Topografia ukraińskiej pamięci historycznej po 1991 r.
Rekonesans badawczy
DOI:
https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.83.12Keywords:
Ukrainian historical memory after 1991, memory in a post-colonial/ post-totalitarian society, politics of memory in UkraineAbstract
UKRAINIAN HISTORICAL MEMORY AFTER 1991: A RESEARCH RECONNAISSANCE
This article attempts to systematise the strategies of constructing Ukrainian historical memory during the 30 years of independent Ukraine. The focus is not only on the official policy of remembrance (or lack thereof ), but also on how the memory of historical events reaches the wider public through the media or culture and literature. The research describes the role of (micro)narratives of witnesses to history and subsequent generations growing up in the shadow of the post-colonial and post-totalitarian legacy in the formation of the national memory in post-1991 Ukraine.
Downloads
References
Ageêva V., Za laštunkami ìmperìï. Eseï pro ukraïns’ko-rosìjs’kì kul’turnì vìdnosini, Kyiv [Агеєва В., За лаштунками імперії. Есеї про українсько-російські культурні відносини, Київ] 2021.
View in Google Scholar
Andruhovič S., Amadoka, Lviv [Андрухович С., Амадока, Львів] 2020.
View in Google Scholar
Applebaum A., Czerwony głód, przeł. B. Gadomska, W. Gadomska, Warszawa 2018.
View in Google Scholar
Bakuła B., Pamięć: ciągłość i zerwanie. Ojcowie i dzieci wobec historii we współczesnej powieści i filmie z Europy Środkowo-Wschodniej (na wybranych przykładach), [w:] Posttotalitarny syndrom pokoleniowy w literaturach słowiańskich Europy Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej końca XX-początku XXI wieku w świetle studiów postkolonialnych, red. A. Matusiak, Wrocław–Poznań 2016.
View in Google Scholar
Bakuła B., Studia postkolonialne w Europie Środkowej oraz Wschodniej. Kwerenda wybranych problemów (1991-2014), [w:] Dyskurs postkolonialny we współczesnej literaturze i kulturze Europy Środkowo-Wschodniej. Polska, Ukraina, Węgry, Słowacja, red. B. Bakuła, Poznań 2015.
View in Google Scholar
Chruślińska I., Zabużko O., Ukraiński palimpsest. Oksana Zabużko w rozmowie z Izą Chruślińską, Wrocław 2013.
View in Google Scholar
Demel G., Matka-Ojczyzna wzywa! Muzeum historii Ukrainy podczas drugiej wojny światowej – kompleks memorialny w Kijowie: ukraińska narracja o wojnie, „Kultura i Społeczeństwo” 2019, nr 2. DOI: https://doi.org/10.35757/KiS.2019.63.2.8
View in Google Scholar
Duda T., Córeczka, przeł. M. Gaczkowski, Wrocław–Wojnowice 2022.
View in Google Scholar
Fond ÌZOLÂCÌÂ [Фонд ІЗОЛЯЦІЯ], [online] https://izolyatsia.org/ua/.
View in Google Scholar
Gavriško M., Zg’valtuvannâ u shovkah: seksual’ne nasil’stvo pìd čas golokostu v Ukraïnì, „Golokost ì sučasnìst’. Studìï v Ukraïnì ì svìtì”, [Гавришко М., Зґвалтування у сховках: сексуальне насильство під час голокосту в Україні, „Голокост і сучасність. Студії в Україні і світі”] 2019, nr 1(17).
View in Google Scholar
Gendernì doslìdžennâ, proekt „Donbas’kì studìï”, Fond ÌZOLÂCÌÂ. Platforma kul’turnih ìnìcìativ; Predstavnictvo Fondu ìmenì Genrìha B’ollâ, Kyiv [Гендерні дослідження, проект „Донбаські студії”, Фонд ІЗОЛЯЦІЯ. Платформа культурних ініціатив; Представництво Фонду імені Генріха Бьолля, Київ] 2015.
View in Google Scholar
Gosk H., Wychodzenie z „cienia imperium”. Wątki postzależnościowe w literaturze polskiej XX i XXI wieku, Kraków 2015.
View in Google Scholar
Gromenko S., Ukraïnì potrìbna strategìâ ìstoričnoï polityki, Lokal’na ìstorìâ [Громенко С., Україні потрібна стратегія історичної політики, Локальна історія], [online] https://localhistory.org.ua/texts/statti/ukrayini-potribna-strategiia-istorichnoyi-politiki/.
View in Google Scholar
Gundorova T., Tranzitna kul’tura. Simptomi postkolonìal’noï travmi, Kyiv [Гундорова Т., Транзитна культура. Симптоми постколоніальної травми, Київ] 2013.
View in Google Scholar
Hirsch M., Pokolenie postpamięci, przeł. K. Bojarska, [w:] Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki, red. E. Domańska, Poznań 2010.
