Polskie wybory parlamentarne i referendum z 15 października 2023 r.

Wokół najważniejszych wątpliwości i zastrzeżeń co do łączenia obu głosowań powszechnych

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2024.88.2.03

Keywords:

referendum, elections, Poland, concurrent voting

Abstract

THE OCTOBER 15TH 2023 PARLIAMENTARY ELECTIONS AND REFERENDUM IN POLAND: ISSUES AND CONCERNS REGARDING CONCURRENT VOTING

Poland does not have much experience in holding nationwide referendums. Moreover, never before did the elections and referendums take place on the same day. Even though the simultaneous organisation of elections and referendums is not something new in the political practice of many democracies, this issue is rarely discussed in the scholarly literature. This is due to the fact that elections and referendums rarely take place concurrently. Taking into consideration that the decision to hold both events concurrently should bear in mind the efficiency of both processes, the cost of organisation, different technical and legal issues as well as the impact of the entire electoral and referendum cycle on the freedom and fairness of voting, one can see the many challenges such concurrent voting entails. In this article the authors examine the most important challenges and concerns associated with this year’s organisation of concurrent referendum and parliamentary elections in Poland on Sunday October 15th, trying to answer at the same time what is its impact on the quality of voting in the country.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biographies

  • Magdalena Musiał-Karg, Adam Mickiewicz University in Poznań

    Politolożka, prof. dr hab. nauk społecznych, prezeska Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych, członkini Komitetu Nauk Politycznych PAN. Pracuje na Wydziale Nauk Politycznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z systemami politycznymi, demokracją bezpośrednią, wyborami i wykorzystaniem nowych technologii w procesach wyborczych (e-voting).

  • Fernando Casal Bértoa, University of Nottingham, United Kingdom

    Prawnik i politolog, dr hab. na Uniwersytecie Nottingham. Jest współdyrektorem Research Centre for the Study of Parties and Democracy (REPRESENT), członkiem OSCE/ODIHR “Core Group of Political Party Experts” oraz ekspertem ONZ, Rady Europy i International IDEA. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z systemami partyjnymi oraz finansowaniem partii politycznych.

References

Armenia’s Parliamentary Election and Constitutional Referendum July 5, 1995, Yerevan, Armenia, Commission on Security and Cooperation in Europe, [online] https://www.csce.gov/wp-content/uploads/2016/06/1995ArmeniaElectionsRport.pdf.
View in Google Scholar

Balinowski P., Fundacje spółek Skarbu Państwa chcą prowadzić kampanię przed referendum, RMF24, 6 IX 2023, [online] https://www.rmf24.pl/raporty/raport-wybory-parlamentarne-2023/news-fundacje-spolek-skarbu-panstwa-chca-prowadzic-kampanie-przed,nId,7009011#crp_state=1.
View in Google Scholar

Bezpieczna przyszłość Polaków. Program PiS, Prawo i Sprawiedliwość, [online] https://pis.org.pl/dokumenty.
View in Google Scholar

Casal Bértoa F., Party Funding Regulation in Poland (1990-2015): An Appraisal, „Politologia” 2016, vol. 1, no. 1, https://doi.org/10.21697/p.2016.1.03. DOI: https://doi.org/10.21697/p.2016.1.03
View in Google Scholar

Casal Bértoa F., Walecki M., Party Regulation and the Reshaping of Party Politics in Poland, [w:] The Regulation of Post-Communist Party Politics, red. F. Casal Bértoa, I. van Biezen, London 2017, https://doi.org/10.4324/9781315624518-2. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315624518
View in Google Scholar

Casal Bértoa F., Walecki M., Musiał-Karg M., Party Funding Regulation in Poland: From Vacuum to De-liberalization, [w:] Oxford Handbook of Polish Politics, red. K. Grzybowska-Walecka, S. Guerra, F. Casal Bértoa (w przygotowaniu).
View in Google Scholar

Code of Good Practice in Electoral Matters. Guidelines and Explanatory Report, European Commission for Democracy through Law, Strasbourg 2002, s. 10, [online] https://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2002)023rev2-cor-e.
View in Google Scholar

Głosowanie nr 60 na 81. posiedzeniu Sejmu, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, [online] https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/agent.xsp?symbol=glosowania&nrkadencji=9&nrposiedzenia=81&nrglosowania=60.
View in Google Scholar

Hartliński M., The 2015 Referendum in Poland, „East European Quarterly”, vol. 43, nr 2-3.
View in Google Scholar

Horbaczewski R., Czy wybory na pewno będą tajne i bez presji, Prawo.pl, 17 VIII 2023, [online] https://www.prawo.pl/samorzad/referendum-ogolnokrajowe-kiedy-glos-jest-niewazny,522671.html.
View in Google Scholar

