„Chędożenie miasta”, czyli nowoczesne sprzątanie Krakowa

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/RK.2025.91.02

Keywords:

Krakow, city cleaning, Free City of Krakow

Abstract

THE BIRTH OF MODERN CLEANING IN KRAKOW

The article presents the actions taken by the Krakow authorities to introduce effective rules for keeping streets and squares clean. Both the Austrian authorities at the turn of the 19th century and the administration of the Free City of Krakow struggled with the rising costs of this work in winter and summer and the unwillingness of property owners to cooperate.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

  • Kamila Follprecht, Archiwum Narodowe w Krakowie

    Dr, historyk archiwista, wieloletni pracownik Archiwum Narodowego w Krakowie (zastępca dyrektora), redaktor naczelna „Krakowskiego Rocznika Archiwalnego”, sekretarz Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. Zainteresowania naukowe koncentruje na własności i mieszkańcach krakowskich nieruchomości od XVI do XX wieku oraz na edytorstwie źródeł historycznych wykorzystywanych w badaniach nad tą problematyką.

References

Andrasz-Mrożek Monika, Magistrat miasta Krakowa 1866–1914. Ustrój, kadra i mechanizmy zarządzania miastem, Biblioteka Krakowska, nr 164, Kraków 2018.
View in Google Scholar

Baczkowski Michał, Powstanie i działalność Prefektury Departamentu Krakowskiego 1809 (1810)–1815, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego”, t. 150, Prace Historyczne, z. 3, 2023, s. 455–469. DOI: 10.4467/20844069PH.23.026.18531.
View in Google Scholar

Baczkowski Michał, W cieniu napoleońskich orłów. Rada Municypalna Krakowa 1810–1815, Kraków 2010.
View in Google Scholar

Bartel Wojciech, Ustrój i prawo Wolnego Miasta Krakowa (1815–1846), Biblioteka Krakowska, nr 116, Kraków 1976.
View in Google Scholar

Bąkowski Klemens, Kronika krakowska 1796–1848. Część I od R. 1796 do 1815, Biblioteka Krakowska, nr 27, Kraków 1905.
View in Google Scholar

Bąkowski Klemens, Kronika krakowska 1796–1848. Część II od R. 1816 do 1831, Biblioteka Krakowska, nr 30, Kraków 1906.
View in Google Scholar

Bieniarzówna Janina, Małecki Jan M., Dzieje Krakowa, t. 3, Kraków w latach 1796–1918, red. Janina Bieniarzówna, Jan M. Małecki, Józef Mitkowski, Kraków 1979.
View in Google Scholar

Chmaj Marcin, Działalność samorządu gminnego w Krakowie w zakresie porządkowania miasta w latach 1866–1880, „Dziennik Rozporządzeń stoł. król. miasta Krakowa”, 1929, nr 12, s. 501–508.
View in Google Scholar

Chmiel Adam, Ustrój m. Krakowa w XIX w. Działalność prezydentów miasta 1866–1924, w: Kraków w XIX w., t. 1, Biblioteka Krakowska, nr 72, Kraków 1932, s. 78–159.
View in Google Scholar

Cichoń Paweł, Biuro Policji Pośredniej Wolnego Miasta Krakowa (1816–1827), „Wschodni Rocznik Humanistyczny”, T. 21 (3): 2024, s. 55–57. DOI: 10.36121/pcichon.21.2024.3.055.
View in Google Scholar

Cichoń Paweł, Centralne władze administracyjne Rzeczypospolitej Krakowskiej (1815–1846), w: Dzieje biurokracji, t. 6, red. Tatjana Bykowa, Artur Górak, Grzegorz Smyk, Lublin 2016, s. 307–319.
View in Google Scholar

Cichoń Paweł, Dyrekcja Policji Wolnego Miasta Krakowa 1827–1846. Studium historyczno–prawne, Kraków 2014.
View in Google Scholar

Cichoń Paweł, Ochrona porządku i bezpieczeństwa publicznego w ustawodawstwie Wolnego Miasta Krakowa 1815–1846, „International Journal of Legal Studies”, 2018, nr 1 (3), s. 337–357. DOI: 10.32084/ijels.2018.1.3.23.
View in Google Scholar

Demel Juliusz, Pożar Krakowa 1850 r., „Rocznik Krakowski”, T. 32: 1952, s. 59–97.
View in Google Scholar

Demel Juliusz, Stosunki gospodarcze i społeczne Krakowa w latach 1846–1853, Biblioteka Krakowska, nr 107, Kraków 1951.
View in Google Scholar

„Gdzie miasto zaczarowane…”. Księga cytatów o Krakowie, wyb. i oprac. Karolina Grodziska, Kraków 2003.
View in Google Scholar

Lulewicz Dominik, Regres, stagnacja czy postęp? W poszukiwaniu nowoczesnego oblicza Krakowa czasów Wolnego Miasta, w: Wolne Miasto Kraków. W poszukiwaniu nowoczesności, red. Łukasz Klimek, Kraków 2015, s. 155–218.
View in Google Scholar

Mataniak Mateusz, Funkcjonowanie więzienia w Wolnym Mieście Krakowie w I połowie XIX w., „Przegląd Więziennictwa Polskiego”, 2017, nr 96, s. 213–249.
View in Google Scholar

Mataniak Mateusz, Rada Administracyjna Miasta Krakowa i Jego Okręgu (1846–1853), Biblioteka Krakowska, nr 165, Kraków 2019.
View in Google Scholar

Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w Krakowie. 150 lat polskiego samorządowego modelu oczyszczania miasta, red. Piotr Hapanowicz, Tomasz Bator, Piotr Odorczuk, Kraków 2017.
View in Google Scholar

Namysłowski Władysław, Milicja Wolnego Miasta Krakowa 1815–1846, Biblioteka Krakowska, nr 48, Kraków 1914.
View in Google Scholar

Poczet sołtysów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta Krakowa (1228–2010), red. Bogdan Kasprzyk, Kraków 2010.
View in Google Scholar

Rederowa Danuta, Studia nad wewnętrznymi dziejami Krakowa porozbiorowego (1796–1806). Zagadnienia urbanistyczne, „Rocznik Krakowski”, R. 34: 1957–1959, s. 61–177.
View in Google Scholar

Rederowa Danuta, Studia nad wewnętrznymi dziejami Krakowa porozbiorowego (1796–1806). Zagadnienia ustrojowe i ekonomiczno-społeczne, „Rocznik Krakowski”, R. 36: 1962, s. 1–85.
View in Google Scholar

Wachholz Szczęsny, Rzeczpospolita Krakowska. Okres od 1815 do 1830 r., Warszawa 1957.
View in Google Scholar

Wspomnienia Ambrożego Grabowskiego, t. 1, wyd. Stanisław Estreicher, Biblioteka Krakowska, nr 40, Kraków 1909.
View in Google Scholar

Downloads

Published

2025-12-22

Issue

Section

Articles

How to Cite

Follprecht, K. (2025) “„Chędożenie miasta”, czyli nowoczesne sprzątanie Krakowa”, Rocznik Krakowski, 91, pp. 23–38. doi:10.12797/RK.2025.91.02.

Similar Articles

1-10 of 102

You may also start an advanced similarity search for this article.

Most read articles by the same author(s)