Bractwo Kurkowe a ruch niepodległościowy w Krakowie 1914—4918
DOI:
https://doi.org/10.32030/Abstrakt
Brak abstraktu dla tego artykułu.
Bibliografia
1. Statut Towarzystwa Strzeleckiego Krakowskiego (Przedruk wydania z r. 1833), Kraków 1863, zatwierdzony uchwałą Senatu Rządzącego Wolnego Miasta Krakowa i jego Okręgu z 31.V.1833 r. (por.: tamże, s. 36).
2. por.: Estreicherówna Maria, Życie towarzyskie i obyczajowe Krakowa w latach 1848—1863, Kraków 1938, „Biblioteka Krakowska” nr 90—91, s. 29, 84—85, 66—68.
3. tamże, s. 99—101.
4. Lichończak Grażyna, Pomnik króla Jana III Sobieskiego w Ogrodzie Strzeleckim w Krakowie, „Krzysztofory”, nr 8, s. 56—65.
5. tamże.
6. Archiwum Państwowe w Krakowie (dalej: APKr), archiwalia Towarzystwa Strzeleckiego Krakowskiego (dalej: TSK), TSK 53, Zaproszenia na uroczystości obchody, rocznice 1844—1939, s. 45—48.
7. Byli to: Władysław Bartynowski, Aleksander Biborski, Roman Chmurski, Wilhelm Fenz, Teodor Gaydzicz, Adam Groe1e, Stefan Iglicki,, Stanisław Krzyżanowski, Jan Kwiatkówski, Józef Rudnicki, Teodor Zie- mięcki, tamże, s. 97—100.
8. tamże, s. 109—116.
9. APKr, TSK 8, Protokoły strzałów 1909—1911, s. 90—91; TSK 42, Księga protokołów 1910—1925, s. 20—21, s. 26—28; Wieniec grunwaldzki z 1910 roku. Wydawnictwo historyczne, pamiątkowe, ilustrowane, Kraków 1910, s. 95, 49; Sekretariat Towarzystwa Strzeleckiego (Bractwo Kurkowe) w Krakowie, Kraków, ul. Mikołajska 16, Księga pamiątkowa Towarzystwa Strzelców Krakowskich ufundowana przez króla kurkowego Edmunda Klemensiewicza w roku Pańskim 1913,, fragment: „Obchód Grunwaldzki’’.
10. APKr, TSK 104, Księga kasowa, s. 54, l.p. 31, 32; TSK 42, s. 99, 106, 108; TSK 90, Majątek TSK 1908—1928, s. 43.
11. APKr, TSK 90, s. 43; TSK 104, s. 59, l.p. 148.
12. APKr, TSK 104, s. 59, l.p. 176.
13. „Czas”, 23.XII.1916 r., nr 644, wyd. wiecz., s. 3: na uroczystości ku czci legionistów w krakowskim Sokole, płk. B. Roja podkreślał w przemówieniu wybitny Udział krakowskiego Sokoła w walkach legionów, z których m.in. 2 pułk kawalerii składał się wyłącznie z członków drużyn polowych sokolich; por. także: Roja Bolesław, Legioniści w Karpatach 1914—1915 roku, Warszawa 1933, s. 11—12, 382, 386; Księga jazdy polskiej, Warszawa 1938, s. 151; Ilustrowana Kronika Legionów Polskich 1914—1918, 1938, rozdz. II, s. 11, il. 3.
14. Biblioteka Muzeum Historycznego m. Krakowa (dalej: BMHK), sygn. 2350/69, Księga królewska Bractwa Kurkowego, s. 57.
15. APKr, TSK 42, s. 100—107, protokół z Walnego Zgromadzenia 17.I.1913 r.; por.: przyp. 9; Skąpski Antoni, Filipowski Antoni, Krzyżanowski Stanisław, Nadziei promienie. Trzy pamiętniki z XIX wieku, opr.: Józef Pociecha, Kraków 1978, s. 20; BMHK, Księga królewska, s. 27.
16. APKr, TSK 90, s. 43.
17. APKr, TSK 42, s. 133.
18. tamże, s. 139.
19. APKr, TSK 104, s. 65, l.p. 85, 86.
20. APKr, TSK. 50, Podziękowania za ofiary pieniężne złożone przez Towarzystwo Strzeleckie 1914—1939, s. 11, a także podziękowanie od Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego, tamże, s. 3.
21. „Nowości ilustrowane”, R. XI, 4.VII.1914, nr 27, s. 13.
22. APKr. TSK 50, s. 7.
23. tamże, s. 15.
24. APKr, TSK 42, s. 140.
25. tamże; por.: APKr, TSK 1, Odpisy dyplomów królewskich i wyciągi z akt XX w., krótka notatka: „Pierwsze posiedzenie Rady Zawiad[owczej] w czasie wojny odbyło się dn. 7 sierpnia 1914 r. i na tem zapadła patryotycznym ruchem owiana uchwała jednomyślna, przyznająca z funduszów Bractwa kwotę 9000 Kr. organizacyom wojskowym polskim (Legionom)” i dalej odnotowano: „7.VIII.1914 — wyasygnowano K[oron] 9000 — na organizacje wojskowe polskie”.
