A Few Notes on the Evolution of the Italian Party System
Can We Talk about the End of the Second Republic?
DOI:
https://doi.org/10.12797/Politeja.17.2020.67.05Keywords:
Italian Republic, Italian party system, the case of ItalyAbstract
A Few Notes on the Evolution of the Italian Party System.
Can We Talk about the End of the Second Republic?
This article is primarily dedicated to the analysis of the evolution of the Italian party system after 1945. This phenomenon was considered to be of cognitive importance because of the clearly noticeable profound transformations of the Italian party system in the last decade. The purpose of the article is an attempt to analyze the structure, mechanism and conditions of the party system of the Italian Republic with particular emphasis on the terms “First”, “Second” and “Third” Italian Republic, disseminated in journalism.
Downloads
References
Acquaviva S., Guerriglia e guerra rivoluzionaria in Italia. Ideologia, fatti, prospettive, Milano 1979.
View in Google Scholar
Amato G., Le istituzioni della democrazia. Un viaggio lungo cinquant’anni, Bologna 2015, Collezione di testi e di studi.
View in Google Scholar
Angela P., Pinna L., La sfida del secolo. Energia. 200 domande sul futuro dei nostri figli, Milano 2006.
View in Google Scholar
Antoszewski A., Metodologiczne aspekty badań nad systemami rządzenia, [w:] Systemy rządów w perspektywie porównawczej, red. J. Szymanek, Warszawa 2014.
View in Google Scholar
Bankowicz M., Faszyzm po faszyzmie. Włoski Ruch Społeczny (MSI) na scenie politycznej powojennych Włoch, „Politeja” 2006, nr 1(5).
View in Google Scholar
Bankowicz M., Maestro politologii. Eksploracje polityki Giovanniego Sartoriego, Kraków 2018.
View in Google Scholar
Barra L., Stato e Mercato nella Seconda repubblica. Dalle privatizzazioni alla crisi finanziaria, „Economia dei Servizi” 2010, nr 3.
View in Google Scholar
Bobbio N., Compromesso e alternanza nel sistema politico italiano, Roma 2006, Saggine, 89.
View in Google Scholar
Bobbio N., Verso la seconda Repubblica, Torino 1997.
View in Google Scholar
Bokoszczanin I., Meandry reform wyborczych w Republice Włoskiej, „Studia Politologiczne” 2015, vol. 35.
View in Google Scholar
Bokoszczanin I., Referendum we Włoszech, [w:] Referendum w państwach Europy, red. E. Zieliński, I. Bokoszczanin, J. Zieliński, Warszawa 2003.
View in Google Scholar
Bokszczanin I., Reforma instytucji politycznych Republiki Włoskiej w latach dziewięćdziesiątych XX wieku, Warszawa 2004.
View in Google Scholar
Bokoszczanin I., Włochy, [w:] Niedemokratyczne wymiary demokratycznych wyborów, red. J. Szymanek, Warszawa 2016.
View in Google Scholar
Borzym A., Włochy przed trzecią szansą. Rozmowa z politologiem Gian Enrico Rusconim, „Studia Europejskie” 1998, nr 5.
View in Google Scholar
Brambilla M., Dieci anni di illusioni. Storia del Sessantotto, Milano 1994, Saggiitaliani.
View in Google Scholar
Bull M.J., The Pentapartito, [w:] Oxford Handbook of Italian Politics, red. E. Jones, G. Pasquino, Oxford 2015, Oxford Handbooks, https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199669745.013.23.
View in Google Scholar
Bull A.C., Gilbert M., The Lega Nord and the Northern Question in Italian politics, Basingstoke–New York 2001, https://doi.org/10.1057/9781403919984.
View in Google Scholar
Buonomo G., Le due maggioranze, „Mondoperaio” 2014, nr 6.
View in Google Scholar
Caffarra L., Il crepuscolo della seconda parte della Costituzione. La difficile transizione dalla Prima alla Seconda Repubblica, Romagnano al Monte 2012.
View in Google Scholar
Carrieri M., Seconda Repubblica, senza sindacati? Il futuro della concertazione in Italia, Roma 1997, Citoyens.
