Propedeutyka przygotowania aktywnego obywatela europejskiego w świetle ministerialnych wytycznych programowych dla edukacji wczesnoszkolnej w Polsce

Elżbieta M. Mach

doi:10.12797/Politeja.19.2022.76.09

Authors

Elżbieta M. Mach Jagiellonian University

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.19.2022.76.09

Keywords:

education, identity, European Union, active citizenship, civic education, patriotism

Abstract

INTRODUCTION TO THE PREPARATION OF AN ACTIVE EUROPEAN CITIZEN IN THE LIGHT OF MINISTERIAL CURRICULUM GUIDELINES IN GRADES 1-3 OF PRIMARY SCHOOL IN POLAND

The author reflects on the propaedeutic preparation of Polish children for life in a pluralist European society of the 21st century. The article analyzes the document of the Polish Ministry of Education, the regulation setting out the goals and content of education in grades 1-3 of primary school and asks questions about civic education, European education, patriotism, shaping national identity in the light of European identity, and building the competences of the future.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Elżbieta M. Mach, Jagiellonian University

Doktor nauk społecznych w dziedzinie pedagogiki, pracownik Instytutu Studiów Europejskich UJ, ekspert w zakresie podręczników do nauczania podstawowego i europejskich programów edukacyjnych. Jej zainteresowania badawcze to: polityka edukacyjna Unii Europejskiej, procesy społeczno-kulturowe widziane w perspektywie zmiany edukacyjnej. Hobby: hodowca kotów rasy turecki van.

References

Bauman Z., Dwa szkice o moralności ponowoczesnej, Warszawa 1994.
View in Google Scholar

Bokszański Z., [w:] Encyklopedia socjologii, vol. 4: S-Ż, red. K.W. Frieske, H. Kubiak, G. Lissowski, J. Mucha, J. Szacki, M. Ziółkowski, Warszawa 2002.
View in Google Scholar

CBOS, Komunikat z badań nr 105/2018. Patriotyzm Polaków, Warszawa 2018.
View in Google Scholar

CBOS, Komunikat z badań nr 123/2020. Ocena sytuacji finansowej gospodarstw domowych, Warszawa 2020.
View in Google Scholar

CBOS, Komunikat z badań nr 151/2016. Między patriotyzmem a nacjonalizmem, Warszawa 2016.
View in Google Scholar

„Cnoty niewieście”. Co to znaczy? „To zmierza ku zniewoleniu kobiet”, Gazeta.PL.Dziecko, 14 VII 2021, [online] https://www.msn.com/pl-pl/styl-zycia/moda-i-uroda/cnoty-niewie%C5%9Bcie-co-to-znaczy-to-zmierza-ku-zniewoleniu-kobiet/ar-AAM9kat.
View in Google Scholar

Czerniawska M., Patriotyzm – jak znaleźć mu miejsce w mentalności społeczeństwa?, [w:] Patriotyzm i nacjonalizm. Ku jakiej tożsamości kulturowej?, red. J. Nikitorowicz, Kraków 2013.
View in Google Scholar

Deptuła M., Misiuk A., Diagnozowanie kompetencji społecznych dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym, Warszawa 2016.
View in Google Scholar

Dyczewski L., Tożsamość i patriotyzm, [w:] Patriotyzm i nacjonalizm. Ku jakiej tożsamości kulturowej?, red. J. Nikitorowicz, Kraków 2013.
View in Google Scholar

Erasmus+ Program, [online] https://erasmusplus.org.pl/.
View in Google Scholar

Gajda J., Racjonalny patriotyzm jako antidotum skrajnego nacjonalizmu, [w:] Patriotyzm i nacjonalizm. Ku jakiej tożsamości kulturowej?, red. J. Nikitorowicz, Kraków 2013.
View in Google Scholar

Galarowicz J., Wprowadzenie do antropologii filozoficznej. Ujęcie fenomenologiczno-personalistyczne, Kęty 2017.
View in Google Scholar

