Góry – Polityka – Pamięć. Percepcja świata komunistycznego w relacjach członków Klubu Wysokogórskiego Kraków
DOI:
https://doi.org/10.12797/Politeja.22.2025.100.08Keywords:
Krakow High Mountain Club, Alpinism, Communism, Cultural Memory, Environmental MemoryAbstract
MOUNTAINS – POLITICS – MEMORY: PERCEPTION OF THE COMMUNIST WORLD IN THE RECOLLECTIONS OF MEMBERS OF THE KRAKÓW HIGH-MOUNTAIN CLUB
The article is an attempt to distinguish the components of the concept of communism and to reveal the ways of perception of various communist subsystems, basing on reports written by the members of Kraków High Mountain Club, who pursued their objectives concerning mountain exploration in the countries of ‘socialist democracy’, in the years 1971-1991. Archival materials and interview with participants of the aforementioned expeditions are the basis for the analysis. At that time experiencing various manifestations of the communist system in different countries was for the members of such trips a secondary element rather that the main preoccupation. However, now it seems to be the core of the transferred memories. The author of the article is trying to introduce and define the components of the concept of ‘environmental memory’ and he’s going to indicate its relation to selected notions defined by Jan Assmann: individual memory, generational memory, cultural memory.
Downloads
References
Assmann A., Kanon i archiwum, [w:] A. Assmann, Między historią a pamięcią. Antologia, Warszawa 2021.
Assmann J., Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, Warszawa 2021.
Byliśmy kornikami systemu. Dyskusja, „Bularz” 1991.
Historia Klubu, Klub Wysokogórski Kraków, [online] https://kw.krakow.pl/historia-klubu/.
Klub Wysokogórski samodzielną organizacją, „Taternik” 1957, nr 1.
Taterniczek się kaja, „Taterniczek” 1981, nr 24.
W dziesięciolecie turystyki Polski Ludowej, „Wierchy” 1954, nr 23.
Baryła J., Kazimierz Kowalski, „Gacek” 1978, nr 11.
Baryła J., Klub Grotołazów – Cz. I, „Gacek” 1980, nr 15.
Baryła J., Koło Taterników-Seniorów KW Kraków, „Taterniczek” 1988, nr 35.
Baryła J., Kronika, „Gacek” 1980, nr 15.
Baryła J., Stulecie polskiego taternictwa jaskiniowego (1879-1979), „Zeszyty Naukowe / Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie” 1981, nr 17.
Baryła J., Zarys dziejów polskiego taternictwa jaskiniowego, „Wierchy” 1980, nr 49.
Baryła J., 50 lat Klubu Grotołazów, „Gacek” 2000, nr 28(49).
Brzostek B., PRL na widelcu, Warszawa 2010.
Bujak J., Dziennik himalajski (część 1), „Taternik” 1960, nr 3-4.
Chwaściński B., W stulecie naszej organizacji, „Taternik” 1974, nr 2.
Cichy L., Wielicki K., Żakowski J., Rozmowy o Evereście, Warszawa 2020.
Deklaracja nieśmiertelności [Film], reż. M. Koszałka, 2010.
Dorawski J., Marian Sokołowski, „Taternik” 1959, nr 1.
Gradziński R., Zasady bezpieczeństwa w jaskiniach, „Taternik” 1958, nr 2.
Gradziński R., Kowalski K., L’alpinisme souterrain en Pologne, „Taternik” 1959, nr 1.
Gras C., Alpinistes de Staline, Paris 2021.
Jarosz S., W górach Ameryki Północnej, „Wierchy” 1957, nr 26.
Kaliski B., Kurierzy wolnego słowa (Paryż – Praga – Warszawa 1968-1970), Warszawa 2014.
Kortko D., Pietraszewski M., Krzysztof Wielicki. Piekło mnie nie chciało, Warszawa 2019.
Kowalski K., Rozwój speleologii w Europie, „Wiadomości Muzeum Ziemi” 1952, nr 6.
Krzeptowski J., Wspomnienie o Antku Kenarze, „Taternik” 1960, nr 3-4.
Kuczyński M., W obliczu przyszłych wypraw, „Taternik” 1956, nr 1-2.
Kujat R., Igraszki z wieżą, „Gacek” 1981, nr 18.
Kurtyka W., Chiński maharadża, Warszawa 2013.
Kuryłowicz M., Alpinizm w ZSRR i Rosji, [online] https://eurasia.wsmip.uj.edu.pl/o-eurazji/moja-eurazja.
Lewkowicz Ł., Tadeusz i Stefan Zwolińscy. Przyczynek do biografii speleologicznej, „Polish Biographical Studies” 2021, nr 9. DOI: https://doi.org/10.15804/pbs.2021.09
Manda A., II Polska Alpinistyczna Wyprawa na Kaukaz, „Wierchy” R. 26, 1957.
