w tekście i przekładzie”, [w:] Józefina Piątkowska, Gennadyj Zeldowicz, red. Znaki czy nie znaki?, t. 2, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Kaźmierczak, M. (2018), „Jakość tłumaczenia w serii translatorskiej – pieśń miłosna na sześć głosów”, Forum Poetyki. 14: 6-39. https://doi.org/10.14746/fp.2018.14.26825.
View in Google Scholar
Kołakowski, R. (reż.) (2006), Zło. The Tiger Lillies Project, Teatr Piosenki, Wrocław [spektakl teatralny].
View in Google Scholar
Legeżyńska, A. (1999), Tłumacz i jego kompetencje autorskie, PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Low, P. (2005), „The Pentathlon Approach to Translating Songs”, [w:] Dinda L.
View in Google Scholar
Gorlée, red. Song and Significance: Virtues and Vices of Vocal Translation, Amsterdam–New York–Rodopi.
View in Google Scholar
Mach, A. (2020), „What Is Punk Cabaret? An Attempt to Define and Exemplify the Phenomenon”, Zagadnienia Rodzajów Literackich. 63(4): 151-166. https://doi.org/10.26485/ZRL/2020/63.4/10.
View in Google Scholar
Mach, A. (2023), „Zabawa w piekło–niebo – własna twórczość Romana Kołakowskiego a jego przekłady The Tiger Lillies”, Przekładaniec. 45: 56-75.
View in Google Scholar
Niczewski, P. (reż.) (2002), Sens życia według Tiger Lillies, Piwnica przy Krypcie, Szczecin [spektakl teatralny].
View in Google Scholar
Ojcewicz, G. (2002), „Granice serii”, [w:] Grzegorz Ojcewicz, Epitet jako cecha idiolektu pisarza, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice.
View in Google Scholar
Paloposki, O., Koskinen, K. (2004), „A Thousand and One Translations: Revisiting Retranslation”, [w:] Gyde Hansen, Kirsten Malmkjær, Daniel Gile, red. Claims, Changes and Challenges in Translation Studies: Selected Contributions from the EST Congress, Copenhagen 2001, John Benjamins Publishing Company, Amsterdam–Philadelphia.
View in Google Scholar
Przybylski, M. (reż.) (2008), Moulin Noir. Antyrewia, Teatr Współczesny, Warszawa [spektakl teatralny].
View in Google Scholar
Rachoń, M. (reż.) (2022), Lobotomia, Teatr Śląski, Katowice [spektakl teatralny].
View in Google Scholar
Ramalho, J.R. (2020), „The Blasphemous Grotesqueries of The Tiger Lillies”, [w:] Clive Bloom, red. The Palgrave Handbook of Contemporary Gothic, Palgrave Macmillan, London.
View in Google Scholar
Rimbaud, A. (1993), Wiersze; Sezon w piekle; Iluminacje; Listy, tłum. J. Czechowicz et al.; wybór, opracowanie, posłowie Artur Międzyrzecki, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
View in Google Scholar
Sofia de Magico (2015) [różni wykonawcy], Fortune Production, CD.
View in Google Scholar
Sterło-Orlicki, M. (reż.), Czarnecka, K. (wyk.) (2018), „Hera koka hasz LSD”, YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=i_yIxAsR534 [teledysk].
View in Google Scholar
Teatr Śląski (2022), Trafi nas szlag / Lobotomia, YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=A9ViGnEMQ9w (dostęp 22.12.2024) [nagranie].
View in Google Scholar
The Tiger Lillies (1996), The Brothel to the Cemetery, Misery Guts Music, CD.
View in Google Scholar
The Tiger Lillies (1997), Farmyard Filth, Misery Guts Music, CD.
View in Google Scholar
The Tiger Lillies (1999), Bad Blood + Blasphemy, Misery Guts Music, CD.
View in Google Scholar
The Tiger Lillies (2024), The Tiger Lillies – ‘Crack of Doom’ live at Cadogan Hall London [27 Sept 2024], YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=stM6d6c_JQo (dostęp 4.01.2025) [nagranie live].
View in Google Scholar
The Tiger Lillies, Kronos Quartet (2003), The Gorey End, Misery Guts Music, CD.
View in Google Scholar
The Tiger Lillies, The Symphony Orchestra Of Norrlandsoperan (2007), Urine Palace, Misery Guts Music, CD.
View in Google Scholar
The Tiger Lillies zaśpiewani (2016) [różni wykonawcy], MTJ, CD.
View in Google Scholar
Vermeer, H.J. (1989/2000), „Skopos and Commission in Translational Action”, tłum. A. Chesterman, [w:] Lawrence Venuti, red. The Translation Studies Reader, Routledge, London.
View in Google Scholar
Villon, F. (1461/2002), Wielki testament, tłum. T. Żeleński-Boy, Zielona Sowa, Kraków.
View in Google Scholar
Wojaczek, R. (2014), Wiersze i proza, Bogusław Kierc, red. Biuro Literackie, Wrocław.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