View in Google Scholar
Cassese S., La svolta. Dialoghi sulla politica che cambia, Bologna 2019, Contemporanea.
View in Google Scholar
Clark M., Współczesne Włochy 1871–2006, przeł. T. Wituch, Warszawa 2009.
View in Google Scholar
Colarizi S., Storia politica della Repubblica 1943–2006, Roma–Bari 2007, Manuali di base.
View in Google Scholar
Colarizi S., Gervasoni M., La cura dell’ago. Craxi, il partito socialista e la crisi della Repubblica, Roma–Bari 2006, Storia e Societá.
View in Google Scholar
Corte costituzionale, sentenza n. 1 del 13 gennaio 2014.
View in Google Scholar
Crainz G., Storia del miracolo italiano. Culture, identità, trasformazioni fra anni Cinquanta e Sessanta, Roma 1968.
View in Google Scholar
Crisafulli E., Le ceneri di Craxi, Soveria Mannelli 2008.
View in Google Scholar
Di Maio: „Inizia la Terza Repubblica, quella dei cittadini”, 5 III 2018, [online] https://www.huffingtonpost.it/2018/03/05/di-maio-daremo-un-governo-allitalia_a_23377149/?ec_carp=5844476864940538147.
View in Google Scholar
Diamanti I., Il paese provvisorio dell’instabilità instabile, „La Repubblica” 2005, 11 IX [online] http://www.repubblica.it/2005/i/sezioni/politica/versoelezioni/provvi/provvi.html.
View in Google Scholar
Dudała R., System polityczny współczesnych Włoch. Dynamika zmian, Kielce 2019.
View in Google Scholar
Eatwell R., Faszyzm. Historia, przeł. T. Oljasz, Poznań 1999.
View in Google Scholar
Economic growth in Europe since 1945, red. N. Crafts, G. Toniolo, Cambridge 1996.
View in Google Scholar
d’Esposito F., Elezioni 2018, la Terza Repubblica è cominciata. E assomiglia moltissimo alla Prima, 5 III 2018, [online] https://www.ilfattoquotidiano.it/2018/03/05/elezioni-2018-laterza-repubblica-e-cominciata-e-assomiglia-moltissimo-alla-prima/4204804/.
View in Google Scholar
Fiorillo M., La nascita della Repubblica italiana e i problemi giuridici della continuità, Milano 2000.
View in Google Scholar
Fornaro F., Giuseppe Romita.L’autonomia socialista e la battaglia per la Repubblica, Milano 1996, Istituto studi storici Gaetano Salvemini.
View in Google Scholar
Forte F., L’economia italiana dal Risorgimento ad oggi. 1861-2011, Siena 2011, Politica, 3.
View in Google Scholar
Gaca A., Witkowski Z., Podstawy ustroju konstytucyjnego Republiki Włoskiej, Toruń 2012.
View in Google Scholar
Galli G., I partiti politici italiani (1943-2004), Milano 2004, Saggi.
View in Google Scholar
„Gazzetta Ufficiale” nr 134, 20 VI 1946.
View in Google Scholar
Gierowski J.A., Historia Włoch, Wrocław–Warszawa–Kraków 1999, Historie Krajów i Narodów.
View in Google Scholar
Gilbert M.F., Nilsson R.K., Historical Dictionary of Modern Italy, Lanham 2007, Historical Dictionaries of Europe, 58.
View in Google Scholar
Ginsborg P., L’Italia del tempo presente. Famiglia, società civile, Stato 1980-1996, Torino 1998, Piccola biblioteca Einaudi. Nuova serie.
View in Google Scholar
Istituzioni e sistema politico in Italia: bilancio di un ventennio, red. M. Volpi, Bologna 2015, Percorsi.
View in Google Scholar
Kulikowska M., Casus reelekcji prezydenta Republiki Włoskiej G. Napolitana (2013) i wybór S. Mattarelli na ten urząd (2015) – okoliczności faktyczne, uwarunkowania polityczne i procedura wyboru, „Toruńskie Studia Polsko-Włoskie” 2015, nr 11, https://doi.org/10.12775/TSP-W.2015.003.
View in Google Scholar
Kużelewska E., Referendum konstytucyjne we Włoszech. Jak głosowanie ludowe wpływa na system polityczny państwa?, „Przegląd Europejski” 2017, nr 2(44), https://doi.org/10.31338/1641-2478pe.2.17.6.