Manduk W., Z perspektywy ćwierćwiecza, „Taternik” 1960, nr 2.
McDonald B., Kurtyka. Sztuka wolności, Warszawa 2018.
Nyka J., Walny zjazd Klubu Wysokogórskiego, „Taternik” 1974, nr 2.
Od redakcji, „Biuletyn Koła Krakowskiego KW” 1963, nr 1.
Paulo A., W Ałtaju, czyli Złotych Górach, „Taterniczek” 1967, nr 12.
Pismo do Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki w Warszawie, Nr APZ/459/LD/74, 07.06.1974, Zbiory STJ KW Kraków.
Pismo do Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych, Wydział Paszportowy w Kielcach, Nr 156/85, 26.06.1985, Archiwum KW Kraków.
Pleskot P., Sądy bezprawia. Wokół pokazowych procesów politycznych organizowanych w Warszawie (1944-1989), Warszawa 2020.
Przylipiak W., Czas wolny w PRL-u, Warszawa 2020.
Radziejowski J., Historia polskiego wspinania. Cz. III – Tatry w latach 70. XX wieku, Wspinanie, 15 VII 2019, [online] https://wspinanie.pl/2009/07/historia-polskiego-wspinania-cz-iii-tatry-w-latach-70-xx-wieku/.
Rozmowa z Bogusławem Mazurkiewiczem, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gorypolityka-pamiec.id.uj.edu.pl/boguslaw-mazurkiewicz.
Rozmowa z Grzegorzem Haczewskim, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gory-polityka-pamiec.id.uj.edu.pl/grzegorz-haczewski.
Rozmowa z Krzysztofem Baranem, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gorypolitykapamiec.id.uj.edu.pl/krzysztof-baran.
Rozmowa z Michałem Gradzińskim, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gory-polityka-pamiec.id.uj.edu.pl/michal-gradzinski.
Rozmowa ze Sławomirem Zagórskim, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gory-politykapamiec.id.uj.edu.pl/slawomir-zagorski.
Rozmowa ze Zbigniewem Tatarczuchem, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gory-polityka-pamiec.id.uj.edu.pl/zbigniew-tatarczuch.
Sonelski W., Jak się wspinaliśmy w peerelu, „Bularz” 1991.
Springer F., Źle urodzone. Reportaże o architekturze PRL-u, Kraków 2012.
Starzecki W., Jak zostałem prezesem, „Gacek” 1978, nr 10.
Stefańska B., Różaniec na dachu świata, „Idziemy” 2020, nr 8, [online] http://idziemy.pl/spoleczenstwo/rozaniec-na-krancu-swiata/63170.
STJ KW Kraków, Facebook, [online] https://www.facebook.com/STJ.KW.Krakow.
Święch Z., Spotkanie Jana Pawła II i Wandy Rutkiewicz: Wyżej tylko niebo, „Rzeczpospolita” 2020, 15 X, [online] https://www.rp.pl/historia/art472561-spotkanie-jana-pawla-iii-wandy-rutkiewicz-wyzej-tylko-niebo#.
Święcicki W., Szkolić, jak to łatwo powiedzieć, „Taternik” 2007, nr 3-4.
Taterniczek, młodszy brat Taternika, Taterniczek, [online] https://taterniczek.com/.
Wielicki K., Drożdż P., Krzysztof Wielicki – mój wybór. Wywiad rzeka, t. 1, Warszawa 2014.
Więch K., Polska Rzeczpospolita Luksusowa. Reaktywacja PRL-u bez resentymentów, [w:] PRL-owskie re-sentymenty, red. A. Kisielewska, M. Kostaszuk-Romanowska, A. Kisielewski, Gdańsk 2017.
Wiktorowska H., Kluby i sekcje, „Taternik” 1975, nr 4.
Wiktorowska H., Plenum 15 kwietnia, „Taternik” 1973, nr 2.
Wójcik Z., Perspektywy eksploracji jaskiń Kaukazu, „Taternik” 1960, nr 1.
Wróbel K., Historia wspinania na Jurze (Cz. 1), Wspinanie, 10 V 2005, [online] https://wspinanie.pl/2005/05/historia-wspinania-na-jurze-cz-1/.
Zajączkowski M., Świstowy Róg z Rówienek, „Taternik” 1959, nr 4.
Żuławski W., Obrachunki dziesięciolecia, „Taternik” 1956, nr 1-2.
Илюхин В. [Ilûhin V.], Дублянский В. [Dublânskij V.], Путешествия под землей [Putešestviâ pod zemlej], Москва [Moskva] 1968.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
