Racjonalizacja irlandzkiego systemu parlamentarnego – analiza rozwiązań konstytucyjnych

Authors

  • Weronika Nawracaj Szkoła Doktorska Nauk Społecznych UJ

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.21.2024.92.15

Keywords:

political system, parliamentary system, rationalization, Ireland, Prime Minister

Abstract

RATIONALISATION OF THE IRISH PARLIAMENTARY SYSTEM – ANALYSIS OF CONSTITUTIONAL SOLUTIONS

The article deals with the phenomenon of rationalisation of the parliamentary system which goes hand in hand with the political system in Ireland. The author will explain the meaning of the term rationalization and present possible variants. Rationalization as an institutionalization of constitutional rules, pro-premier and pro-presidential orientation of this phenomenon is discussed. For this purpose, the system solutions contained in the Constitution of the First Assembly of 1919, the Constitution of the Free State of Ireland of 1922 and the Constitution of Ireland of 1937 are analysed. The author argues that the Irish model of the institution of the Prime Minister is a prerequisite for the stable functioning of the system, as it plays a central role in it. Moreover, the seemingly similar position of the Irish Prime Minister to that of the United Kingdom distinguishes the inclusion in the Constitution of provisions which particularly strengthen his role in the system. The author of this paper will therefore try to answer the question of what form of rationalisation has been and is being adopted by the parliamentary system on the example of Ireland.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

  • Weronika Nawracaj, Szkoła Doktorska Nauk Społecznych UJ

    Absolwentka studiów pierwszego i drugiego stopnia politologii na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ. Obecnie doktorantka drugiego roku w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych UJ. Autorka tekstów publikowanych na portalu DebataUstrojow.pl i w kwartalniku „Wspólna Perspektywa”. Wielokrotna laureatka stypendium Rektora UJ dla najlepszych studentów. Uczestniczka wielu ogólnopolskich i międzynarodowych konferencji naukowych. Laureatka grantu w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych. Zainteresowania badawcze koncentruje wokół szeroko pojmowanych współczesnych systemów politycznych, partyjnych, a także historii politycznej XX w.

References

Bożek M., System parlamentarny i jego ewolucja – próba syntezy, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2014, t. XXXI, nr 1.
View in Google Scholar

Chubb B., The Government and Politics of Ireland, Dublin 1992.
View in Google Scholar

Collins N., Parliamentary Democracy in Ireland, „Parliamentary Affairs” 2004, vol. 57, no. 3. DOI: https://doi.org/10.1093/pa/gsh047
View in Google Scholar

Connolly S.J., The Oxford Companion to Irish History, Oxford 2007.
View in Google Scholar

Doroszewski W., Słownik poprawnej polszczyzny, Warszawa 1980.
View in Google Scholar

Dziemidok-Olszewska B., System polityczny V Republiki Francuskiej, [w:] Współczesne systemy polityczne, red. M. Żmigrodzki, B. Dziemidok-Olszewska, Warszawa 2007, Seria Politologiczna.
View in Google Scholar

Farrell B., A Note on the Dáil Constitution 1919, „Irish Jurist” 1969, vol. 4, no. 1.
View in Google Scholar

Furtas M.B., Konstytucja pierwszego zgromadzenia Irlandii – 21 stycznia 1919 roku, „Krytyka Prawa” 2016, t. 8, nr 4. DOI: https://doi.org/10.7206/kp.2080-1084.130
View in Google Scholar

Furtas M.B., Konstytucje Irlandii i ich ewolucja 1919-2019, Warszawa 2020, Monografie Prawnicze.
View in Google Scholar

Gdulewicz E., System konstytucyjny Francji, Warszawa 2000.
View in Google Scholar

Grzybowski S., Historia Irlandii, Wrocław 1977.
View in Google Scholar

Janas J., Ustrój Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na tle reform 1997-2009. Wybrane zagadnienia współczesnych przemian ustrojowych, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 2011, nr 3322.
View in Google Scholar

Kenny K., Ireland and the British Empire, New York 2004, Companion Series. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199251841.001.0001
View in Google Scholar

Konarski W., Parlament Narodowy Irlandii, Warszawa 1992.
View in Google Scholar

Konarski W., System konstytucyjny Irlandii, Warszawa 2005.
View in Google Scholar

Nawracaj W., Czym jest racjonalizacja systemu parlamentarnego?, [online] https://debataustrojowa.pl/czym-jest-racjonalizacja-systemu-parlamentarnego/.
View in Google Scholar

O’Beirne Ranelagh, Historia Irlandii. Narody i cywilizacje, przeł. K. Baczyńska-Chojnacka, P. Chojnacki, Warszawa-Gdańsk 2003, Narody i Cywilizacje. Piórko A., Historia Irlandii Północnej, Toruń 2008.
View in Google Scholar

Płachecki J., Kształtowanie się zrębów państwowości Irlandii. Od osadnictwa celtyckiego do Unii z Wielką Brytanią w 1801 roku, „Roczniki Żyrardowskie” 2008, nr 6, htpps://doi.org/10.5281/zenodo.13338199.
View in Google Scholar

Płachecki J., System polityczny Irlandii. Ewolucja i współczesne wyzwania, Warszawa 2010.
View in Google Scholar

Sarnecki P., Ustroje konstytucyjne państw współczesnych, Warszawa 2013, Seria Akademicka.
View in Google Scholar

Sarnecki P., System konstytucyjny Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Warszawa 2009.
View in Google Scholar

Sobolewski M., Zasady demokracji burżuazyjnej i ich zastosowanie, Warszawa 1969.
View in Google Scholar

Somerset Fry P., Somerset Fry F., A History of Ireland, New York 1991.
View in Google Scholar

Szymanek J., Racjonalizacja parlamentarnego systemu rządów, „Przegląd Sejmowy” 2007, nr 1.
View in Google Scholar

Wallner M., System rządów Irlandii. Rzecz o podziale władzy w systemie parlamentarno-gabinetowym, Lublin 2020.
View in Google Scholar

Zins H., Historia Anglii, Wrocław 2009, Historia Powszechna.
View in Google Scholar

Żywczyński M., Historia powszechna 1779-1870, Warszawa 1996, Historia Powszechna.
View in Google Scholar

Downloads

Published

09-12-2024

Issue

Section

Articles

How to Cite

“Racjonalizacja Irlandzkiego Systemu Parlamentarnego – Analiza Rozwiązań Konstytucyjnych”. 2024. Politeja 21 (5(92): 333-57. https://doi.org/10.12797/Politeja.21.2024.92.15.