Zabójstwo ideologiczne w twórczości Fiodora Dostojewskiego
DOI:
https://doi.org/10.12797/Politeja.15.2018.55.13Keywords:
murder, ideology, axiological values, Fyodor Dostoyevsky, Russian novel, conscienceAbstract
Ideological Killing in the Works of Fyodor Dostoyevsky
The key issue of the article is the motivation for murder – the “ethics” of killing. The moral dimension of murder and the killer’s axiological awareness become crucial. The article answers questions about various aspects of murder. Is killing always wrong? Are there any situations in which the categorical ban on taking human life can be relativised in the context of the defence of another human being and higher values? Are there any values for the implementation of which political ideas and ideologies can justify mass murder, and, as a result, bloody revolution, war, and genocide? What is the role of a culture that promotes ideologies based on the idea of killing or internal fighting? The author deals with the issue of ideological murder in Fyodor Dostoyevsky’s novels. The article addresses moral issues concerning the murder, as well as the metaphysical dimension of crime. On the basis of Crime and Punishment and Demons, the author shows what blind faith in ideology can lead to.
Downloads
References
Bachtin M., Problemy poetyki Dostojewskiego, przeł. N. Modzelewska, Warszawa 1970.
View in Google Scholar
Bakunin M., Pisma wybrane, t. 1, przeł. B. Wścieklica, Z. Krzyżanowska, Warszawa 1965.
View in Google Scholar
Bazylow L., Historia Rosji, Wrocław 2005.
View in Google Scholar
Camus A., Notatniki 1935‑1959, przeł. J. Guze, Warszawa 1994.
View in Google Scholar
Dostojewski F., Biesy, przeł. A. Pomorski, Kraków 2010.
View in Google Scholar
Dostojewski F., Zbrodnia i kara, Kraków 2009.
View in Google Scholar
Jewdokimow D., Człowiek przemieniony. Fiodor Dostojewski wobec tradycji Kościoła Wschodniego, Poznań 2009.
View in Google Scholar
Kołakowski L., Mini wykłady o maxi sprawach, Kraków 2004.
View in Google Scholar
Przebinda G., Nieśmiertelność dla herosów. O terrorystach‑metafizykach u Dostojewskiego, „Kontrapunkt. Magazyn Kulturalny Tygodnika Powszechnego”, nr 10/11 (28/29), Kraków, 25 X 1998, s. VI.
View in Google Scholar
Stróżewski W., W kręgu wartości, Kraków 1992.
View in Google Scholar
Ślipko T. SJ, Granice życia. Dylematy współczesnej bioetyki, Kraków 1994.
View in Google Scholar
Ślipko T. SJ, Zarys etyki ogólnej. Myśl filozoficzna, Kraków 2004.
View in Google Scholar
Żelazny M., Nietzsche „ten wielki wzgardziciel”, Toruń 2007.
View in Google Scholar
DOKUMENTY ELEKTRONICZNE
View in Google Scholar
Anarchizm, [w:] Encyklopedia PWN, [online] http://sjp.pwn.pl/sjp/anarchizm;2549946.html.
View in Google Scholar
Antoni Kępiński, [online] http://www.wydawnictwoliterackie.pl/autorzy/768/Antoni‑Kepinski.
View in Google Scholar
Hegel Georg Wilhelm Friedrich, [w:] Encyklopedia PWN, [online] http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Hegel‑Georg‑Wilhelm‑Friedrich;3910643.html.
View in Google Scholar
Kant Immanuel, [w:] Encyklopedia PWN, [online] http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Kant‑Immanuel;3919929.html.
View in Google Scholar
Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., [online] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483.
View in Google Scholar
Morawiec E., „Biesy”, „Życie Literackie” 1971, nr 22, [online] http://www.e‑teatr.pl/pl/artykuly/3285,druk.html.
View in Google Scholar
Narodnicy, [w:] Encyklopedia PWN, [online] http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/narodnicy;3945820.html.
View in Google Scholar
Pipes: Dzieje XIX‑wiecznej Rosji pisane są spiskami i aktami terroru, [online] http://www.polskatimes.pl/artykul/473601,pipes‑dzieje‑xixwiecznej‑rosji‑pisane‑sa‑spiskami‑i‑aktami‑terroru,2,id,t,sa.html.
View in Google Scholar
Podolan E., Spór o formę feudalizmu rosyjskiego w historiografii rosyjskiej XVIII i XIX wieku, Zielona Góra 2003, [online] http://zbc.uz.zgora.pl/Content/906/Elek5a.htm.
View in Google Scholar
Powszechna deklaracja praw człowieka, [online] http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/onz/1948.html.
View in Google Scholar
Przybylski R., Dostojewski i „przeklęte problemy”, [online] http://niniwa22.cba.pl/przybylski_dostojewski.htm.
View in Google Scholar
Rosja. Historia, [w:] Encyklopedia PWN, [online] http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Rosja‑Historia;4383802.html.
View in Google Scholar
Uglik J., Bakunina i Stirnera zmagania z wolnością, [online] http://anarchizm.net.pl/filozofia/bakunina‑i‑stirnera‑zmagania‑z‑wolnoscia.
View in Google Scholar
Wojdyła L., Zabójstwo w prawie karnym, [online] http://docplayer.pl/12003694‑Zabojstwo‑w‑prawie‑karnym.html.
View in Google Scholar
Zabójstwo, [w:] Encyklopedia PWN, [online] http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/zabojstwo;3999672.html.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2022 Agata Kilar

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
