Góry – Polityka – Pamięć. Percepcja świata komunistycznego w relacjach członków Klubu Wysokogórskiego Kraków

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.22.2025.100.08

Keywords:

Krakow High Mountain Club, Alpinism, Communism, Cultural Memory, Environmental Memory

Abstract

MOUNTAINS – POLITICS – MEMORY: PERCEPTION OF THE COMMUNIST WORLD IN THE RECOLLECTIONS OF MEMBERS OF THE KRAKÓW HIGH-MOUNTAIN CLUB

The article is an attempt to distinguish the components of the concept of communism and to reveal the ways of perception of various communist subsystems, basing on reports written by the members of Kraków High Mountain Club, who pursued their objectives concerning mountain exploration in the countries of ‘socialist democracy’, in the years 1971-1991. Archival materials and interview with participants of the aforementioned expeditions are the basis for the analysis. At that time experiencing various manifestations of the communist system in different countries was for the members of such trips a secondary element rather that the main preoccupation. However, now it seems to be the core of the transferred memories. The author of the article is trying to introduce and define the components of the concept of ‘environmental memory’ and he’s going to indicate its relation to selected notions defined by Jan Assmann: individual memory, generational memory, cultural memory.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

  • Michał Kuryłowicz, Jagiellonian University

    Doktor nauk społecznych w zakresie nauk o polityce, adiunkt w Katedrze Badań nad Obszarem Eurazjatyckim Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor monografii Polityka zagraniczna Uzbekistanu wobec Rosji (Kraków 2014). Obszary zainteresowań badawczych: polityka pamięci, polityka edukacyjna oraz edukacja historyczna na obszarze poradzieckim, alpinizm jako obszar badawczy nauk politycznych.

References

Assmann A., Kanon i archiwum, [w:] A. Assmann, Między historią a pamięcią. Antologia, Warszawa 2021.
View in Google Scholar

Assmann J., Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, Warszawa 2021.
View in Google Scholar

Byliśmy kornikami systemu. Dyskusja, „Bularz” 1991.
View in Google Scholar

Historia Klubu, Klub Wysokogórski Kraków, [online] https://kw.krakow.pl/historia-klubu/.
View in Google Scholar

Klub Wysokogórski samodzielną organizacją, „Taternik” 1957, nr 1.
View in Google Scholar

Taterniczek się kaja, „Taterniczek” 1981, nr 24.
View in Google Scholar

W dziesięciolecie turystyki Polski Ludowej, „Wierchy” 1954, nr 23.
View in Google Scholar

Baryła J., Kazimierz Kowalski, „Gacek” 1978, nr 11.
View in Google Scholar

Baryła J., Klub Grotołazów – Cz. I, „Gacek” 1980, nr 15.
View in Google Scholar

Baryła J., Koło Taterników-Seniorów KW Kraków, „Taterniczek” 1988, nr 35.
View in Google Scholar

Baryła J., Kronika, „Gacek” 1980, nr 15.
View in Google Scholar

Baryła J., Stulecie polskiego taternictwa jaskiniowego (1879-1979), „Zeszyty Naukowe / Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie” 1981, nr 17.
View in Google Scholar

Baryła J., Zarys dziejów polskiego taternictwa jaskiniowego, „Wierchy” 1980, nr 49.
View in Google Scholar

Baryła J., 50 lat Klubu Grotołazów, „Gacek” 2000, nr 28(49).
View in Google Scholar

Brzostek B., PRL na widelcu, Warszawa 2010.
View in Google Scholar

Bujak J., Dziennik himalajski (część 1), „Taternik” 1960, nr 3-4.
View in Google Scholar

Chwaściński B., W stulecie naszej organizacji, „Taternik” 1974, nr 2.
View in Google Scholar

Cichy L., Wielicki K., Żakowski J., Rozmowy o Evereście, Warszawa 2020.
View in Google Scholar

Deklaracja nieśmiertelności [Film], reż. M. Koszałka, 2010.
View in Google Scholar