View in Google Scholar
Hnatiuk O., Pożegnanie z imperium. Ukraińskie dyskusje o tożsamości, Lublin 2003.
View in Google Scholar
Hrycak J., Nowa Ukraina. Nowe interpretacje, tłum. zbiorowe, Wrocław 2009.
View in Google Scholar
International Federation for Research in Women’s History, [online] https://www.ifrwh.com/.
View in Google Scholar
Jędraszczyk K., Explicit and Implicit Meanings in the Historical Policies of Ukrainian Presidents in 1991-2010, [w:] Jawne i ukryte sensy komunikacji kulturowej, red. K. Jędraszczyk, Gniezno 2015.
View in Google Scholar
Kas’ânov G., K desâtiletiû Ukrainskogo instituta nacional’noj pamâti (2006-2016) [Касьянов Г., К десятилетию Украинского института национальной памяти (2006-2016)], [online] https://www.historians.in.ua/index.php/en/dyskusiya/1755-georgij-kas-yanov-k-desyatile tiyu-ukrainskogo-instituta-natsional-noj-pamyati-2006-2016.
View in Google Scholar
Kasianov G., Memory Crash: The Politics of History in and around Ukraine 1980s-2010s, Budapest–Vienna–New York 2022, https://doi.org/10.1515/9789633863817. DOI: https://doi.org/10.7829/9789633863817
View in Google Scholar
Kis O., National Femininity Used and Contested: Women’s Participation in the Nationalist Underground in Western Ukraine during the 1940s-50s, „East/West: Journal of Ukrainian Studies” 2015, vol. 2, no. 2, https://doi.org/10.21226/T21S3Q. DOI: https://doi.org/10.21226/T21S3Q
View in Google Scholar
Kìs’ O., Perežiti smert’, rozkazati nevimovne: gendernì osoblivostì žìnočogo dosvìdu Golodomoru, „Ukraïnoznavčij al’manah” [Кісь О., Пережити смерть, розказати невимовне: гендерні особливості жіночого досвіду Голодомору, „Українознавчий альманах”] 2011, nr 6.
View in Google Scholar
Kìs’ O., Ukraïnki v GULAGu: vižiti značit’ peremogti, Lviv [Кісь О., Українки в ГУЛАГу: вижити значить перемогти, Львів] 2017.
View in Google Scholar
Kraïna žìnočogo rodu, red. V. Kìpìanì, Harkìv [Країна жіночого роду, red. В. Кіпіані, Харків] 2021.
View in Google Scholar
Lokal’na ìstorìâ [Локальна історія], [online] https://localhistory.org.ua/.
View in Google Scholar
Matusiak A., Wyjść z milczenia. Dekolonialne zmagania kultury i literatury ukraińskiej XXI wieku z traumą posttotalitarną, Wojnowice–Wrocław 2020. DOI: https://doi.org/10.52040/7893.3
View in Google Scholar
Moore D.Ch., Is the Post- in Postcolonial the Post- in Post Soviet? Toward a Global Postcolonial Critique, „PMLA” 2001, vol. 116, no. 1, [za:] M. Riabczuk, Ukraina. Syndrom Postkolonialny, tłum. zbiorowe, Wrocław–Wojnowice 2015, https://doi.org/10.1632/pmla.2001.116.1.111. DOI: https://doi.org/10.1632/pmla.2001.116.1.111
View in Google Scholar
Olszański T.A., Ukraina opuszcza (i burzy) Związek Sowiecki, [w:] T.A. Olszański, Ukraińskie stulecie 1914-2014. Szkice historyczne, Kraków 2020.
View in Google Scholar
Onlajn-antologìâ „Voênnij stan” [Онлайн-антологія „Воєнний стан”], [online] https://www.meridiancz.com/blog/category/esei-pro-viynu/.
View in Google Scholar
Past/Future/Art, [online] https://www.pastfutureart.org/.
View in Google Scholar
Poliszczuk J., Mapa pamięci w ujęciu pokoleniowym: wymiar ukraiński, [w:] Świadectwa pamięci. W kręgu źródeł i dyskursów (od XIX wieku do dzisiaj), red. E. Dąbrowicz, B. Larenta, M. Domurad, Białystok 2017.
View in Google Scholar
Pollack M., Topografia pamięci, przeł. K. Niedenthal, Wołowiec 2017.
View in Google Scholar
Portnow A., Memory Wars in Post-Soviet Ukraine (1991-2010), [w:] Memory and Theory in Eastern Europe, red. U. Blacker, A. Etkind, J. Fedor, New York 2013. DOI: https://doi.org/10.1057/9781137322067_12
View in Google Scholar
Portnow A., Ukraińskie wojny pamięci, przeł. J. Chrunik, Więź, 24 VIII 2021, [online] https://wiez.pl/2021/08/24/ukrainskie-wojny-pamieci/#_edn1.
