Wolność według Lorda Actona i Józefa Tischnera. Analiza porównawcza myśli dwóch katolickich liberałów

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.11.2014.28.16

Keywords:

Tischner, Acton, freedom, liberalism, Catholicism

Abstract

Freedom according to Lord Acton and Józef Tischner. The comparison of notions by two Catholic liberals

The aim of this article is to provide a comparison between Lord Acton’s and Józef Tischner’s notions of freedom and liberalism. According to these authors, liberalism and Catholicism are not incompatible. Liberty, according to both Acton and Tischner, is inseparably related to Conscience, Responsibility and Good. Despite the differences between them, in particular the reflection on equality, both authors agreed that freedom of religion, private property or civil rights are the values that must be defended. Furthermore, they both were convinced of the huge role of Christianity in the history of freedom. Unlike classical liberals, in their opinion positive liberty is more important than negative liberty.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

  • Sławomir Przybyło, Jagiellonian University

    Absolwent stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz matematyki na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. Doktorant w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ. Przygotowuje rozprawę na temat wolności i liberalizmu w myśli Józefa Tischnera.

References

Dzieła Lorda Actona
View in Google Scholar

Acton‑Creighton Correspondence, [w:] J. E. E. Dalberg Acton, Essays on Freedom and Power, wybór i wstęp G. Himmelfarb, New York 1956, Meridian Books, M12.
View in Google Scholar

Biurokracja Richarda Simpsona, [w:] Lord Acton, Historia wolności. Wybór esejów, wybór i wstęp P. Śpiewak, przeł. A. Branny, A. Gowin, P. Śpiewak, Kraków 1995, Biblioteka Myśli Politycznej.
View in Google Scholar

Historia wolności. Wybór esejów, wybór i wstęp P. Śpiewak, przeł. A. Branny, A. Gowin, P. Śpiewak, Kraków 1995, Biblioteka Myśli Politycznej.
View in Google Scholar

Historia wolności w chrześcijaństwie, [w:] Lord Acton, W stronę wolności. Wybór esejów, wybór i oprac. J. Rzegocka, A. Rzegocki, Kraków 2006, Biblioteka Myśli Politycznej, 49.
View in Google Scholar

Historia wolności w starożytności, [w:] Lord Acton, W stronę wolności. Wybór esejów, wybór i oprac. J. Rzegocka, A. Rzegocki, Kraków 2006, Biblioteka Myśli Politycznej, 49.
View in Google Scholar

O demokracji w Europie, [w:] Lord Acton, W stronę wolności. Wybór esejów, wybór i oprac. J. Rzegocka, A. Rzegocki, Kraków 2006, Biblioteka Myśli Politycznej, 49.
View in Google Scholar

O narodzie, [w:] Lord Acton, W stronę wolności. Wybór esejów, wybór i oprac. J. Rzegocka, A. Rzegocki, Kraków 2006, Biblioteka Myśli Politycznej, 49.
View in Google Scholar

The Protestant Theory of Persecution, [w:] J. E. E. Dalberg Acton, Essays on Freedom and Power, wybór i wstęp G. Himmelfarb, New York 1956, Meridian Books, M12.
View in Google Scholar

Dzieła Józefa Tischnera
View in Google Scholar

Człowiek sprawdzonej wolności, „Tygodnik Powszechny” 1993, nr 31.
View in Google Scholar

Drogi i bezdroża miłosierdzia, Kraków 2001.
View in Google Scholar

Drogi i bezdroża sekularyzacji, „Tygodnik Powszechny” 1997, nr 45.
View in Google Scholar

Filozofia dramatu, Kraków 2006.
View in Google Scholar

Genesis z ducha, „Znak” 1973, nr 2.
View in Google Scholar

Kościół Jana Pawła II a demokracja, [w:] J. Tischner, W krainie schorowanej wyobraźni, Kraków 1998.
View in Google Scholar

Miłość niemiłowana, oprac. S. Grotomirski, Kraków 1993.
View in Google Scholar

Na drodze do Emaus, czyli Papież i jego krytycy, „Tygodnik Powszechny” 1998, nr 37.
View in Google Scholar

O nauczaniu dzisiaj, „Tygodnik Powszechny” 1971, nr 29.
View in Google Scholar

Opisując sytuację polskiej wiary, „Tygodnik Powszechny” 1989, nr 5.
View in Google Scholar

Państwo prawdy i państwo prawa, „Tygodnik Powszechny” 1994, nr 49.
View in Google Scholar

Po co pracujemy, [w:] J. Tischner, Polski młyn, Kraków 1991.
View in Google Scholar

Polski kształt dialogu, posł. J. Gowin, Kraków 2002.
View in Google Scholar

Powiewy religii politycznej, „Tygodnik Powszechny” 1993, nr 13.
View in Google Scholar

Próba wyjaśnień, „Tygodnik Powszechny” 1991, nr 48.
View in Google Scholar

Przekonać Pana Boga, rozmowa z D. Zańko i J. Gowinem, Kraków 1999.
View in Google Scholar

Religio znaczy: więź, [w:], J. Tischner, Polski młyn, Kraków 1991.
View in Google Scholar

Schyłek chrześcijaństwa tomistycznego, „Znak” 1970, nr 1.
View in Google Scholar

Spory przed znakiem drogowym, „Tygodnik Powszechny” 1993, nr 8.
View in Google Scholar

Spotkanie, rozmowa z A. Karoń‑Ostrowską, Kraków 2008.
View in Google Scholar

Spór o istnienie człowieka, Kraków 1998.
View in Google Scholar

Szukajcie najpierw Królestwa Bożego. Wybór kazań starosądeckich, Stary Sącz 2007.
View in Google Scholar