Dorawski J., Marian Sokołowski, „Taternik” 1959, nr 1.
View in Google Scholar

Gradziński R., Zasady bezpieczeństwa w jaskiniach, „Taternik” 1958, nr 2.
View in Google Scholar

Gradziński R., Kowalski K., L’alpinisme souterrain en Pologne, „Taternik” 1959, nr 1.
View in Google Scholar

Gras C., Alpinistes de Staline, Paris 2021.
View in Google Scholar

Jarosz S., W górach Ameryki Północnej, „Wierchy” 1957, nr 26.
View in Google Scholar

Kaliski B., Kurierzy wolnego słowa (Paryż – Praga – Warszawa 1968-1970), Warszawa 2014.
View in Google Scholar

Kortko D., Pietraszewski M., Krzysztof Wielicki. Piekło mnie nie chciało, Warszawa 2019.
View in Google Scholar

Kowalski K., Rozwój speleologii w Europie, „Wiadomości Muzeum Ziemi” 1952, nr 6.
View in Google Scholar

Krzeptowski J., Wspomnienie o Antku Kenarze, „Taternik” 1960, nr 3-4.
View in Google Scholar

Kuczyński M., W obliczu przyszłych wypraw, „Taternik” 1956, nr 1-2.
View in Google Scholar

Kujat R., Igraszki z wieżą, „Gacek” 1981, nr 18.
View in Google Scholar

Kurtyka W., Chiński maharadża, Warszawa 2013.
View in Google Scholar

Kuryłowicz M., Alpinizm w ZSRR i Rosji, [online] https://eurasia.wsmip.uj.edu.pl/o-eurazji/moja-eurazja.
View in Google Scholar

Lewkowicz Ł., Tadeusz i Stefan Zwolińscy. Przyczynek do biografii speleologicznej, „Polish Biographical Studies” 2021, nr 9. DOI: https://doi.org/10.15804/pbs.2021.09
View in Google Scholar

Manda A., II Polska Alpinistyczna Wyprawa na Kaukaz, „Wierchy” R. 26, 1957.
View in Google Scholar

Manduk W., Z perspektywy ćwierćwiecza, „Taternik” 1960, nr 2.
View in Google Scholar

McDonald B., Kurtyka. Sztuka wolności, Warszawa 2018.
View in Google Scholar

Nyka J., Walny zjazd Klubu Wysokogórskiego, „Taternik” 1974, nr 2.
View in Google Scholar

Od redakcji, „Biuletyn Koła Krakowskiego KW” 1963, nr 1.
View in Google Scholar

Paulo A., W Ałtaju, czyli Złotych Górach, „Taterniczek” 1967, nr 12.
View in Google Scholar

Pismo do Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki w Warszawie, Nr APZ/459/LD/74, 07.06.1974, Zbiory STJ KW Kraków.
View in Google Scholar

Pismo do Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych, Wydział Paszportowy w Kielcach, Nr 156/85, 26.06.1985, Archiwum KW Kraków.
View in Google Scholar

Pleskot P., Sądy bezprawia. Wokół pokazowych procesów politycznych organizowanych w Warszawie (1944-1989), Warszawa 2020.
View in Google Scholar

Przylipiak W., Czas wolny w PRL-u, Warszawa 2020.
View in Google Scholar

Radziejowski J., Historia polskiego wspinania. Cz. III – Tatry w latach 70. XX wieku, Wspinanie, 15 VII 2019, [online] https://wspinanie.pl/2009/07/historia-polskiego-wspinania-cz-iii-tatry-w-latach-70-xx-wieku/.
View in Google Scholar

Rozmowa z Bogusławem Mazurkiewiczem, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gorypolityka-pamiec.id.uj.edu.pl/boguslaw-mazurkiewicz.
View in Google Scholar

Rozmowa z Grzegorzem Haczewskim, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gory-polityka-pamiec.id.uj.edu.pl/grzegorz-haczewski.
View in Google Scholar

