Konstanty Majeranowski (1787–1851) jako wydawca i literat
DOI:
https://doi.org/10.12797/RK.2024.90.05Keywords:
free city of Krakow, Konstanty Majeranowski, publisher, man of letters, magazinesAbstract
KONSTANTY MAJERANOWSKI (1787‒1851) AS A PUBLISHER AND WRITER
Konstanty Majeranowski (1787–1851), who came from the Grójec area, was a well-known figure in the times of the Free City of Krakow (1815–1846). He worked in administration, and served as secretary in the Managing Committee for the Construction of the Tadeusz Kościuszko Monument. He is the author of a dozen or so original theatre plays based on historical motifs, using Krakow folklore, as well as many adaptations and translations of plays from French and German. He became famous as the publisher of Pszczółka Krakowska (The Krakow Little Bee), published between 1819 and 1821, as well as a dozen or so other periodicals, mainly of a literary and historical nature, which did not survive on the publishing market for too long. He filled the pages of these periodicals primarily with historical publications of his own authorship, but also published literary polemics and columns. Fascinated with the history and customs of Krakow, he created historical fictions related to this subject, aiming to emphasise the splendour of the former Krakow bourgeoisie. He was recognised as a skilled journalist who contributed to the revival of the periodical publishing market in Krakow, and an active publisher who also appreciated the need for political information. Between 1836 and 1848 he worked as a censor, a very strict one, and was suspected of spying for Russia.
Downloads
References
Anczyc Władysław Ludwik, Życie i pisma, oprac. Marian Szyjkowski, Kraków 1909, t. 1.
View in Google Scholar
Barycz Henryk, Wśród gawędziarzy, pamiętnikarzy i uczonych galicyjskich. Studia i sylwety z życia umysłowego Galicji w XIX w., t. 1, Kraków 1983.
View in Google Scholar
Bąkowski Klemens, Dziennikarstwo krakowskie do roku 1848, „Rocznik Krakowski”, T. 8: 1906.
View in Google Scholar
Bibliografia literatury polskiej, „Nowy Korbut”, t. 5, Oświecenie, oprac. Elżbieta Aleksandrowska i zespół, Warszawa 1967.
View in Google Scholar
Bieniarzówna Janina, Z dziejów liberalnego i konspiracyjnego Krakowa (1833–1848), Biblioteka Krakowska, nr 106, Kraków 1948.
View in Google Scholar
Bieńkowski Wiesław, Jan Maj – założyciel i pierwszy redaktor „Gazety Krakowskiej” w latach 1796–1831, „Prasa Współczesna i Dawna”, 1959, nr 1–2.
View in Google Scholar
Bujak Jan, Informacja o książce i prasie w tygodnikach galicyjskich 1772–1900, Kraków 1989.
View in Google Scholar
Bujak Jan, Pilichowska Bogdana, Lajkonik – dzieje i przemiany krakowskiego zwyczaju ludowego, „Prace Etnograficzne”, T. 21: 1986.
View in Google Scholar
Cichoń Paweł, Dyrekcja Policji Wolnego Miasta Krakowa. Studium historyczno-prawne 1827–1846, Kraków 2014.
View in Google Scholar
Czasopisma polskie, w: Encyklopedia powszechna, t. 6, wyd. Samuel Orgelbrand, Warszawa 1861.
View in Google Scholar
Danowska Ewa, Święcone u Chroberskiego, czyli długi żywot fałszerstwa, „Kraków. Miesięcznik Społeczno-Kulturalny”, 2015, nr 4.
View in Google Scholar
Danowska Ewa, Konstanty Majeranowski – najsłynniejszy cenzor Wolnego Miasta Krakowa, w: Piętno władzy. Studia nad cenzurą i zakresem wolności słowa, red. Wanda Ciszewska-Pawłowska, Barbara Centek, Toruń 2020.
View in Google Scholar
Demel Juliusz, Stosunki gospodarcze i społeczne Krakowa, Wrocław 1958.
View in Google Scholar
Dubiecki Marian, Towarzystwo strzeleckie krakowskie. Monografia historyczna, Kraków 1902.
View in Google Scholar
Dziennikarstwo polskie, w: Wielka Encyklopedia Powszechna Ilustrowana, Warszawa 1896, t. 18.
View in Google Scholar
Dziki Sylwester, Czasopiśmiennictwo Rzeczypospolitej Krakowskiej (1815–1846), „Zeszyty Prasoznawcze”, R. 55: 2012, nr 4.
View in Google Scholar
Estreicher Karol, Rys ogólny piśmiennictwa dramatycznego polskiego, „Dziennik Literacki”, 1846, nr 20.
View in Google Scholar
Franke Jerzy, Polska prasa kobieca w latach 1820–1918. W kręgu ofiary i poświęcenia, Warszawa 1999.
