Polityka zagraniczna Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i Federacji Rosyjskiej wobec Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej (1948–2016)

  • Mateusz Danielewski
Keywords: Soviet Union, Russian Federation, Democratic People’s Republic of Korea, Korean Peninsula, foreign relations

Abstract

Foreign Policy of the Union of Soviet Socialist Republics and the Russian Federation toward the Democratic People’s Republic of Korea (1948–2016)
Foreign relations between the Soviet Union and the Democratic People’s Republic of Korea (DPRK) during the Cold War were based on support of the North Korean regime and a distrustful attitude toward Kim Il‑sung, who remained neutral in the Soviet‑Chinese split. After the political transformation, the Russian Federation is pursuing pragmatic policy toward the DPRK. Moscow seeks to deepen economic cooperation in order to maintain security in Northeast Asia. The aim of this article is to analyse the USSR’s and Russia’s relations with the DPRK. The author describes events before, during and after the Cold War. The article draws attention to the extent to which national interests and the foreign policy of the Russian Federation coincide and differ from those pursued by the Democratic People’s Republic of Korea.

Author Biography

Mateusz Danielewski

Uczestnik studiów doktoranckich z zakresu nauk o polityce na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. W roku akademickim 2016/2017 został wyróżniony stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia dla studentów. Ponadto w tym samym roku został laureatem konkursu „Studencki Nobel” w dziedzinie nauk społeczno‑ekonomicznych. Odbył wizyty studyjne na Uniwersytecie Oksfordzkim, Petersburskim Uniwersytecie Państwowym i w Rosyjskiej Akademii Nauk w Moskwie. Członek Międzynarodowego Towarzystwa Nauk Politycznych (IPSA).

References

I. Materiały drukowane:

Literatura źródłowa:

• O kulcie jednostki i jego następstwach: referat I Sekretarza KC KPZR tow. N. S. Chruszczowa na XX Zjeździe KPZR. Pełny tekst w przekładzie polskim, Paryż 1956.

• Układ o rozejmie w Korei (Panmundżom, dnia 27 lipca 1953 r.). Układ między Naczelnym Dowódcą Koreańskiej Armii Ludowej i Dowódcą Chińskich Ochotników Ludowych z jednej strony a Głównodowodzącym Wojsk Narodów Zjednoczonych z drugiej strony, dotyczący rozejmu wojskowego w Korei, [w:] Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Zbiór dokumentów, nr 7–8, Warszawa 1953.

Literatura pomocnicza:

– monografie i opracowania:

• Bieleń S., Tożsamość międzynarodowa Federacji Rosyjskiej, Warszawa 2006.

• Buzo A., The Guerilla Dynasty. Politics and Leadership in North Korea, Boulder 1999.

• Cordesman A. H., Hess A., The Evolving Military Balance in the Korean Peninsula and Northeast Asia, Center for Strategic and International Studies, Washington, D.C. 2013.

• Dallin D. J., Soviet Russia and the Far East, London 1949.

• Danielewski M., Rola propagandy w umacnianiu systemu władzy w Koreańskiej Republice Ludowo‑Demokratycznej, praca licencjacka, Politechnika Białostocka, Białystok 2015.

• Dziak W. J., Kim Ir Sen, Warszawa 2001.

• Dziak W. J., Kim Ir Sen. Dzieło i polityczne wizje, Warszawa 2000.

• Dziak W. J., Korea Północna. U źródeł rodzinnej sukcesji władzy, Warszawa 2009.

• Dziak W. J., Pjongjang. Rok 1956, Warszawa 2010.

• Eberstadt N., Policy and Economic Performance in Divided Korea During the Cold War Era: 1945–91, Washington, D.C. 2010.

• Hakjoon K., Korea’s Relations with Her Neighbours in a Changing World, New Jersey 1993.

• Jakimowicz R., Polityka Federacji Rosyjskiej wobec regionu Azji i Pacyfiku, Azji Centralnej i Arktyki, Kraków 2015, Geostrategiczny wybór Rosji u zarania trzeciego tysiąclecia, t. 3.

• Kim Y., North Korean Foreign Policy: Security Dilemma and Succession, Lanham 2014.

• Kubiak K., Korea 50, Warszawa 1994.

• Lankov A. N., From Stalin to Kim Il Song: The Formation of North Korea, 1945–1960, New Brunswick 2002.