Rozmowa z Krzysztofem Baranem, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gorypolitykapamiec.id.uj.edu.pl/krzysztof-baran.
View in Google Scholar

Rozmowa z Michałem Gradzińskim, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gory-polityka-pamiec.id.uj.edu.pl/michal-gradzinski.
View in Google Scholar

Rozmowa ze Sławomirem Zagórskim, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gory-politykapamiec.id.uj.edu.pl/slawomir-zagorski.
View in Google Scholar

Rozmowa ze Zbigniewem Tatarczuchem, Góry – Polityka – Pamięć, [online] https://gory-polityka-pamiec.id.uj.edu.pl/zbigniew-tatarczuch.
View in Google Scholar

Sonelski W., Jak się wspinaliśmy w peerelu, „Bularz” 1991.
View in Google Scholar

Springer F., Źle urodzone. Reportaże o architekturze PRL-u, Kraków 2012.
View in Google Scholar

Starzecki W., Jak zostałem prezesem, „Gacek” 1978, nr 10.
View in Google Scholar

Stefańska B., Różaniec na dachu świata, „Idziemy” 2020, nr 8, [online] http://idziemy.pl/spoleczenstwo/rozaniec-na-krancu-swiata/63170.
View in Google Scholar

STJ KW Kraków, Facebook, [online] https://www.facebook.com/STJ.KW.Krakow.
View in Google Scholar

Święch Z., Spotkanie Jana Pawła II i Wandy Rutkiewicz: Wyżej tylko niebo, „Rzeczpospolita” 2020, 15 X, [online] https://www.rp.pl/historia/art472561-spotkanie-jana-pawla-iii-wandy-rutkiewicz-wyzej-tylko-niebo#.
View in Google Scholar

Święcicki W., Szkolić, jak to łatwo powiedzieć, „Taternik” 2007, nr 3-4.
View in Google Scholar

Taterniczek, młodszy brat Taternika, Taterniczek, [online] https://taterniczek.com/.
View in Google Scholar

Wielicki K., Drożdż P., Krzysztof Wielicki – mój wybór. Wywiad rzeka, t. 1, Warszawa 2014.
View in Google Scholar

Więch K., Polska Rzeczpospolita Luksusowa. Reaktywacja PRL-u bez resentymentów, [w:] PRL-owskie re-sentymenty, red. A. Kisielewska, M. Kostaszuk-Romanowska, A. Kisielewski, Gdańsk 2017.
View in Google Scholar

Wiktorowska H., Kluby i sekcje, „Taternik” 1975, nr 4.
View in Google Scholar

Wiktorowska H., Plenum 15 kwietnia, „Taternik” 1973, nr 2.
View in Google Scholar

Wójcik Z., Perspektywy eksploracji jaskiń Kaukazu, „Taternik” 1960, nr 1.
View in Google Scholar

Wróbel K., Historia wspinania na Jurze (Cz. 1), Wspinanie, 10 V 2005, [online] https://wspinanie.pl/2005/05/historia-wspinania-na-jurze-cz-1/.
View in Google Scholar

Zajączkowski M., Świstowy Róg z Rówienek, „Taternik” 1959, nr 4.
View in Google Scholar

Żuławski W., Obrachunki dziesięciolecia, „Taternik” 1956, nr 1-2.
View in Google Scholar

Илюхин В. [Ilûhin V.], Дублянский В. [Dublânskij V.], Путешествия под землей [Putešestviâ pod zemlej], Москва [Moskva] 1968.
View in Google Scholar

Downloads

Published

28-11-2025

Issue

Section

Articles

How to Cite

“Góry – Polityka – Pamięć. Percepcja świata Komunistycznego W Relacjach Członków Klubu Wysokogórskiego Kraków”. 2025. Politeja 22 (6(100): 139-58. https://doi.org/10.12797/Politeja.22.2025.100.08.