Zbiór nieznanych rysunków Stanisława Wyspiańskiego z kolekcji Józefa Grabskiego – rozpoznanie i interpretacja
DOI:
https://doi.org/10.36123/RK.2020.86.07Keywords:
Stanisław Wyspiański (1869–1907), Adam Chmiel (1865–1934), Kraków, typografia Wyspiańskiego, teatralia Wyspiańskiego, Muzeum Narodowe w Krakowie, Archiwum Aktów Dawnych Miasta KrakowaAbstract
UNKNOWN DRAWINGS BY STANISŁAW WYSPIAŃSKI FROM THE COLLECTION OF JÓZEF GRABSKI – IDENTIFICATION AND INTERPRETATION
The article discusses twelve previously unknown and undescribed drawings by Stanisław Wyspiański (1869–1907) from the Kraków private collection of Dr Józef Grabski. The collection comes from various texts and notebooks and originated in various periods of Wyspiański’s creative activity. Most of them were accompanied by a handwritten note confirming their authenticity, made by Adam Chmiel (1865–1934). The collection includes an architectural sketch from 1886, drawings related to the designs in the Franciscan Church in Kraków in 1895 and in a Bieszczady parish in 1896, typographic designs for the Życie magazine from 1897–1899, stage design drawings and costume sketches for Wyspiański’s plays Bolesław Śmiały and Legenda, and a stained-glass window design for the Medical Society House in Kraków from 1904. The text also addresses the issue of selling Wyspiański’s works in the early 20th century and his contacts with his friend Adam Chmiel. This historian and archivist helped Wyspiański by providing him with information on old Kraków, old seals and palaeography, which the playwright and theatre director used in his work. Together with Wilhelm Feldman (1868–1919), after Wyspiański’s death, Chmiel took care of his writing legacy: he published the dramas and undertook the management of matters connected with publishing and translating Wyspiański’s literary works. He also wrote memoirs about the artist and published some of the letters he received from him. He also sold Wyspiański’s works, including the drawings in question.
Downloads
References
Bałus Wojciech, Sztuka sakralna Krakowa w wieku XIX, cz. 2: Matejko i Wyspiański, Kraków 2007.
View in Google Scholar
Chmiel Adam, Archeologia dramatu „Bolesław Śmiały” Stanisława Wyspiańskiego, Kraków 1903.
View in Google Scholar
Chmiel Adam, [Zapiski z rozmów z Wyspiańskim], w: Wyspiański w oczach współczesnych, t. 2, Kraków 1971.
View in Google Scholar
Czerni Krystyna, Witraż „Apollo” Stanisława Wyspiańskiego dla Domu Lekarskiego w Krakowie, „Folia Historiae Artium”, T. 29: 1993.
View in Google Scholar
Gaweł Łukasz, Laskowska Magdalena, Wyspiański nieznany, Kraków 2019.
View in Google Scholar
Godyń Danuta, Laskowska Magdalena, Wyspiański. Katalog wystawy dzieł ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie, Kraków 2017.
View in Google Scholar
Jak meteor… Stanisław Wyspiański (1869–1907). Artyście w setną rocznicę śmierci. Katalog wystawy dzieł ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, Warszawa 2007.
View in Google Scholar
Jelonek-Litewka Krystyna, Przyjaźń Adama Chmiela i Stanisława Wyspiańskiego, „Krakowski Rocznik Archiwalny”, T. 17: 2011.
View in Google Scholar
Jelonek-Litewka Krystyna, Lesiak-Przybył Bożena, Materiały archiwalne związane z osobą Stanisława Wyspiańskiego przechowywane w Archiwum Państwowym w Krakowie, Kraków 2007.
View in Google Scholar
Kalendarz życia i twórczości 1 marca 1869 – 1890 Stanisława Wyspiańskiego, oprac. Maria Stokowa, w: Stanisław Wyspiański, Dzieła zebrane, t. 16, vol. 1, Kraków 1971.