• Lankov А N., КНДР вчера и сегодня: Неформальная история Северной Кореи, Москва 2005.

• Lüthi L. M., The Sino‑Soviet Split. Cold War in the Communist World, Princeton 2010.

• Myers B. R., Najczystsza rasa. Propaganda Korei Północnej, przeł. B. Hlebowicz, Warszawa

• Pietrewicz O., Krewetka między wielorybami. Półwysep Koreański w polityce mocarstw, Warszawa 2016.

• Smith H., North Korea. Markets and Military Rule, Cambridge 2015.

• Stuermer M., Putin i odrodzenie Rosji, przeł. B. Madejski, Wrocław 2008.

• Szalontai B., Kim Il Sung in the Khrushchev Era: Soviet‑DPRK Relations and the Roots of North Korean Despotism, 1953–1964, Washington, DC 2005.

• Torkunow А. В., Загадочная война: Корейский конфликт 1950–1953 годов, Москва 2000.

– rozdziały w pracach zbiorowych:

• Ha J. M., Soviet Perceptions of North Korea, [w:] The Soviet Union and East Asia in the 1980s, red. J. K. Park, J. M. Ha, Seoul 1983.

• Danielewski M., Półwysep Koreański od legendarnych początków do Koreańskiej Republiki Ludowo‑Demokratycznej, [w:] Transformacja środowiska międzynarodowego i jego wielowymiarowość, t. 1, red. R. Kordonski et al., Lwów–Olsztyn 2016.

• Danielewski M., Problematyka praw człowieka w Korei Północnej, [w:] Procesy migracyjne we współczesnym świecie: wyzwania dla społeczności międzynarodowej, t. 2, red. R. Kordonski, O. Kordonska, Ł. Muszyński, Lwów Olsztyn 2016.

• Danielewski M., System polityczny w Koreańskiej Republice Ludowo‑Demokratycznej, [w:] Problemy polityczne i społeczne współczesnej Azji, red. S. Gardocki, Toruń 2017.

• Jakimowicz R., Azja Północno‑Wschodnia w polityce zagranicznej Rosji w pierwszych latach XXI wieku, [w:] Rosja, Chiny, Japonia w polityce globalnej. Materiały konferencji naukowej zorganizowanej w Wyższej Szkole Handlowej im. Króla Stefana Batorego w Piotrkowie Trybunalskim dnia 30 października 2007 r., Piotrków Trybunalski 2007.

• Shin B.‑S., Post‑Cold War Russian Foreign Policy and the Korean Peninsula, [w:] Russia and East Asia: Informal and Gradual Integration, red. T. Akaha, A. Vassilieva, New York–London 2014.

• Szkudlarek P., Levi N., Wybrane zagadnienia z historii i polityki Korei Północnej, [w:] Korea Północna. Poszukując prawdy, red. N. Levi et al., Warszawa 2012.

– artykuły w czasopismach naukowych:

• Clemens Jr. W. C., North Korea’s Quest for Nuclear Weapons: New Historical Evidence, „Journal of East Asian Studies” 2010, vol. 10, nr 1.

• Joo S.‑H., Russia’s Policy on Nuclear Proliferation and National Unification on the Korean Peninsula, „Pacific Focus” 2014, vol. 29, nr 2, [online] https://doi.org/10.1111/pafo.12031.

• Joo S.‑H., The New Friendship Treaty between Moscow and Pyongyang, „Comparative Strategy” 2001, vol. 20, nr 5.

• Toloraya G., Russian Policy in Korea in a Time of Change, „Korean Journal of Defense Analysis” 2009, vol. 21, nr 1.

• Yang S. H., Kim W., Kim Y., Russo‑North Korean Relations in the 2000s: Moscow’s Continuing Search for Regional Influence, „Asian Survey” 2004, vol. 44, nr 6, [online] https://doi/org/10.1525/as.2004.44.6.794.

• Zakharova L., Economic Cooperation Between Russia and North Korea: New Goals and New Approaches, „Journal of Eurasian Studies” 2016, vol. 7, nr 2

• Zakharova L., Russia‑North Korea Economic Relations, „Joint U.S.‑Korea Academic Studies” 2016, vol. 27.