View in Google Scholar
La seconda Repubblica, red. G. Mazzocchi, Roma 1993.
View in Google Scholar
Lanchester F., Legittimità e legittimazione: la prospettiva del costituzionalista, „Il Politico” 1998, vol. 63, nr 4(187).
View in Google Scholar
Lepre A., Storia della prima Repubblica. L’Italia dal 1942 al 1992, Bologna 1993.
View in Google Scholar
Lorencka M., Ewolucja włoskiego systemu partyjnego po 1993 roku, „Toruńskie Studia Polsko-Włoskie” 2011, nr 7.
View in Google Scholar
Lorencka M., Włoski system partyjny. Studium politologiczne, Katowice 2007, nieopublikowana rozprawa doktorska.
View in Google Scholar
Losurdo D., La Seconda Repubblica.Liberismo, federalismo, postfascismo, Torino 1994, Temi, 42.
View in Google Scholar
Machelski Z., Dwuizbowy parlament i reformy instytucjonalne w Republice Włoskiej, „Przegląd Europejski” 2019, nr 1, https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.5176.
View in Google Scholar
Machelski Z., Mechanizm funkcjonowania systemu partyjnego Republiki Włoskiej, Katowice 1993.
View in Google Scholar
Machelski Z., System polityczny Włoch, Warszawa 2010.
View in Google Scholar
Malnati F., La grande frode. Come l’Italia fu fatta Repubblica, Bari 1998, De Monarchia.
View in Google Scholar
Marangoni F., Provare a governare, cercando di sopravvivere. Esecutivi e attività legislativa nella seconda repubblica, Pisa 2013, Scienza Politica, 7.
View in Google Scholar
Marletti C., Le interpretazioni della crisi italiana e i confini mobili della politica, [w:] Politica e società in Italia, red. C. Marletti, Milano 2000.
View in Google Scholar
Montanelli I., Cervi M., L’Italia della Repubblica, Milano 1985.
View in Google Scholar
Mortati C., La costituzione in senso materiale, Milano 1998, Per la storia pensiero giuridico moderno, 49.
View in Google Scholar
Orłowski W., Skrzydło W., Ustrój polityczny Republiki Włoskiej, [w:] Ustroje państw współczesnych, t. 1, red. W. Skrzydło, Lublin 2010.
View in Google Scholar
Panebianco A., Il sistema politico italiano: mutamenti e continuità, [w:] A. Panebianco, Una certa idea di scienza politica. Saggi in onore di Gianfranco Pasquino, Bologna 2016, Percorsi.
View in Google Scholar
Pasquino G., Il sistema politico italiano fra neo-trasformismo e democrazia consociativa, „Il Mulino” 1973, nr 4.
View in Google Scholar
Pera M., La „seconda Repubblica” in Italia: dove sta andando?, „American Consortium on European Union Studies”, Washington, 26 V 2002, [online] https://www.senato.it/documenti/repository/presidente/discorsi/SecondaRepubblica.pdf.
View in Google Scholar
Podemski P., Od Pierwszej do Drugiej Republiki – mechanizmy transformacji włoskiego systemu partyjnego, [w:] Partie polityczne w początkach XXI wieku. Problemy rozwoju, organizacji i funkcjonowania, red. M. Wincławska, Toruń 2013.
View in Google Scholar
Podemski P., Silvio Berlusconi and the Second Italian Republic: A Model Post-Democracy?, [w:] The Post-Marked World: Theory and Pratice in the 21st Century, red. K. Kujawińska Courtney, I. Penier, S. Chakrabarti, Cambridge 2013, Cultural Studies.
View in Google Scholar
Political Parties and Political Development, red. J. La Palombara, M. Weiner, Princeton 1966.
View in Google Scholar
Procacci G., Historia Włochów, przeł. B. Kowalczyk-Trupiano, Warszawa 1983.
View in Google Scholar
Republika Włoska: wyrok Sądu Konstytucyjnego Republiki Włoskiej z 25 stycznia 2017 r. w sprawie italicum (sygn. 48b/2015), przeł. i oprac. M. Rulka, „Przegląd Sejmowy” 2018, nr 1(144).