Knopp K.A., Kompetencje społeczne – pomiar i aplikacja praktyczna, Instytut Psychologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, [online] https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwj4xOiZ_ZL1AhWCAxAIHetvDUsQFnoECCIQAQ&url=https%3A%2F%2Fwww.ore.edu.pl%2Fwp-content%2Fplugins%2Fdownload-attachments%2Fincludes%2Fdownload.php%3Fid%3D6641&usg=AOvVaw0rBFUc6MLFbNnj_oLtXwqA.
View in Google Scholar

Komisja Europejska, Co to znaczy być aktywnym obywatelem i jak się nim stać?, [online] https://epale.ec.europa.eu/pl/blog/co-znaczy-byc-aktywnym-obywatelem-i-jak-sie-nim-stac.
View in Google Scholar

Komisja Europejska, Obywatelstwo europejskie, [online] https://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/145/obywatele-unii-europejskiej-i-ich-prawa.
View in Google Scholar

KOSS. Wiedza o społeczeństwie w szkole podstawowej. VI. Aktywność obywatelska, Centrum Edukacji Obywatelskiej, [online] https://koss.ceo.org.pl/koss-online/vi.
View in Google Scholar

Krzyżanowska A., Przemoc domowa – jakie są statystyki, „Rzeczpospolita” 2020, 19 VIII, [online] https://www.rp.pl/prawo-karne/art568481-przemoc-domowa-jakie-sa-statystyki.
View in Google Scholar

Kształtowanie obywatelstwa europejskiego w społeczeństwach post-totalitarnych. Refleksje po 15 latach od rozszerzenia Unii Europejskiej, międzynarodowy projekt nr 609162-CITIZ-1-2019-1-PL-CITIZ, realizowany w ramach Programu Europa dla Obywateli w latach 2019-2022, [online] https://shareeu.europeistyka.uj.edu.pl/pl_PL/.
View in Google Scholar

Lewartowicz U., Młodzież i patriotyzm. Wyzwania dla edukacji, [w:] Patriotyzm i nacjonalizm. Ku jakiej tożsamości kulturowej?, red. J. Nikitorowicz, Kraków 2013.
View in Google Scholar

Mach E., Okno na świat i drzwi do Polski. Program nauczania zintegrowanego dla klas I-III szkoły podstawowej przeznaczony dla dzieci polskich uczących się za granicą, Kraków 2003.
View in Google Scholar

Malczewski A., Bevz M., Dalmata M., Jędruszak Ł., Kidawa M., Raport o stanie narkomanii w Polsce 2020, Warszawa 2020.
View in Google Scholar

Nieciuński S., Soborski W., Rozwój aktywności społecznej dzieci w pierwszych latach nauki szkolnej, [w:] Z zagadnień psychodydaktyki nauczania początkowego, red. M. Przetacznikowa, T. Wróbel, Warszawa 1977.
View in Google Scholar

Niedźwiedzki D., Władza – tożsamość – zmiana społeczna, Kraków 2003.
View in Google Scholar

Nikitorowicz J., Dylematy patriotyzmu, nacjonalizmu i ustawicznie kształtującej się tożsamości.
View in Google Scholar

Wprowadzenie do książki, [w:] Patriotyzm i nacjonalizm. Ku jakiej tożsamości kulturowej?, red. J. Nikitorowicz, Kraków 2013.
View in Google Scholar

Nikitorowicz J., Edukacja regionalna i międzykulturowa, Warszawa 2009.
View in Google Scholar

Nikitorowicz J., Pogranicze, tożsamość, edukacja międzykulturowa, Białystok 1995.
View in Google Scholar

Obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z 21 maja 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy Prawo Oświatowe, RII, art. 31.1, Dz.U. 2019 poz. 1148, s. 47, [online] http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001148.
View in Google Scholar

Okoń W., Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa 2004.
View in Google Scholar

Okoń W., Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Warszawa 2016.
View in Google Scholar

Patriotyzm, Encyklopedia PWN, [online] https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/patriotyzm;3955049.html.
View in Google Scholar

Prawa i obowiązki obywatela europejskiego, [online] https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwiIgpjKgZH1AhULyYsKHf5kDpEQFnoECAIQAQ&url=https%3A%2F%2Fzpe.gov.pl%2Fpdf%2FPh3ueJetg&usg=AOvVaw3VmKSMVWFNtLaaDY3WDeOo.
View in Google Scholar