– artykuły prasowe:

• Szabszina F. I., Korea po drugiej wojnie światowej, „ Nowe Drogi” 1950, nr 3. II. Materiały elektroniczne

Literatura źródłowa:

• Cable from Hao Deqing, ‘Comrade Hao Deqing Reports on the Contents of the Conversation from his Meeting with Premier Kim’, February 19, 1963, tłum. C. Lu, Wilson Center Digital Archive, [online] http://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/119057.pdf?v=d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e.

• Kim Ir Sen, O wykorzenieniu dogmatyzmu i formalizmu i ustanowieniu Dżucze w pracy ideologicznej, przemówienie do pracowników propagandy i agitacji partyjnej wygłoszone 28 grudnia 1955 roku, Maoistowski Projekt Dokumentacyjny, 2012, [online] https://maopd.files.wordpress.com/2012/04/o‑wykorzenieniu‑dogmatyzmu‑i‑formalizmu

‑i‑ustanowieniu‑dzucze‑w‑pracy‑ideologicznej‑1955.pdf.

Literatura pomocnicza:

– monografie i opracowania:

• Kim K., Stosunki Polski z państwami Półwyspu Koreańskiego w latach 1948–2013, praca doktorska napisana pod kierunkiem dr. hab. prof. UW Jana Rowińskiego, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2015, Repozytorium Centrum Otwartej Nauki, [online] https://depotuw.ceon.pl/bitstream/handle/item/1438/praca%20doktorska%20‑%20Kyunam%20Kim.pdf?sequence=1.

• Lukin A., Thinking Beyond China When Dealing with North Korea: Is There a Role for Russia?, Center for Security Studies at ETH Zurich, 4 IV 2017, [online] http://www.css.ethz.ch/content/dam/ethz/special‑interest/gess/cis/center‑for‑securities‑studies/resources/docs/FPRI‑Thinking%20Beyond%20China%20When%20Dealing%20with%20North

%20Korea%20Is%20There%20a%20Role%20for%20Russia.pdf.

• Lukin A., Zakharova L., Russia‑North Korea Economic Ties: Is There More Than Meets the Eye?, Foreign Policy Research Institute, Philadelphia 2017, [online] https://www.fpri.org/wp‑content/uploads/2017/10/Russia‑DPRK‑Economic‑Ties.pdf.

• Pacuła P., Perspektywy rozwiązania problemu północnokoreańskiego programu jądrowego, „Pułaski Policy Papers/Komentarz Międzynarodowy Pułaskiego”, 12 IX 2017, [online] https://pulaski.pl/perspektywy‑rozwiazania‑problemu‑polnocnokoreanskiego‑programu‑jadrowego.

•Wertz D., Oh JJ, Insung K., DPRK Diplomatic Relations, The National Committee on North Korea, Washington, DC, August 2016, [online] http://www.ncnk.org/sites/default/files/issue‑briefs/DPRK_Diplo_Relations_August2016.pdf

– artykuły prasowe:

• Bober A., Korea – moskiewskie rozterki i interesy, Portal Spraw Zagranicznych, 1 VII 2008, [online] http://www.psz.pl/124‑polityka/andrzej‑bober‑korea‑moskiewskie‑rozterki‑i‑interesy.

• Chaber W., Spada handel Korei Północnej z Rosją, Centrum Studiów Polska‑Azja, 4 XII 2014, [online] www.polska‑azja.pl/spada‑handel‑korei‑polnocnej‑z‑rosja/.

• Danielewski M., Korea Północna: Pjongjang potwierdził, że przeprowadzono udaną próbę z bombą wodorową, Centrum Studiów Polska‑Azja, 6 I 2016, [online] https://www.polska‑azja.pl/korea‑polnocna‑pjongjang‑potwierdzil‑ze‑przeprowadzono‑udana‑probe‑z‑bomba‑wodorowa/.

• Farrell T., Kim will Dance to His Own Tune, Asia Times, 24 VIII 2012, [online] http://www.atimes.com/atimes/Korea/NH24Dg01.html.

• Golunov S., Russia’s Korean Policy since 2012: New Hopes, Achievements and Disappointments, The Asan Forum, [online] http://www.theasanforum.org/russias‑korean‑policy‑since‑2012‑new‑hopes‑achievements‑and‑disappointments.

• Kim Jong Un and Putin ‘Regularly’ Exchange Messages, NK News, 13 II 2015, [online] https://www.nknews.org/2015/02/kim‑jong‑un‑and‑putin‑regularly‑exchange‑messages.

