Remake jako forma dialogu z klasyką (inspiracje „Szynelem” Mikołaja Gogola w wybranej literaturze rosyjskiej XX i XXI w.)

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.16.2019.59.19

Keywords:

remake, The Overcoat by N. Gogol, ‘little men’, postmodernism, literary theme, anthropology of things

Abstract

Remake as a Form of the Dialogue with the Classics (Nikolai Gogol’s ‘The Overcoat' as an Inspiration in Russian Literature in the End of the 20th Century and the Beginning of the 21st Century)

The article is devoted to the very recent phenomenon in contemporary Russian literature – to a remake. The subject of this research is the literary ‘dialogue’ between classical short story (The Overcoat by Nikolay Gogol) and Russian literary works in the end of the 20th century and the beginning of the 21st century. In scope, there is a micro-novel of Vladimir Voinovich The Fur Hat, then Dmitry Gorchev’s novel The Phone and Vladimir Shinkariev’s work The Flat, as well as Bashmachkin – a drama written by Oleg Bogaev. The interest that contemporary authors demonstrate in Gogol’s work is a result of the problems described which still appear to be current. This is also an attempt to make Russian classics contemporary and reinterpret the 20th century novel simultaneously. The methods of bringing ‘Gogol’s text’ up to date in the above-mentioned works present the wide range of possibilities that remake gives. Voinovich put social and political principles of Soviet state in the first place. The Table of Ranks together with its submission of an individual towards the state has been deeply analyzed. In Gorchev’s and Shinkariev’s stories contemporary Bashmachkins – ‘little men’, eager to fulfill their dreams about better life – are presented. What is more, those texts show a very interesting picture of Russian reality in the beginning of 21st century ruled by lawlessness, corruption and money. The most original approach to Gogol’s work was presented by Bogaev in Bashmachkin’s story continuation. However, the main character is the overcoat who is administering justice on behalf of a dying hero. The remake-sequel is not only a modernized version of Gogol’s plot but also a new text growing up from a postmodern game. A proposed analysis of the above-mentioned Russian remakes presents many different ways a classic literature text can be modernized thanks to this kind of adaptation. However, on the ground of Russian literature, a remake is above all a pursuit of a dialogue with the classics, an attempt to modernize the problematic aspects and emphasize timeless contents.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

  • Martyna Kowalska, Jagiellonian University

    doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, kulturoznawca, rosjoznawca; adiunkt w Instytucie Rosji i Europy Wschodniej UJ; członek Komisji Kultury Słowian PAU. Zajmuje się rosyjską kulturą i literaturą XX-XXI wieku, zjawiskiem dysydentyzmu i „inakomyslija”, pisarstwem kobiet w Rosji, a także kulturowymi ruchami młodzieżowymi w Federacji Rosyjskiej. Autorka monografii Aleksander Sołżenicyn. Homo sovieticus i człowiek sprawiedliwy (Toruń 2011) i kilkudziesięciu artykułów naukowych o tematyce rosjoznawczej.

References

Amal’rik A., Prosuŝestvuet li Sovetskij Soûz do 1984?, [online] http://www.vehi.net/politika/amalrik.html.
View in Google Scholar

Amal’rik A., Zapiski dissidenta, Moskva 1991.
View in Google Scholar

Bahtin M., Voprosy literatury i estetiki. Issledovaniâ raznyh let, Moskva 1975.
View in Google Scholar

Balbus S., Między stylami, Kraków 1996.
View in Google Scholar

Barański J., Świat rzeczy. Zarys antropologiczny, Kraków 2007.
View in Google Scholar

Bogaev O., Bašmačkin. Čudo šineli v odnom dejstvii, [w:] tenże, Russkaâ narodnaâ počta: 13 komedij, Ekaterinburg 2012.
View in Google Scholar

Brążkiewicz B., Choroba psychiczna w literaturze i kulturze rosyjskiej, Kraków 2011.
View in Google Scholar

Černâk M., S Gogolem na družeskoj noge: ûbilejnye zametki, „Znamâ” 2009, nr 6, [online] http://magazines.russ.ru/znamia/2009/6/ch14.html.
View in Google Scholar

Culler J., Presupozycje i intertekstualność, przeł. K. Rosner, Warszawa–Wrocław 1980.
View in Google Scholar