Horbaczewski R., Jeden spis wyborców na wybory, drugi na referendum, Prawo.pl, 1 IX 2023, [online] https://www.prawo.pl/samorzad/tajnosc-glosowania-w-referendum-ogolnokrajowym,522895.html.
View in Google Scholar

Informacja o wydatkach z budżetu państwa poniesionych na przygotowanie i przeprowadzenie referendum ogólnokrajowego w dniu 6 września 2015 r., Krajowe Biuro Wyborcze, Warszawa 2016, [online] https://referendum2015.pkw.gov.pl/pliki/1454674153_Informacja%20o%20wydatkach_Referendum%202015.pdf.
View in Google Scholar

Klauziński S., 13 fundacji spółek Skarbu Państwa hurtem zgłosiło się do PKW. Chcą prowadzić kampanię referendalną, OKO.press, 6 IX 2023, [online] https://oko.press/kampania-referendum-spolki-skarbu-panstwa-pkw.
View in Google Scholar

Komisyjny projekt uchwały o zarządzeniu referendum ogólnokrajowego w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa, druk nr 3609, [online] https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=3609.
View in Google Scholar

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.
View in Google Scholar

Kunert J., Referendum nie wypaliło, publiczne pieniądze wydano, Konkret24, 1 XII 2023, [online] https://konkret24.tvn24.pl/polityka/wybory-2023-referendum-nie-wypalilopubliczne-pieniadze-wydano-st7404067.
View in Google Scholar

Levine S., Roberts N.S., The New Zealand Electoral Referendum and General Election of 1993, „Electoral Studies” 1994, vol. 13, no 3, https://doi.org/10.1016/0261-3794(94)90022-1. DOI: https://doi.org/10.1016/0261-3794(94)90022-1
View in Google Scholar

Levitsky S., Ziblatt D., How Democracies Die, London 2018.
View in Google Scholar

Mikowski M., Sejm odrzucił weto Senatu ws. nowelizacji ustawy o referendum ogólnokrajowym, Bankier.pl, 17 VIII 2023, [online] https://www.bankier.pl/wiadomosc/Sejm-odrzucilweto-Senatu-ws-nowelizacji-ustawy-o-referendum-ogolnokrajowym-8595390.html.
View in Google Scholar

Mikowski M., Rebelińska A., Referendum 2023 – skutki niewzięcia karty do głosowania, INFOR, 30 VIII 2023, [online] https://www.infor.pl/prawo/nowosci-prawne/6299177,referendum-2023-skutki-niewziecia-karty-do-glosowania.html.
View in Google Scholar

Musiał-Karg M., Instytucje demokracji bezpośredniej w procesie integracji europejskiej – od referendum ogólnonarodowego do europejskiej inicjatywy obywatelskiej, „Rocznik Integracji Europejskiej” 2012, nr 6, https://doi.org/10.14746/rie.2012.6.14. DOI: https://doi.org/10.14746/rie.2012.6.14
View in Google Scholar

Musiał-Karg M., Referenda w państwach europejskich. Teoria, praktyka, perspektywy, Toruń 2008.
View in Google Scholar

Musiał-Karg M., Casal Bértoa F., Polskie wybory parlamentarne i referendum w 2023 r. Jak zepsuć „święto demokracji”, Warszawa 2023.
View in Google Scholar

Musiał-Karg M., Casal Bértoa F., The Upcoming 2023 Referendum and Parliamentary Elections in Poland: Key Concerns about the “Double Celebration” Democracy Day, European Platform for Democratic Election, 4 X 2023, [online] https://www.epde.org/en/documents/details/the-upcoming-2023-referendum-and-parliamentary-elections-in-poland-key-concernsabout-the-double-celebration-democracy-day.html.
View in Google Scholar

Musiał-Karg M., Kapsa I., Debate: Voting Challenges in a Pandemic—Poland, „Public Money & Management” 2021, vol. 41, no. 1, https://doi.org/10.1080/09540962.2020.1809791. DOI: https://doi.org/10.1080/09540962.2020.1809791
View in Google Scholar

Opozycja boi się referendum? Hołownia: nie bierzcie kart do głosowania, PolskieRadio24.pl, 18 VIII 2023, [online] https://polskieradio24.pl/5/1222/artykul/3226725,opozycjaboi-sie-referendum-holownia-nie-bierzcie-kart-do-glosowania.
View in Google Scholar

Osiecki G., Potocki M., Referendum przeszło do historii, „Dziennik Gazeta Prawna” 2015, 8 IX.
View in Google Scholar