View in Google Scholar
Gawełek Franciszek, Boże Ciało w Krakowie i Konik zwierzyniecki. Ze studiów nad zabawami ludowymi, w: Konik zwierzyniecki, wianki i sobótki. Wybór pism, wstęp i aneks Franciszek Ziejka, Kraków 2010.
View in Google Scholar
Girtler Kazimierz, Opowiadania. Pamiętniki z lat 1832–1857, t. 2, przedmowa i wybór tekstu Zbigniew Jabłoński, oprac. i przypisy Zbigniew Jabłoński, Jan Staszel, Kraków 1971.
View in Google Scholar
Gordziałkowski Jan, Dzieje Komitetu Kopca Kościuszki (1820–1994), w: Kościuszce w hołdzie, Biblioteka Krakowska, nr 133, Kraków 1994.
View in Google Scholar
Grabowski Ambroży, Literatura romantyczna w Krakowie (1827–1863). Zarys monograficzny, Kraków 2013.
View in Google Scholar
Grabowski Ambroży, Wspomnienia, t. 2., wyd. Stanisław Estreicher, Biblioteka Krakowska, nr 41, Kraków 1909.
View in Google Scholar
Gutkowski Tadeusz, Cenzura w Wolnem Mieście Krakowie 1832–1846, Biblioteka Krakowska, nr 49, Kraków 1914.
View in Google Scholar
Homola Irena, Prasa galicyjska w latach 1831–1864, w: Prasa polska w latach 1661–1864, wyd. Jerzy Łojek, Warszawa 1976.
View in Google Scholar
Jabłoński Zbigniew, Majeranowski Konstanty, w: Polski słownik biograficzny, t. 19, Wrocław 1974.
View in Google Scholar
Jagoda Zenon, O literaturze i życiu literackim Wolnego Miasta Krakowa (1816–1846), Kraków 1971.
View in Google Scholar
Jagoda Zenon, Życie literackie Rzeczypospolitej Krakowskiej, „Nauka dla Wszystkich”, Kraków 1969, nr 88.
View in Google Scholar
Jarowiecki Jerzy, Prasa w Krakowie: tradycja i współczesność (część pierwsza do roku 1918), „Rocznik Historii Prasy Polskiej”, T. 6: 2003, z. 1.
View in Google Scholar
Jarowiecki Jerzy, Studia nad prasą polską XIX i XX wieku, Kraków 2006, t. 2.
View in Google Scholar
Jarowiecki Jerzy, Kolasa Władysław Marek, Najważniejsze polskie gazety do wybuchu pierwszej wojny światowej w kontekście zabezpieczenia ich dla potomnych, w: Gazety: zasoby opracowanie, digitalizacja, promocja, red. Andrzej Jazdon, Aldona Chachlikowska, Poznań 2006.
View in Google Scholar
Kempa Andrzej, Programy redakcyjne i dążności polskiej prasy literackiej w I ćwierćwieczu XIX wieku, „Prace Polonistyczne”, seria 27, 1971.
View in Google Scholar
Krakowskie miscellanea kulturalno-obyczajowe z listów Stanisława Wodzickiego (1818–1824), oprac. Renata Żurkowa, „Rocznik Biblioteki PAN w Krakowie”, R. 7–8: 1961–1962.
View in Google Scholar
Kraushar Aleksander, Senator Nowosilcow i cenzura za Królestwa Kongresowego (1819–1829), Kraków 1911.
View in Google Scholar
Krotos Wanda, Inspiratorska rola pism krakowskich z lat 1795–1830 w zakresie publikowania wydawnictw samoistnych, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie”, T. 194: 1998, Prace Bibliotekoznawcze, nr 9.
View in Google Scholar
Krzyżanowski Julian, Historia literatury polskiej, Warszawa 1964.
View in Google Scholar
Leżańska Krystyna, Początki działalności dziennikarskiej Hilarego Meciszewskiego, „Rocznik Biblioteki PAN w Krakowie”, T. 22: 1976.
View in Google Scholar
Literatura krajowa w dobie romantyzmu, t. 1, red. Maria Janion, Bogdan Zakrzewski, Maria Dernałowicz, Kraków 1975.
View in Google Scholar
Łętowski Ludwik, Wspomnienia pamiętnikarskie, wstęp i przypisy Henryk Barycz, Wrocław 1952.
View in Google Scholar
[Majeranowski Konstanty], Konik, „Pszczółka Krakowska”, R. 2: 1820.
View in Google Scholar
[Majeranowski Konstanty], Wiadomość historyczna o pismach periodycznych w Polsce, „Flora Polska”, 1825, t. 5.