26. APKr, TSK 104, s. 65, l.p. 126, 127, 128; TSK 90, s. 51.
27. „Czas”, 17.VIII.1914, nr 355, wyd. popoł., s. 1.
28. „Czas”, 18.VIII.1914, nr 357, wyd. por., s. 1.
29. „Czas”, 24.VI.1916, nr 315, wyd. wiecz., s. 3; „Czas”, 13.VI.1916, nr 295, wyd. wiecz., s. 2.
30. „Czas”, 21.VIII.1914, nr 367, wyd. popoł., s. 1; APKr, TSK 104, s. 65, l.p. 129 (tu data wpłaty późniejsza niż podania w „Czasie”).
31. „Czas”, 5.IX.1914, nr 409, wyd. por., s. 1; APKr, TSK 104, s. 65, l.p. 134; TSK 90, s. 51 (tu podana łączna wysokość wpłaty — 6500 koron); wpłaty na NKN (łącznie 6500 koron) oraz wcześniejsze datki (1000 koron — sokole drużyny połowę, 1000 koron — Polski Skarb Wojskowy, 500 koron — Samarytanin Polski) łącznie dają sumę 9000 koron, a Więc kwotę pozostawioną do dyspozycji władz TSK dla „organizacji wojskowych polskich” (patrz wyżej).
32. n.p.: „Edmundostwo Zieleniewscy 20 kor.[on] na skarb narodowy, zamiast dekoracji domu w dzień urodzin cesarskich” („Czas”, 18.VIII.1914, nr 358, wyd. popoł., s. 2).
33. „Czas”, 28.VIII.1914, nr 388, wyd. wiecz., s. 1.
34. „Czas”, 1.IX.1914, nr 397, wyd. por.
35. „Czas”, 8.IX.1914, nr 418, wyd. wiecz.
36. „Czas”, 7.IX.1914, nr 416, wyd. wiecz., s. 1.
37. „Czas”, 31.VIII.1914, nr 394, wyd. por.
38. „Czas”, 2.IX.1914, nr 400, wyd. por.; „Czas”, 9.IX. 1914, nr 419, wyd. por.
39. „Czas”, 12.IX.1914, nr 430, wyd. wiecz., s. 2.
40. APKr, TSK 1.
41. APKr, TSK 126, Szkody wojenne na Strzelnicy, s. 5; we wspomnieniach długoletniego powojennego prezesa TSK, dr Wincentego Bogdanowskiego jest na ten temat jedno zdanie: „Stąd też z ogrodu strzeleckiego wyruszyły na wojnę pierwsze oddziały strzeleckie” (BMHK, maszynopis 24, Bogdanowski Wincenty, Wspomnienia z lat 1905—1967, s. 99).
42. APKr, TSK 104, s. 67, l.p. 151 (7.IXI.1914) i TSK 90, s. 51; w protokole z Walnego Zgromadzenia członków Bractwa w dniu 5 maja 1918 znajdujemy też takie zdanie: „Strzelnicę zajmowały początkowo legiony polskie (...)” (APKr, TSK 42, s. 159).
43. „Czas”, 1.X.1914, nr 473, wyd. wiecz., s. 1; Ilustrowana kronika Legionów Polskich, op. cit., rozdz. 2 , s. 38; „Nowości ilustrowane”, R. XI, 10.X.1914, nr 41, tekst s. 2—3, fot. s. 1—4, 13.
44. „Czas”, 17.X.1914, nr 505, wyd. wiecz., s. 1; „Czas”, 19.XI.1914, nr 571, wyd. Wiecz., s. 1.
45. APKr, TSK 1; TSK 126, s. 5; TSK 42, s. 159.
46. Klejnotami zwano pamiątki ofiarowywane Bractwu Kurkowemu przez abdykujących królów kurkowych. Posiadały one niekiedy sporą wartość a także duże walory artystyczne. Zachowane okazy przechowywane są w zbiorach Muzeum Historycznego m. Krakowa w Kolekcji Bractwa Kurkowego.
47. APKr, TSK 1; TSK 42, protokół z posiedzenia Rady Zawiadowczej 17 maja 1915 r., s. 141—143; prot. z Walnego Zgromadzenia 5 maja 1918 r., s. 156—165.
48. tamże.
49. APKr, TSK 1; TSK 77, Akta TSK z lat 1889—1920, na papierze firmowym TSK potwierdzenie wynajmu dla TSK jednego pomieszczenia sklepowego przez właściciela Tadeusza Węglarskiego.
50. APKr, TSK 77.
51. APKr, TSK 104, s. 68; na fakt, iż obrazy i inne cenne przedmioty przechowywane były przez I. Rayala do 1918 r. wskazują rachunki z 18.IX.1918 r.: „za sznury do obrazów i papier przeciw molom” oraz: za asekurację od kradzieży”, tamże, s. 81.
52. APKr, TSK 1.
53. tamże.