View in Google Scholar
Kalendarz życia i twórczości 1 marca 1890 – ostatnie dni marca 1898 Stanisława Wyspiańskiego, oprac. Maria Stokowa, w: Stanisław Wyspiański, Dzieła zebrane, t. 16, vol. 2, Kraków 1982.
View in Google Scholar
Kalendarz życia i twórczości 26 marca 1898 – grudzień 1907 Stanisława Wyspiańskiego, oprac. Alina Doboszewska, w: Stanisław Wyspiański, Dzieła zebrane, t. 16, vol. 3, Kraków 1995.
View in Google Scholar
Kępiński Zdzisław, Stanisław Wyspiański, Warszawa 1984.
View in Google Scholar
Kracik Jan, Świątnicy katedry krakowskiej, „Rocznik Krakowski”, T. 49: 1978.
View in Google Scholar
Laskowska Magdalena, Skoczeń-Rąpała Łucja, Wyspiański. Posłowie, Kraków 2019.
View in Google Scholar
Listy Stanisława Wyspiańskiego do Lucjana Rydla, oprac. Leon Płoszewski i Maria Rydlowa, w: Stanisław Wyspiański, Listy zebrane, t. 2, cz. 1, Kraków 1979.
View in Google Scholar
Listy Stanisława Wyspiańskiego różne – do wielu adresatów, oprac. Maria Rydlowa, w: Stanisław Wyspiański, Listy zebrane, t. 4, Kraków 1998.
View in Google Scholar
Marcinkowska Halina, Katalog księgozbioru Stanisława Wyspiańskiego w Bibliotece Muzeum Narodowego w Krakowie, w: Łukasz Gaweł, Magdalena Laskowska, Wyspiański nieznany, Kraków 2019.
View in Google Scholar
Nieznane rysunki Stanisława Wyspiańskiego ze zbiorów Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007.
View in Google Scholar
Nowacki Kazimierz, O inscenizacji „Bolesława Śmiałego” w roku 1903. Plastyka teatralna Wyspiańskiego. Katalog, „Pamiętnik Teatralny”, 1957, R. 6, z. 3–4.
View in Google Scholar
Nowakowska-Sito Katarzyna, Między Wawelem a Akropolem. Antyk i mit w sztuce polskiej przełomu XIX i XX wieku, Warszawa 1993.
View in Google Scholar
Palka Małgorzata, Kowalska Agnieszka, Teatralia Stanisława Wyspiańskiego, Kraków 2011.
View in Google Scholar
Rydel Lucjan, Poezye. Z rysunkami Stanisława Wyspiańskiego, Warszawa 1901.
View in Google Scholar
Skierkowska Elżbieta, Wyspiański, artysta książki, Wrocław 1960.
View in Google Scholar
Stanisław Wyspiański. Dzieła malarskie [tekst: Stanisław Przybyszewski i Tadeusz Żuk-Skarszewski; indeks: Stanisław Świerz], Bydgoszcz 1925.
View in Google Scholar
Ślawski Tadeusz, Stanisław Wyspiański na Podkarpaciu, Biecz 1996.
View in Google Scholar
Wroński Tomasz, Adam Chmiel jako dyrektor Archiwum Aktów Dawnych Miasta Krakowa w latach 1917–1934, „Krakowski Rocznik Archiwalny”, T. 2: 1996.
View in Google Scholar
Wyspiański Stanisław, Bolesław Śmiały, Legenda II, Skałka, w: Stanisław Wyspiański, Dzieła zebrane, t. 6, Kraków 1962.
View in Google Scholar
Wyspiański Stanisław, Lelewel. Dramat w pięciu aktach osnuty na tle wypadków sierpniowych w Warszawie 1831-go roku, wyd. pozgonne: układ i druk przeprowadził Adam Chmiel, Kraków 1908.
View in Google Scholar
Wyspiański Stanisław, Pisma prozą. Juvenilia, w: Stanisław Wyspiański, Dzieła zebrane, t. 14, Kraków 1966.
View in Google Scholar
Wyspiański w oczach współczesnych, oprac. Leon Płoszewski, t. 1–2, Kraków 1971.
View in Google Scholar
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