Wezwani do wolności, „Znak” 1985, nr 7.
View in Google Scholar

Wiara czasów końca Oświecenia. Wokół tekstu Sergiusza Awierincewa (głos w dyskusji), „Znak” 1994, nr 3.
View in Google Scholar

Wiara szuka rozumienia, [w:] J. Tischner, Zrozumieć własną wiarę, red. W. Bonowicz, Kraków 2006.
View in Google Scholar

Wierzę w uczciwość tych ludzi, „Powściągliwość i Praca” 1993, nr 3.
View in Google Scholar

Własność prywatna i jej wrogowie, „Tygodnik Powszechny” 1987, nr 35.
View in Google Scholar

Wobec zła, „Tygodnik Powszechny” 1994, nr 2.
View in Google Scholar

Wolność, która obnaża, „Tygodnik Powszechny” 1991, nr 50.
View in Google Scholar

Za naszą i waszą wolność, „Krytyka” 1994, nr 44/45.
View in Google Scholar

„Zamieszkało między nami”, [w:] J. Tischner, Wiara ze słuchania. Kazania starosądeckie 1980‑1992, oprac. W. Bonowicz, Kraków 2009.
View in Google Scholar

Zarys filozofii człowieka dla duszpasterzy i artystów, [w:] J. Tischner, Myślenie w żywiole piękna, wybór i oprac. W. Bonowicz, Kraków 2004.
View in Google Scholar

Literatura uzupełniająca
View in Google Scholar

Berlin I., Dwie koncepcje wolności, przeł. D. Grinberg, [w:] I. Berlin, Cztery eseje o wolności, Warszawa 1994, Krytyka.
View in Google Scholar

Biblia Tysiąclecia, [online] http://biblia.deon.pl.
View in Google Scholar

Bonowicz W., Tischner, Kraków 2001.
View in Google Scholar

Gadacz T., Tischner a liberalizm (głos w dyskusji), [w:] „Bądź wolność Twoja”. Józefa Tischnera refleksja nad życiem publicznym, red. J. Jagiełło, W. Zuziak, Kraków 2005.
View in Google Scholar

Gowin J., Posłowie, [w:] J. Tischner, Polski kształt dialogu, Kraków 2002.
View in Google Scholar

Gowin J., Religia i ludzkie biedy. Ks. Tischnera spory o Kościół, Kraków 2003.
View in Google Scholar

Gowin J., Wiara, wolność, sumienie, „Tygodnik Powszechny” 2004, nr 51.
View in Google Scholar

Himmelfarb G., Introduction, [w:] J. E. E. Dalberg Acton, Essays on Freedom and Power, New York 1956, Meridian Books, M12.
View in Google Scholar

Jan Paweł II, Synaj tkwi w centrum prawdy o człowieku. Fragmenty przemówienia Jana Pawła II w czasie spotkania modlitewnego na Górze Synaj 26 II 2000 r., „Misyjne Drogi” 2000, nr 3, [online] http://archiwum.misyjnedrogi.pl/artykuly.php?tresc,450.
View in Google Scholar

Katechizm Kościoła Katolickiego, [online] http://www.katechizm.opoka.org.pl.
View in Google Scholar

Kłos J., Wolność, indywidualizm, postęp. Liberalizm konserwatywny wobec nowoczesności, Lublin 2007.
View in Google Scholar

Legutko R., Czy Tischner był liberałem?, [w:] „Bądź wolność Twoja”. Józefa Tischnera refleksja nad życiem publicznym, red. J. Jagiełło, W. Zuziak, Kraków 2005.
View in Google Scholar

Lisak M., Katolicki liberalizm. Etyka społeczna Michaela Novaka, Dublin–Kraków 2008.
View in Google Scholar

Michnik A., Tischner J., Żakowski J., Między Panem a Plebanem, Kraków 1995.
View in Google Scholar

Miłosz Cz., Tischner J., Dziedzictwo diabła, „Znak” 1993, nr 7.
View in Google Scholar

Rzegocki A., Wolność i sumienie. Fenomen liberalnego katolicyzmu w myśli lorda Actona, Kraków 2004, Biblioteka Myśli Politycznej, 41.
View in Google Scholar

Stawrowski Z., O pewnej fundamentalnej iluzji. Polemiczny komentarz do myślenia politycznego Józefa Tischnera, [w:] „Bądź wolność Twoja”. Józefa Tischnera refleksja nad życiem publicznym, red. J. Jagiełło, W. Zuziak, Kraków 2005.
View in Google Scholar

Szacki J., Liberalizm po komunizmie, Kraków 1994, Demokracja – Filozofia i Praktyka.
View in Google Scholar

Śpiewak P., Radykalizm sumienia, [w:] Lord Acton, Historia wolności. Wybór esejów, wybór i wstęp P. Śpiewak, przeł. A. Branny, A. Gowin, P. Śpiewak, Kraków 1995, Biblioteka Myśli Politycznej.
View in Google Scholar

Tischner J., Żakowski J., Tischner czyta Katechizm, Kraków 1996.
View in Google Scholar

Downloads

Published

17-04-2014

Issue

Vol. 11 No. 2(28) (2014)

Section

Articles

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

How to Cite

“Wolność Według Lorda Actona I Józefa Tischnera. Analiza Porównawcza Myśli Dwóch Katolickich Liberałów ”. 2014. Politeja 11 (2(28): 359-85. https://doi.org/10.12797/Politeja.11.2014.28.16.