View in Google Scholar
Postkolonìalìzm, generacìï, kul’tura, red. T. Gundorova, A. Matusâk, Kyiv [Постколоніалізм, генерації, культура, red. Т. Гундорова, А. Матусяк, Київ] 2014.
View in Google Scholar
Râbčuk M., Leksikon nacìonalìsta ta ìnšì eseï, Lviv [Рябчук М., Лексикон націоналіста та інші есеї, Львів] 2021.
View in Google Scholar
Rafiejenko W., Najdłuższe czasy, przeł. M. Gaczkowski, A. Ursulenko, Wrocław–Wojnowice 2020.
View in Google Scholar
Riabczuk M., Kultura pamięci i polityka zapomnienia, [w:] M. Riabczuk, Ukraina. Syndrom Postkolonialny, tłum. zbiorowe, Wrocław–Wojnowice 2015.
View in Google Scholar
Rogoża J., Ukraina: od dekomunizacji do derusyfikacji, „Komentarze OSW” 2022, nr 455, [online] https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2022-06-17/ukraina-od-dekomunizacji-do-derusyfikacji.
View in Google Scholar
Semenova O., Radâns’ka ìdentičnìst’ u socìo- ta etnokul’turnomu prostorì sučasnoï Ukraïni, „Gumanìtarnì vikliki XXI st.” [Семенова О., Радянська ідентичність у соціо- та етнокультурному просторі сучасної України, „Гуманітарні виклики ХХІ ст.”] 2020, nr 4(77), https://doi.org/10.30840/2413-7065.4(77).2020.217763. DOI: https://doi.org/10.30840/2413-7065.4(77).2020.217763
View in Google Scholar
Stâžkìna O., Stigma okupacìï: Radâns’kì žìnki u samobačennì 1940-h rokìv, Kyiv [Стяжкіна О., Стигма окупації: Радянські жінки у самобаченні 1940-х років, Київ] 2019.
View in Google Scholar
Strastì za Banderoû, red. Ì. Balins’kij, Â. Gricak, T.S. Amar, Kyiv [Страсті за Бандерою, red. І. Балинський, Я. Грицак, Т.С. Амар, Київ] 2010.
View in Google Scholar
Stryjek T., Ukraina przed końcem historii. Szkice o polityce państw wobec pamięci, Warszawa 2014.
View in Google Scholar
Szaruga L., Groźba niepodległej Ukrainy, [w:] L. Szaruga, Ukraiński kalejdoskop, Warszawa 2022.
View in Google Scholar
The Politics of Memory in Poland and Ukraine. From Reconciliation to De-Conciliation, red. T. Stryjek, J. Konieczna-Sałamatin, London–New York 2022, https://doi.org/10.4324/9781003017349. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003017349
View in Google Scholar
Thompson E.M., Trubadurzy imperium. Literatura rosyjska i kolonializm, przeł. A. Sierszulska, Kraków 2000.
View in Google Scholar
Ukraïns’ka asocìacìâ doslìdnikìv žìnočoï ìstorìï (UADŽÌ) [Українська асоціація дослідників жіночої історії (УАДЖІ)], [online] https://www.womenhistory.org.ua/.
View in Google Scholar
Ukraïns’kij Ìnstitut Nacìonal’noï Pam’âtì [Український Інститут Національної Пам’яті], [online] http://uinp.gov.ua/.
View in Google Scholar
Voznâk T., Priroda provìdnih grup, „Nezaležnij kul’turnij časopis «Ï»” [Возняк Т., Природа провідних груп, „Незалежний культурний часопис «Ї»”] 2015, nr 45, [online] http://www.ji.lviv.ua/n45texts/N45-elity.htm.
View in Google Scholar
War and Memory in Russia, Ukraine and Belarus, red. J. Fedor i in., New York 2017, https://doi.org/10.1007/978-3-319-66523-8. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-66523-8
View in Google Scholar
White H., Poetyka pisarstwa historycznego, red. E. Domańska, M. Wilczyński, przeł. E. Domańska, Kraków 2000.
View in Google Scholar
Zabužko O., „Ì znov â vlìzaû v tank…”. Vibranì teksti 2012-2016: stattì, ese, ìnterv’û, spogadi, Kyiv [Забужко О., „І знов я влізаю в танк…”. Вибрані тексти 2012-2016: статті, есе, інтерв’ю, спогади, Київ] 2016.
View in Google Scholar
Zabużko O., Najdłuższa podróż, przeł. K. Kotyńska, Warszawa 2023.
View in Google Scholar
Zborovs’ka N., Kod ukraïns’koï lvteraturi. Proekt psihoìstorìï novìtn’oï ukraïns’koï lìteraturi, Kyiv [Зборовська Н., Код української лвтератури. Проект психоісторії новітньої української літератури, Київ] 2006.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