View in Google Scholar
Rivosecchi G., Reformy instytucjonalne i system dwuizbowy we Włoszech – analiza stanu reform, przeł. M. Rozpędowska, „Przegląd Sejmowy” 2007, nr 6(83).
View in Google Scholar
Ronchey A., Chi vincerà in Italia? La democrazia bloccata i comunisti e il „fattore K”, Milano 1982, Primapagina.
View in Google Scholar
Sabbatucci G., Il transfomismo come sistema, Roma–Bari 2003, Sagittari.
View in Google Scholar
Salvadori M.L., Storia d’Italia e crisi di regime. Saggio sulla politica italiana 1861-2000, Bologna 2001, Contemporanea.
View in Google Scholar
Salvati M., La suggestione proporzionale, „Corriere della Sera” 2012, 14 III, [online] https://www.corriere.it/cultura/libri/12_marzo_14/salvati-mulino-suggestione-proporzionale_6e88fdb6-6de0-11e1-98c2-a788cd669a01.shtml.
View in Google Scholar
Sarnecki P., Republika Włoska, [w:] P. Sarnecki, Ustroje konstytucyjne państw współczesnych, Warszawa 2013, Seria Akademicka.
View in Google Scholar
Sartori G., Parties and Party Systems. A framework for analysis, Cambridge 1976.
View in Google Scholar
Sartori G., Seconda repubblica? Si, ma bene, Milano 1992, Saggistica Italiana.
View in Google Scholar
Sartori G., Teoria dei partiti e caso italiano, Milano 1982.
View in Google Scholar
Sierpowski S., Lewica współczesnej Italii, Warszawa 1973.
View in Google Scholar
Sondel-Cedarmas J., Eurosceptycyzm skrajnej prawicy na przykładzie włoskich ugrupowań neofaszystowskich we Włoszech, [w:] „Rodzinna Europa”. Europejska myśl polityczno-prawna u progu XXI wieku, red. P. Fiktus, H. Malewski, M. Marszał, Wrocław 2015, Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.
View in Google Scholar
Sondel-Cedarmas J., Giovanni Giolitti, [w:] Współczesne doktryny polityczne i prawne. Twórcy, idee, interpretacje. Podręcznik akademicki, red. W. Kozub-Ciembroniewicz i in., Kraków 2012.
View in Google Scholar
Verso l’incerto bipolarismo. Il sistema parlamentare italiano nella transizione 1987-1999, red. A. D’Andrea, Milano 1999.
View in Google Scholar
Viola P., Il Novecento, Torino 2000, Storia moderna e contemporanea, 4.
View in Google Scholar
Urbaniak M., Sąd Konstytucyjny w Republice Włoskiej, Toruń 2019.
View in Google Scholar
Wawrzyniak J., Kryzys systemu partyjnego we Włoszech, „Krytyka” 1994, nr 43.
View in Google Scholar
Wawrzyniak J., Włochy – stara czy nowa republika?, „Krytyka” 1994, nr 44-45.
View in Google Scholar
Wawrzyniak J., Transformacja systemowa we Włoszech, [w:] Konstytucja i gwarancje jej przestrzegania. Księga pamiątkowa ku czci prof. Janiny Zakrzewskiej, red. A. Jankiewicz, J. Trzciński, Warszawa 1996.
View in Google Scholar
Witkowski Z., Ustrój konstytucyjny współczesnych Włoch w aktualnej fazie jego przemian 1989- 2004, Toruń 2004.
View in Google Scholar
Witkowski Z., Europeizacja Konstytucji Republiki Włoskiej, [w:] Aktualne problemy konstytucji. Księga jubileuszowa z okazji 40-lecia pracy naukowej profesora Bogusława Banaszka, red. H. Babiuch, P. Kapusta, J. Michalska, Legnica 2017.
View in Google Scholar
Woods D., Il fenomeno delle Leghe, [w:] Politica in Italia. I fatti dell’anno e le interpretazioni, red. F. Anderlini, L. Leonardi, Bologna 1991, Edizione 91.
View in Google Scholar
Zakrzewska J., Włochy. Zarys ustroju, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1974.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
