Powtórzenie w oryginale, powtórzenie w przekładzie
Uwagi o zjawisku repetycji na materiale "Dukli" Andrzeja Stasiuka i jej wersji francuskiej
DOI :
https://doi.org/10.12797/MOaP.27.2021.51.05Mots-clés :
translation criticism, repetition, style, Andrzej StasiukRésumé
Repetition in Original Work, Repetition in Translation: Remarks onthe Phenomenon of Repetition on the Example of Dukla by Andrzej Stasiuk and Its French Translation
The objective of the present article is to analyze the translational solutions applied to repetitions in the French translation of the Dukla novel by Andrzej Stasiuk. Based on the classification elaborated by Adam Dobaczewski (2018), we diversified two groups in the selected Polish materials: intra-sentence repetitions and inter-sentence repetitions. The intra-sentence repetitions were then divided into two subgroups. The first one included systemic repetitions, i.e. those that were the predetermined code units of the respective language. The other subgroup included supra-language operations, which were the result of text-creative mechanisms that were independent from the specific language system. The results of our analysis undermine the existing belief that supra-langue repetitions are easily translatable. Even when these elements are not subject to potential blocking by limitations of grammar, their translation – or more frequently – disappearance, depend on stylistic considerations and/or arbitrary decisions madeby the translator.
Téléchargements
Références
Antoniak, D. (2005), „Reduplikacje jako uniwersalium językowe”, Investigationes Linguisticae. 12: 1-16, https://doi.org/10.14746/il.2005.12.2. DOI: https://doi.org/10.14746/il.2005.12.2
View in Google Scholar
Arystoteles (2008), Retoryka. Retoryka dla Aleksandra. Poetyka (tłum. Henryk Podbielski), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Baker, M. (1996), „Corpus-Based Translation Studies. The Challenges that Lie Ahead”, [w:] Harold Somers, red. Terminology, LSP and Translation. Studies in Language Engineering in Honour of Juan C. Sager, John Benjamins Publishing Company, Amsterdam–Philadelphia, 175-186, https://doi.org/10.1075/btl.18.17bak. DOI: https://doi.org/10.1075/btl.18.17bak
View in Google Scholar
Baubeau-Toucheron, A. (2015), Grammaire et stylistique. 1er et 2e cycles universitaires, CAPES de lettres, Ellipses, Paris.
View in Google Scholar
Berman, A. (1999), La Traduction et la Lettre ou l’auberge du lointain, Seuil, Paris.
View in Google Scholar
Boniecka, B. (2007), „Rzecz w jasności wypowiedzi”, [w:] Barbara Boniecka, Stanisław Grabias, red. Potoczność a zachowania językowe Polaków, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, 73-88.
View in Google Scholar
Bralewski, D. (2003), „Traducteur face à la répétitivité”, Romanica Cracoviensia. 3: 24-40.
View in Google Scholar
Chevalier, J.-C., Delport, M.-F. (2010), Jérômiades. Problèmes linguistiques de la traduction, II, L’Harmattan, Paris.
View in Google Scholar
Chevalier, J.-C., Delport, M.-F. (1995), L’Horlogerie de saint Jérôme. Problèmes linguistiques de la traduction. L’horlogerie de Saint Jérôme, L’Harmattan, Paris.
View in Google Scholar
Dobaczewski, A. (2018), Powtórzenie jako zjawisko tekstowe i systemowe. Repetycje, reduplikacje i quasi-tautologie w języku polskim, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
View in Google Scholar
Dobaczewski, A. (2015), „Prozodia układów repetycyjnych”, [w:] Magdalena Danielewiczowa, Joanna Bilińska, Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz, Joanna Zaucha, red. Sens i brzmienie, Wydawnictwo UKSW, Warszawa, 89-101.
View in Google Scholar
Dobaczewski, A., Sobotka, P., Żurowski, S. (2018), Słownik reduplikacji i powtórzeń polskich. Od zleksykalizowanych podwojeń do regularnych układów repetycyjnych, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
View in Google Scholar
Fordoński, K. (2007), „Kanadyjka czy dwójka ze sternikiem. Kilka słów o redakcji przekładu”, [w:] Ola Kubińska, Wojciech Kubiński, red. Przekładając nieprzekładalne, t. 3: O wierności, Gdańsk, 95-101.
View in Google Scholar
Frankowiak, A. (2011), „«Wszystko zaczynało się od mojej obecności». Sekretny przekaz prozy Andrzeja Stasiuka”, Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej. 17: 71-82, https://doi.org/10.18318/napis.2011.1.7. DOI: https://doi.org/10.18318/napis.2011.1.7
View in Google Scholar
Gardes-Tamine, J., Hubert, M.-C. (1996), Dictionnaire de critique littéraire, Armand Colin, Paris.