Dudek A., Władimira Wojnowicza odkrywanie zamysłu, czyli „życie jakie jest”, [w:] Realiści i postmoderniści. Sylwetki współczesnych rosyjskich pisarzy emigracyjnych, red. L. Suchanek, Kraków 1997.
View in Google Scholar

Eco U., Dopiski na marginesie „Imienia róży”, [w:] tenże, Imię róży, przeł. A. Szymanowski, Warszawa 1987.
View in Google Scholar

Eco U., Innowacja i powtórzenie: pomiędzy modernistyczną i postmodernistyczną estetyką, przeł. T. Rutkowska, „Przekazy i Opinie” 1990, nr 1-2.
View in Google Scholar

Elzenberg H., Wartość i człowiek. Rozprawy z humanistyki i filozofii, Toruń 2005.
View in Google Scholar

Federal’nyj zakon ot 7 fevralâ 2011 g. N 3-FZ „O policii”, „Rossijskaâ gazeta. Federal’nyj vypusk” 2011, nr 5401 (25), [online] https://rg.ru/2011/02/07/police-dok.html.
View in Google Scholar

Galster B., Wstęp, [w:] M. Gogol, Opowieści, oprac. B. Galster, przeł. J. Wyszomirski, J. Tuwim, J. Brzęczkowski, Wrocław 1972.
View in Google Scholar

Genette G., Palimpsesty. Literatura drugiego stopnia, przeł. T. Stróżyński, A. Milecki, Gdańsk 2014.
View in Google Scholar

Głowiński M., Intertekstualność, groteska, parabola. Szkice ogólne i interpretacje, Kraków 2000.
View in Google Scholar

Gogol M., Szynel, przeł. J. Wyszomirski, [w:] tenże, Opowieści, oprac. B. Galster, przeł. J. Wyszomirski, J. Tuwim, J. Brzęczkowski, Wrocław 1972.
View in Google Scholar

Gorčev D., Telefon, [w:] tenże, Dikaâ žizn’ Gondvany, [online] http://e-libra.ru/books/198560-dikaya-zhizn-gondvany.html.
View in Google Scholar

Gubin I., Rimejk kak tendenciâ (slučaj Olega Bogaeva), [online] http://litbook.ru/article/4164/.
View in Google Scholar

Hlopin A., Fenomen dvoemysliâ: Zapad i Rossiâ (osobennosti rolevogo povedeniâ), [online] http://ecsocman.hse.ru/data/157/463/1217/005Hlopin.pdf.
View in Google Scholar

Indeks doveriâ policii, [online] http://www.levada.ru/2013/03/04/indeks-doveriya-politsii.
View in Google Scholar

Kowalska M., „Genius loci” Petersburga w świetle „Opowieści petersburskich” Mikołaja Gogola, [w:] W kręgu problemów antropologii literatury. W stronę antropologii niezwykłości, red. W. Supa, Białystok 2013.
View in Google Scholar

Krajewski M., Przedmiot, który uczłowiecza…, „Kultura Współczesna” 2008, nr 3.
View in Google Scholar

Łotman J., Ludzie i stopnie, [w:] tenże, Rosja i znaki. Kultura szlachecka w wieku XVIII i na początku XIX, przeł. B. Żyłko, Gdańsk 2009.
View in Google Scholar

Markiewicz H., Odmiany intertekstualności, [w:] tenże, Literaturoznawstwo i jego sąsiedztwa, Warszawa 1989.
View in Google Scholar

Maroń A., Ремейк как форма создания авторского мира в пъесах Николая Коляды (к вопросу о пушкинском и гоголевском интертексте), „Slavia Orientalis” 2012, nr 2.
View in Google Scholar

Mazurek H., Dramaturdzy z Jekaterynburga. „Szkoła” Nikołaja Kolady, Katowice 2007.
View in Google Scholar

Nefagina G., Rimejk v sovremennoj russkoj proze, [w:] Vzaimodejstvie literatur v mirovom slavânskom processe, Grodno 1996.
View in Google Scholar

Nefagina G., Russkaâ proza konca HH veka, Moskva 2003.
View in Google Scholar

Nycz R., Parodia i pastisz. Z dziejów pojęć artystycznych w świadomości literackiej XX wieku, [w:] tenże, Tekstowy świat. Poststrukturalizm a wiedza o literaturze, Warszawa 1993.
View in Google Scholar

O reforme milicii, [online] http://www.levada.ru/2011/02/23/o-reforme-militsii.
View in Google Scholar

Pańkowska E., Twórczość Władimira Wojnowicza, Białystok 2009.
View in Google Scholar