View in Google Scholar
[Majeranowski Konstanty], Wiadomość historyczno-krytyczna o pismach periodycznych w Polsce od najdawniejszych czasów aż do roku 1826 alfabetycznie zebrana, „Flora Polska, czyli Rozrywki Przyjemne i Pożyteczne”, 1826, t. 5.
View in Google Scholar
Misiowa Alina, Z dziejów krakowskiego czasopiśmiennictwa literackiego w latach 1832–1846, w: Książki, czasopisma, biblioteki Krakowa i Lwowa, red. Jerzy Jarowiecki, Kraków 1993.
View in Google Scholar
Nowaczyński Adolf, Premiera sprzed lat stu, „Wiadomości Literackie”, 1935, nr 10.
View in Google Scholar
Pilichowska Bogdana, Trwałość mitów i przekłamań w publicystyce na temat genezy wybranych krakowskich zwyczajów, w: Przed 100 laty i dzisiaj. Ludoznawstwo i etnografia między Wiedniem, Lwowem, Krakowem a Pragą. Materiały z sesji naukowej towarzyszącej LXXIV Walnemu Zgromadzeniu Delegatów PTL, Kraków, wrzesień 1998, Kraków 1999.
View in Google Scholar
Romankówna Mieczysława, „Pszczółka Krakowska” (1819–1822), Biblioteka Krakowska, nr 101, Kraków 1939.
View in Google Scholar
Rożek Michał, Kopiec Kościuszki w Krakowie, Kraków 1981.
View in Google Scholar
Sinko Tadeusz, Sto dwadzieścia lat literatury krakowskiej, w: Kraków w XIX wieku, t. 2, Biblioteka Krakowska, nr 76, Kraków 1932.
View in Google Scholar
Sokół Zofia, Kobiece czasopisma Krakowa i Lwowa w XIX wieku, w: Książki, czasopisma, biblioteki XIX i XX wieku, red. Jerzy Jarowiecki, Kraków 1993.
View in Google Scholar
Sosnowski Kazimierz, Poezya krakowska z czasów Wolnego Miasta, Biblioteka Krakowska, nr 20, Kraków 1901.
View in Google Scholar
Stattler Wojciech Korneli, Przypomnienie starych znajomości. Na pamiątkę Klementynie z Zerbonich Stattler, „Kłosy”, 1873, nr 431.
View in Google Scholar
Sudolski Zbigniew, Czasopiśmiennictwo w Galicji i Krakowie do Wiosny Ludów, w: Literatura krajowa w okresie romantyzmu 1831–1863, t. 1, Kraków 1975.
View in Google Scholar
Tazbir Janusz, Od Haura do Izaury. Szkice o literaturze, Warszawa 1989.
View in Google Scholar
Tazbir Janusz, Od Sasa do Lasa, Warszawa 2011.
View in Google Scholar
Tazbir Janusz, Z dziejów fałszerstw historycznych w Polsce w pierwszej połowie XIX wieku, „Przegląd Historyczny”, 1966, t. 57.
View in Google Scholar
Tokarska Anna, Książki, ludzie, idee. Kontakty kulturalne Górnego Śląska z Krakowem w dobie niewoli narodowej, Katowice 2003.
View in Google Scholar
Tyrowicz Marian, Czynniki kalkulacyjne prasy polskiej w kraju 1772–1850, „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej”, 1981, nr 1.
View in Google Scholar
Tyrowicz Marian, Gieszkowski Stanisław, w: Polski słownik biograficzny, t. 7, Kraków 1948–1958.
View in Google Scholar
Tyrowicz Marian, Organizacja redakcji w prasie i czasopiśmiennictwie polskim w I połowie XIX w., „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego”, R. 7: 1968, z. 2.
View in Google Scholar
Tyrowicz Marian, Prasa Galicji i Rzeczypospolitej Krakowskiej 1772–1850. Studia porównawcze, Kraków 1979.
View in Google Scholar
Tyrowicz Marian, Prasa krakowska w dziejach polskiego dziennikarstwa, „Zeszyty Prasoznawcze”, 1968, nr 1.
View in Google Scholar
Tyrowicz Marian, Zagadnienie elementów treściowych i układu redakcyjnego w czasopiśmiennictwie galicyjskim i krakowskim 1772–1831, „Prasa Współczesna i Dawna”, 1958, z. 1.
View in Google Scholar
Wóycicki Kazimierz Władysław, Wycieczka do Krakowa w maju (2–14) 1858 roku, w: Pisma zebrane, t. 1, wyd. Jozefat Ohryzko, Petersburg 1859.
View in Google Scholar
Zaleska Zofia, Czasopisma kobiece w Polsce. Materiały do historii czasopism. Rok 1818–1937, Warszawa 1938.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