• Ким Чен Ын выразил восхищение Путиным, Lenta.ru, 12 VI 2014, [online] https://lenta.ru/news/2014/06/12/northkorea.

• Korea Północna uznała Krym za rosyjski, Sputnik Polska, 12 X 2017, [online] https://pl.sputniknews.com/swiat/201710126468944‑Sputnik‑Polska‑Korea‑Polnocna‑uznala‑Krym‑za‑rosyjski/.

• Kremlin: North Korea’s Kim Jong Un Will Not Attend Victory Day Parade, „The Moscow Times”, 30 IV 2015, [online] https://themoscowtimes.com/news/kremlin‑north‑koreas‑kim‑jong‑un‑will‑not‑attend‑victory‑day‑parade‑46241.

• Lankov A. N., „Дипломатия КНДР: искусство выживания” (часть 1) – Случайныезаметки Андрея Ланькова, blog Andreja Lankova (Tttkkk) w serwisie LiveJournal, 17 XI 2013, [online] http://tttkkk.livejournal.com/260214.html oraz http://tttkkk.livejournal.com/259914.html.

• Lankov A. N., Soviet‑DPRK Relations: Purges, Power, and Dissent in North Korea’s Formative Years, Sino‑NK,

III 2013, [online] http://sinonk.com/2013/03/29/lankov‑on‑ussr‑dprk‑50s‑60s.

• Levi N., Pietrewicz O., Gazociąg transkoreański – kolejna gra Kim Dzong Ila?, Centrum Studiów Polska‑Azja, 3 X 2011, [online] http://www.polska‑azja.pl/gazociag‑transkoreanski‑%E2%80%93‑kolejna‑gra‑kim‑dzong‑ila.

• Levi N., Rosyjska polityka wobec Koreańskiej Republiki Ludowej, Centrum Studiów Polska‑Azja, 5 VII 2011, [online] http://www.polska‑azja.pl/n‑levi‑rosyjska‑polityka‑wobec‑koreanskiej‑republiki‑ludowej.

• Oliphant R., Why Putin Remains Kim Jong‑un’s Best Friend Despite Victory Day Snub, „The Telegraph”, 1 V 2015, [online] http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/northkorea/11576405/Why‑Putin‑remains‑Kim‑Jong‑uns‑best‑friend‑despite‑Victory‑Day‑snub.html.

• Pietrewicz O., Perspektywy stosunków Rosji z Koreą Północną w 2015 roku, Centrum Studiów Polska‑Azja, 16 II 2015, [online] http://www.polska‑azja.pl/o‑pietrewicz‑perspektywy‑stosunkow‑rosji‑z‑korea‑polnocna‑w‑2015‑roku.

• Whan‑woo Y., “Kim Jong‑un Must be Taken to International Criminal Court”, „The Korea Times”, 22 II 2017, [online] http://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2017/02/103_224497.html.

• Withnall A., Russia and North Korea Declare New Alliance and 2015 as a “Year of Friendship”, „The Independent”, 11 III 2015, [online] http://www.independent.co.uk/news/world/asia/russia‑and‑north‑korea‑declare‑new‑alliance‑and‑2015‑as‑a‑year‑of‑friendship‑10100719.html.

• Wituszyński D., Korea Północna: Chiny i Rosja wyrażają sprzeciw wobec obecnych działań, Centrum Studiów Polska‑Azja, 30 VI 2014, [online] https://www.polska‑azja.pl/korea‑polnocna‑chiny‑i‑rosja‑wyrazaja‑sprzeciw‑wobec‑obecnych‑dzialan/.

• Wituszyński D., Korea Północna otrzymuje pomoc żywnościową od Rosji, Centrum Studiów Polska‑Azja, 24 VII 2016, [online] http://www.polska‑azja.pl/korea‑polnocna‑otrzymuje‑pomoc‑zywnosciowa‑od‑rosji.

– rozmowy:

• Rozmowa autora z obywatelem KRL‑D

– w prywatnym archiwum autora.

• Rozmowa autora z Piotrem Wasylczykiem z Uniwersytetu Warszawskiego – w prywatnym archiwum autora.

Published
2019-01-25
Section
Stosunki międzynarodowe i geopolityka