View in Google Scholar
Głowiński, M., Kostkiewiczowa, T., Okopień-Sławińska, A., Sławiński, J. (2000), Słownik terminów literackich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.
View in Google Scholar
Grevisse, M. (1993), Le bon usage. Grammaire française, Duculot, Paris–Louvain-la-Neuve.
View in Google Scholar
Halliday, M. A. K., Hasan, R. (1976), Cohesion in English, Longman, London.
View in Google Scholar
Kotler, É. (2004), „Crime et châtiment dans les Vengeances. L’expression du renversement (Agrippa d’Aubigné)”, L’Information Grammaticale. 101: 18-23, https://doi.org/10.3406/igram.2004.2570. DOI: https://doi.org/10.3406/igram.2004.2570
View in Google Scholar
Kozak, J. (2009), Przekład literacki jako metafora. Między logos a lexis, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Kurkowska, H., Skorupka, S. (2001), Stylistyka polska. Zarys, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Laurent, M. (1997), „L’écriture «impressionniste» de Tadeusz Konwicki dans un français «cartésien»”, Romanica Wratislaviensia. 44: 53-67.
View in Google Scholar
Laurent, M. (2012), „Le mystère irréductible de l’oeuvre quand la figure du traducteur se démultiplie”, Romanica Wratislaviensia. 59: 347-359.
View in Google Scholar
Lech, J. (2017), W kręgu autobiografizmu i eseizowanej prozy. Twórczość prozatorska Andrzeja Stasiuka w latach 1992-2010. Niepublikowana praca doktorska, Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów.
View in Google Scholar
Majkiewicz, A. (2010), „Strategia tłumacza między «polityką» wydawcy a pracą redaktora”, Między Oryginałem a Przekładem. 16: 131-151.
View in Google Scholar
Marco, J. (2014), „Taking Stock. A Critical Overview of Research on (Universal) Features of Translated Language”, [w:] María Teresa Sánchez Nieto, red. Corpus-Based Translation and Interpreting Studies. From Description to Application, Frank & Timme, Berlin, 53-76.
View in Google Scholar
Mitura, M. (2018), Pasja mediacji. Tłumaczenie jako metaoperacja we francuskich przekładach Maryli Laurent, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
View in Google Scholar
Molinié, G. (1986), Eléments de stylistique française, PUF, Paris.
View in Google Scholar
Molinié, G. (1994), „Problématique de la répétition”, Langue française. 101: 102-111, https://doi.org/10.3406/lfr.1994.6335. DOI: https://doi.org/10.3406/lfr.1994.6335
View in Google Scholar
Polański, K. (red.) (1999), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.
View in Google Scholar
Scenografia bez spektaklu, [online], https://www.biblionetka.pl/art.aspx?id=47241, 12.02.2020.
View in Google Scholar
Stasiuk, A. (2011), Dukla, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec.
View in Google Scholar
Stasiuk, A. (2003), Dukla (tłum. Agnieszka Żuk i Laurent Alaux), Christian Bourgois Editeur, Paris.
View in Google Scholar
Stasiuk, A. (2001), Zima, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec.
View in Google Scholar
Stolz, C. (2006), Initiation à la stylistique, Ellipses, Paris.
View in Google Scholar
Toury, G. (1995), Descriptive Translation Studies and Beyond, John Benjamins Publishing Company, Amsterdam–Philadelphia, https://doi.org/10.1075/btl.4. DOI: https://doi.org/10.1075/btl.4
View in Google Scholar
Wierzbicka, A. (1999), „Włoska reduplikacja. Pragmatyka międzykulturowa i semantyka illokucyjna”, [w:] A. Wierzbicka, Język – umysł – kultura, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 270-299.
View in Google Scholar
Wilkoń, A. (2002), Spójność i struktura tekstu. Wstęp do lingwistyki tekstu, TAiWPN Universitas, Kraków.
View in Google Scholar
Yilmaz, S. (2015), „Un fait linguistique propre à l’oral. La répétition de mot dans l’interaction verbale”, Białostockie Archiwum Językowe. 15: 469-476, https://doi.org/10.15290/baj.2015.15.31. DOI: https://doi.org/10.15290/baj.2015.15.31
View in Google Scholar
Zdunkiewicz-Jedynak, D. (2008), Wykłady ze stylistyki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Żydek-Bednarczuk, U. (2005), Wprowadzenie do lingwistycznej analizy tekstu, TAiWPN Universitas, Kraków.
View in Google Scholar
Téléchargements
Publiée
Numéro
Rubrique
Licence
Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International.