Prawa i obowiązki obywatelskie, Zintegrowana Platforma Edukacyjna, Platforma Edukacyjna Ministerstwa Edukacji i Nauki, [online] https://zpe.gov.pl/a/prawa-i-obowiazki-obywatelskie/DjWH4NWa1.
View in Google Scholar

Prawa obywatelskie, [online] https://e-justice.europa.eu/512/PL/your_rights?pk_source=google_ads&pk_medium=advert&pk_campaign=e-justice&pk_content=pl.
View in Google Scholar

Program PIS 2019, [online] http://pis.org.pl/dokumenty.
View in Google Scholar

Przetacznikowa M., Wróbel T., Charakterystyka rozwoju dzieci i nauczanie w klasach niższych, [w:] Z zagadnień psychodydaktyki nauczania początkowego, red. M. Przetacznikowa, T. Wróbel, Warszawa 1977.
View in Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej, DZ.U. z dnia 24 II 2017 poz. 356, zał. 2.
View in Google Scholar

Sigda K, Matusiak R., Dysfunkcjonalność współczesnej rodziny skutkiem różnego rodzaju uzależnień,
View in Google Scholar

„Społeczeństwo i Rodzina” 2016, nr 46(1), [online] https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwiss9XQ9rb1AhWutYsKHQ9uB-cQFnoECA8QAQ&url=https%3A%2F%2Fdepot.ceon.pl%2Fbitstream%2Fhandle%2F123456789%2F15155%2Fdysfunkcjonalno%2520%2520%2520wsp%25C3%25B3%2520czesnej%2520rodziny.pdf%3Fsequence%3D1&usg=AOvVaw0mDWrFJkQbvgLWZPsd5Sr-.
View in Google Scholar

Śpiewak P., Elektorat PIS w dwa lata po wyborczej klęsce, [w:] Prawo i Sprawiedliwość, red. M. Migalski, Toruń 2010.
View in Google Scholar

Średnie roczne spożycie napojów alkoholowych na 1 mieszkańca w litrach w przeliczeniu na 100%alkohol – statystyki, [online] https://www.parpa.pl/index.php/badania-i-informacje-statystyczne/statystyki.
View in Google Scholar

Traktat TFUE, Dz.U. UE z 26 X 2012, C 312/47, s. 56, [online] https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwih0IXu3PD0AhXth4sKHeuOCgQQFnoECAcQAQ&url=https%3A%2F%2Feur-lex.europa.eu%2Flegal-content%2FPL%2FTXT%2FPDF%2F%3Furi%3DCELEX%3A12012E%2FTXT&usg=AOvVaw0-OhIOJLnXRgl-Pi6EKx0i.
View in Google Scholar

Traktat z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
View in Google Scholar

podpisany w Lizbonie 13 grudnia 2007 r., Dz.U. UE z 17 XII 2007, C306, t. 50, powiadomienie nr 2007/C 306/01, Część B, Tytuł 1, art. 2e, [online] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=OJ:C:2007:306:TOC.
View in Google Scholar

Witkowski L., Edukacja wobec sporów o (po)nowoczesność, Warszawa 1997.
View in Google Scholar

Zaczyński W.P., Uczenie się przez przeżywanie. Rzecz o teorii wielostronnego kształcenia, Warszawa 1990.
View in Google Scholar

Zaraz wracam… albo i nie. Skala powrotów, motywacje i strategie życiowe reemigrantów z województwa śląskiego, red. J. Szymańska, C. Ulasiński, D. Bieńkowska, Kraków 2012.
View in Google Scholar

Zasada subsydiarności, [online] https://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/7/zasadapomocniczosci.
View in Google Scholar

Zgliczyński W.S., Alkohol w Polsce, Warszawa 2016, [online] https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=ved=2ahUKEwjO3K2C87b1AhWFposKHU_vBwEQFnoECBAQAQ&url=https%3A%2%2Forka.sejm.gov.pl%2FWydBAS.nsf%2F0%2F36EA6D746CFEC2FCC1257FD2003E6CEF%2F%24file%2FInfos_215.pdf&usg=AOvVaw0JOjcK_mDSSMDoAnmbQOH6.
View in Google Scholar