Historia rodziny Ettingerów, właścicieli zakładów fotograficznych „Erna” i „Janina” w Krakowie oraz w Rabce w latach 1917–1943

Autor

  • Barbara Zbroja Archiwum Narodowe w Krakowie

DOI:

https://doi.org/10.36123/RK.2023.89.06

Słowa kluczowe:

Ernestyna Ettinger, Dawid Ettinger (Edward Etowicz), Izydor Ettinger, Salomon Ettinger, Foto „Erna”, Foto Centrala „Janina” w Rabce, Zakład Fotografii Artystycznej „Janina” w Krakowie, Foto Film „Janina” w Rabce, Józef Kuczyński

Abstrakt

W artykule przedstawiono życie i działalność żydowskiej rodziny Ettingerów, prowadzącej znane zakłady fotograficzne w Krakowie i w Rabce. Było to małżeństwo Dawid i Ernestyna, w których ślady zawodowe poszli synowie: Samuel i Izydor. Wspomniano również małżeństwo Filipa (brata Dawida) i Bertę (siostrę Ernestyny) Ettingerów, fotografów działających w Rabce. Dawid i Ernestyna Ettingerowie byli początkowo fotografami wędrownymi. Jako pierwsza przybyła do Krakowa w 1917 roku Ernestyna, Dawid zamieszkał tu dwa lata później. W 1918 roku Ernestyna otwarła atelier „Erna”, a w 1927 roku zakład „Janina” cieszący się wśród mieszańców Krakowa dużą popularnością. Ettingerowie prowadzili również działalność w Rabce, gdzie w 1924 roku uruchomili jedno z pierwszych całorocznych atelier, znane jako Foto Centrala „Janina”. W Rabce pracowali także Filip i Berta Ettingerowie, który prowadzili tam zakład Foto Film „Janina”. Krakowskie zakłady fotograficzne rodziny Ettingerów zajmowały się regularną działalnością portretową, a oddziały rabczańskie głównie fotografią na wolnym powietrzu. Zachowała się po nich bogata spuścizna przechowywana w instytucjach archiwalnych i muzealnych oraz w licznych zbiorach prywatnych, niekojarzona dotychczas szerzej z konkretnymi rzemieślnikami. Artykuł przywraca pamięć o ważnej i cenionej rodzinie krakowskich i rabczańskich fotografów, których aktywność zawodowa została brutalnie przerwana wraz z wybuchem II wojny światowej, a później zapomniana. Omówiono w nim także wojenne i powojenne dzieje tych członków rodziny, którzy przeżyli Holokaust.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Barbara Zbroja - Archiwum Narodowe w Krakowie

    Historyk sztuki, doktor nauk humanistycznych. Autorka książek oraz licznych artykułów z zakresu krakowskiej architektury 2. połowy XIX i 1. połowy XX wieku, dziedzictwa krakowskich Żydów oraz historii krakowskiej fotografii atelierowej, kuratorka wystaw i kolekcjonerka.

Bibliografia

Gąsowski Tomasz, Żydzi krakowscy w latach 1796–1939, „Krzysztofory”, T. 15: 1988.
View in Google Scholar

Janczyk Agnieszka, Janczyk Marek, Krakowski fotograf Wilhelm Kleinberg (1865–1942). Życie i działalność, „Rocznik Krakowski”, T. 83: 2014.
View in Google Scholar

Kozień Monika, Chadaj Zbigniew, Fotografowie uliczni, Szkice do portretu, red. Marta Miskowiec, Aneta Kopczacka, Monika Kozień, Kraków 2018.
View in Google Scholar

Łaborewicz Edyta, Nadkaczawskie mikrohistorie, czyli sylwetki legnickich fotografów w świetle akt rzemieślniczych z lat 50. XX w., w: „Legnicki Almanach. Rocznik Historyczny”, T. 2: 2020.
View in Google Scholar

Skorowidz przemysłowo-handlowy Królestwa Galicyi, Lwów 1906.
View in Google Scholar

Skorowidz Rzeczypospolitej Polskiej i Księga Adresowa Miasta Krakowa 1926, Kraków 1926.
View in Google Scholar

Spis Abonentów Sieci Telefonicznej Państwowej w Krakowie (dodatek do ogólnego „Spisu Abonamentów Telefonicznych w Polsce” na rok 1934), Warszawa 1934.
View in Google Scholar

Spis abonentów sieci telefonicznych Dyrekcji Okręgu Poczt i Telegrafów w Krakowie na 1939 r., Warszawa 1939.
View in Google Scholar

Zbroja Barbara, Za obiektywem. Krakowskie zakłady fotograficzne pierwszej połowy XX wieku, Kraków 2022.
View in Google Scholar

Zimmerer Katarzyna, Kronika zamordowanego Świata. Żydzi w Krakowie w czasie okupacji niemieckiej, Kraków 2017.
View in Google Scholar

Czasopisma
View in Google Scholar

„Księga Rzemiosła Polskiego”, Łódź 1949.
View in Google Scholar

„Nowiny Podhalańskie. Aktualne i niezależne czasopismo zdrojowiskowe i gospodarczo-społeczne”, 1936, nr 7.
View in Google Scholar

„Nowiny Podhalańskie. Aktualne i niezależne czasopismo zdrojowiskowe i gospodarczo-społeczne”, 1938, nr 8.
View in Google Scholar

„Nowy Dziennik”, 1928, nr 164 z 20 VI.
View in Google Scholar

Źródła internetowe
View in Google Scholar

Ceklarz Katarzyna, Historia rabczańskiej fotografii: http://www.kulturowygosciniec.pl/gazeta_5.html, dostęp: 28.01.2022.
View in Google Scholar

https://ca.muzeumkrakowa.pl/wiezniowie/3757/henryk_ettinger;https://ca.muzeumkrakowa.pl/wiezniowie/3758/michal_ettinger, dostęp: 8.02.2022.
View in Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

09.12.2023

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Zbroja, B. (2023) „Historia rodziny Ettingerów, właścicieli zakładów fotograficznych „Erna” i «Janina» w Krakowie oraz w Rabce w latach 1917–1943”, Rocznik Krakowski, 89, s. 97–118. doi:10.36123/RK.2023.89.06.

Podobne artykuły

1-10 z 80

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Inne teksty tego samego autora