Osiecki G., Żółciak T., Referendum 2023. Najlepiej zignorować? Strategie opozycji na plebiscyt, „Dziennik Gazeta Prawna”, 6 IX 2023, [online] https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/9291227,referendum-2023-najlepiej-zignorowac-strategie-opozycji-na-plebiscyt.html.
View in Google Scholar

Osiecki G., Żółciak T., Spółki Skarbu Państwa uruchamiają tryb wyborczy, „Dziennik Gazeta Prawna”, 6 IX 2023, [online] https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/9291949,spolki-skarbu-panstwa-uruchamiaja-tryb-wyborczy.html.
View in Google Scholar

Państwowa Komisja Wyborcza, [online] https://pkw.gov.pl.
View in Google Scholar

PiS: ustawa o referendum dotyczy kwestii technicznych, opozycja: chodzi o pieniądze, Portal Samorządowy, 6 VII 2023, [online] https://www.portalsamorzadowy.pl/polityka-i-spoleczenstwo/pis-ustawa-o-referendum-dotyczy-kwestii-technicznych-opozycja-chodzi-opieniadze,474004.html.
View in Google Scholar

Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 sierpnia 2023 r. w sprawie zarządzenia wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. 2023, poz. 1564.
View in Google Scholar

Prawo i Sprawiedliwość, [online] https://www.facebook.com/pisorgpl.
View in Google Scholar

Prawo i Sprawiedliwość zaprezentowało hasło wyborcze, TVN24, 18 VIII 2023, [online] https://tvn24.pl/wybory-parlamentarne-2023/wybory-2023-jaroslaw-kaczynski-przedstawilhaslo-wyborcze-pis-7297152.
View in Google Scholar

Rakowska A., Wybory a referendum, Warszawa 2023.
View in Google Scholar

Rawnsley G.D., Peaceful or Provocative: Taiwan’s Referendum, 2004, „American Journal of Chinese Studies” 2005, special issue: „Election 2004 in The Republic of China on Taiwan”.
View in Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 stycznia 2023 r. w sprawie podwyższenia kwoty limitu wydatków komitetów wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. 2023, poz. 132.
View in Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 stycznia 2023 r. w sprawie podwyższenia kwoty limitu wydatków komitetów wyborczych w wyborach do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. 2023, poz. 133.
View in Google Scholar

Scheppele K.L., How Viktor Orbán Wins, „Journal of Democracy” 2022, vol. 33, no. 3, s. 45-61, https://doi.org/10.1353/jod.2022.0039. DOI: https://doi.org/10.1353/jod.2022.0039
View in Google Scholar

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zarządzeniu referendum ogólnokrajowego w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa, Dz.U. 2023, poz. 1636.
View in Google Scholar

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zm. M.P. 2022, poz. 1204.
View in Google Scholar

Urbaniak K., Opinia prawna w sprawie możliwości przeprowadzenia referendum ogólnopolskiego wspólnie z wyborami do Sejmu RP i Senatu RP w 2023 roku, Warszawa 2023.
View in Google Scholar

Ustawa z dnia 14 marca 2013 r. o referendum ogólnokrajowym, Dz.U. 2023, poz. 1628.
View in Google Scholar

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym, Dz.U. 2023, poz. 497, nr 162.
View in Google Scholar

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych, Dz.U. 2023, poz.1215.
View in Google Scholar

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy, Dz.U. 2022, poz. 1277.
View in Google Scholar

Wybory 2023. RPO pisze do PKW. Chodzi o liczenie głosów, Rzeczpospolita, 9 X2023, [online] https://www.rp.pl/za-granica/art39238561-wybory-2023-rpo-pisze-do-pkw-chodzio-liczenie-glosow.
View in Google Scholar

Wyjaśnienia związane z przeprowadzeniem referendum ogólnokrajowego w tym samym dniu, w którym odbywają się wybory do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Państwowa Komisja Wyborcza, [online] https://pkw.gov.pl/aktualnosci/wyjasnienia-stanowiska-komunikaty/wyjasnienia-zwiazane-z-przeprowadzeniem-referendum-ogolnokrajowego-w-tym-samym-dniu-w-ktorym-odbywaj.
View in Google Scholar

Downloads

Published

27-09-2024

Issue

Section

Zróżnicowane aspekty polityki poszczególnych państw i obszarów

How to Cite

“Polskie Wybory Parlamentarne I Referendum Z 15 Października 2023 R. : Wokół Najważniejszych Wątpliwości I Zastrzeżeń Co Do łączenia Obu Głosowań Powszechnych”. 2024. Politeja 21 (1(88/2): 41-59. https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2024.88.2.03.