Pietrzycka-Bohosiewicz K., Historia zapisana w człowieku… Wybrane problemy wolnej literatury rosyjskiej, Kraków 2008.
View in Google Scholar

Problema bezopasnosti, kačestvo raboty policii (milicii) i otnošenie k smertnoj kazni v Bolgarii, Čehii, Bengrii, Litve, Pol’še i Rossii, [online] http://www.levada.ru/2002/08/04/problema-bezopasnosti-kachestvo-raboty-politsii-militsii-i-otnoshenie-k-smertnoj-kazni-v-bolgariichehii-vengrii-litve-polshe-i-rossii.
View in Google Scholar

Radziwinowicz W., Pan Policjant, „Gazeta Wyborcza” 2011, 11 II, [online] http://wyborcza.pl/1,76842,9086812,Pan_Policjant.html.
View in Google Scholar

Rakowski T., Antropologia rzeczy. Wprowadzenie, „Kultura Współczesna” 2008, nr 3.
View in Google Scholar

Remake, [w:] Słownik języka polskiego, [online] http://sjp.pwn.pl/szukaj/remake.html.
View in Google Scholar

Remake, [w:] W. Kopaliński, Słownik wyrazów obcojęzycznych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, cz. 2, Warszawa 2007.
View in Google Scholar

Rimejk, [w:] L. Krysin, Tolkovyj slovar’ inostrannyh slov, Moskva 2007.
View in Google Scholar

Rybal’čenko T., Žizn’ kanona v raznyh formah apellâcii k russkoj klassike sovremennyh russkih pisatelej (stilizaciâ, metateksty, dekonstrukciâ, rimejk i pr.), „Toronto Slavic Quarterly” 2013, nr 44, [online] http://sites.utoronto.ca/tsq/44/tsq44_rybalchenko.pdf.
View in Google Scholar

Ŝerbino K., Polâkovskij V., Recenziâ na knigu: Gorčev D. „Dikaâ žizn’ Gondvany”, „Novoe Literaturnoe Obozrenie” 2009, nr 95, [online] http://magazines.russ.ru/nlo/2009/95/po20.html.
View in Google Scholar

Šinkarev V., Kvartira, [w:] Novye peterburgskie povesti, sost. P. Krusanov, Sankt Peterburg 2006.
View in Google Scholar

Smaga J., Rosja w 20 stuleciu, Kraków 2002.
View in Google Scholar

Smirnov C., Rimejk (parafraza) v „novoj russkoj” drame, [online] http://mion.isu.ru/filearchive/mion_publcations/sbornik_Sib/6_2.html.
View in Google Scholar

Suchanek L., Świadkowie, oskarżyciele, sprzymierzeńcy i obrońcy. O postawach pisarzy rosyjskich, [w:] Dać świadectwo prawdzie. Portrety współczesnych pisarzy rosyjskich, red. tenże, Kraków 1996.
View in Google Scholar

Tarazevič E., Rimejk v sovremennoj russkoj dramaturgii, [w:] Sovremennaâ russkaâ literatura: problemy izučeniâ i prepodavaniâ. Materialy Meždunarodnoj naučno-praktičeskoj konferencii, Perm’ 2006.
View in Google Scholar

Trošinskaâ O., Strategiâ dopisyvaniâ povesti N.V. Gogolâ „Šinel’” v p’ese O. Bogaeva „Bašmačkin”, „Vestnik Samarskogo gosudarstvennogo universiteta” 2011, nr 1-2.
View in Google Scholar

Urickij A., Dubl’ vtoroj, „Družba narodov” 2002, nr 3, [online] http://magazines.russ.ru/druzhba/2002/3/ur.html.
View in Google Scholar

Wojnowicz W., Czapka, przeł. E. Desperak, Warszawa 1990.
View in Google Scholar

Zagidullina M., Remejki, ili Èkspansiâ klassiki, „Novoe Literaturnoe Obozrenie” 2004, nr 69, [online] http://magazines.russ.ru/nlo/2004/69/za13.html.
View in Google Scholar

Downloads

Published

29-04-2019

How to Cite

“Remake Jako Forma Dialogu Z Klasyką (inspiracje „Szynelem” Mikołaja Gogola W Wybranej Literaturze Rosyjskiej XX I XXI W.)”. 2019. Politeja 16 (2(59): 327-51. https://doi.org/10.12797/Politeja.16.2019.59.19.