54. APKr, TSK 126, s. 5.
54. APKr, TSK 126, s. 5.
55. APKr, TSK 1; TSK 42, protokół z posiedzenia Rady Zawiadowczej w dniu 7 maja 1916 r.
56. APKr, TSK 126, s. 5 — por. przyp. 40.
57. APKr, TSK 1.
58. tamże.
59. tamże.
60. tamże.
61. APKr, TSK 125, Czynsz od wojska za strzelnicę.
62. t.j. drewnianych daszków ochronnych na właściwej strzelnicy.
63. APKr, TSK 42, s. 169—470.
64. APKr, TSK 127, Wynajęcie pałacu (sic!) wraz z ogrodem misji amerykańskiej Y.M.C.A. Y.M.C.A. (Young Men’s Christian Association) — Chrześcijańskie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej — międzynarodowa organizacja kulturalno-oświatowa, założona w 1844 r. przez G. Williamsa w Anglii a mająca na celu wszechstronny rozwój młodzieży i wychowanie jej w duchu chrześcijańskim.
65. APKr, TSK 78, Korespondencja TSK, 1921 r., s. 5—8, brulion protokołu odbioru Strzelnicy od Tow. [arzystwa] Y.M.C.A., w obecności reprezentanta Komendy Miasta, w dniu 30.IV. 1921.
66. APKr, TSK 42, protokół z posiedzenia Rady Zawiadowczej w dniu 7.V.1916, s. 150, pkt. VII; TSK 90, s. 61.
67. APKr, TSK 104, s. 73, l.p., 19.
68. APKr, TSK 90, s. 61 — 2 korony.
69. tamże; TSK 104, s. 74, l.p., 57 (wpłata 31.XII. 1916 — 20 koron).
70. „Czas”, 9.I.1916, nr 13, s. 2.
71. „Czas”, 12.II.1916, nr 77, wyd. wiecz., s. 2.
72. „Czas”, 15.II.1916, nr 81, wyd. por., s. 1.
73. tamże.
74. BMHK, Księga królewska, s. 23.
75. „Czas”, 6.III.1916, nr 119, wyd. wiecz., s. 2.
76. „Czas”, 30.Ш.1916, nr 163, wyd. wiecz., s. 2.
77. tamże.
78. tamże.
79. patrz: przyp. 13.
80. Księga jazdy polskiej, op. cit.
81. tamże; Ilustrowana kronika Legionów Polskich, op. cit., s. 42 i n.
82. „Czas”, 3.X.1916, nr 499, wyd. Wiecz., s. 2—3; Ilustrowana kronika Legionów Polskich, op. cit., s. 66.
83. Ilustrowana kronika Legionów Polskich, op. cit., s. 68; Księga jazdy polskiej, op. cit., s. 152.
84. tamże.
85. tamże.
86. „Czas”, op. cit.
87. tamże.
88. „Czas”, 25.IV.1916, nr 208, wyd. wiecz., s. 2.
89. tamże.
90. „Czas”, 22.VIII.1916, nr 422, wyd. wiecz., s. 2; bardziej szczegółowo w: „Czas”, 7.VII.1916, nr 338, wyd. wiecz., s. 2.
91. „Czas”, 7.VII.1916, nr 338, wyd. wiecz., s. 2.
92. „Czas”, 22.VIII.1916, nr 422, wyd. wiecz., s. 2.
93. APKr, TSK 51, Dobrowolna ofiara członków TSK na umundurowanie i ekwipunek 2 pułku ułanów Legionów Polskich 1916—1917, s. 3.
94. APKr, TSK 51.
95. APKr, TSK 51, s. 7: „Kraków, dnia 16.VIII.1916 L. 3 977/S.
96. ten dokument nie zachował się w archiwaliach TSK.
97. APKr, TSK 51, s. 11—12.
98. tamże.
99. tamże.
100. APKr, TSK 51, s. 9.
101. APKr, TSK 104, s. 73, l.p. 25: „17.VIII.1916 — dar na umudurowanie 2mu pułkowi ułanów polskich — 4200 K[oron]”; por. także: TSK 90, s. 61.
102. APKr, TSK 51, s. 1.
103. tamże.
104. „Czas”, 2.IX.1916, nr 443, wyd. wiecz., s. 2.
105. Roja Bolesław, Legioniści w Karpatach 1914— 1915, op. cit., s. 386.
106. „Czas”, 27.I.1916, nr 48, wyd. wiecz., s. 2.
107. Informacje te zawdzięczam uprzejmości p. inż. Jerzego Senowskiego, który znał osobiście S. Burzyńskiego.
108. Potwierdził to p. Ludwik Kotlarczyk, wiceprezes Towarzystwa Strzeleckiego (Bractwo Kurkowe) w Krakowie podczas mojego odczytu na ten temat wygłoszonego w siedzibie Bractwa w dniu 6 stycznia 1983 r.
109. APKr, TSK 51, s. 5.
110. tamże.
111. APKr, TSK 53, s. 28.
112. „Czas”, 20.III.1918, nr 130, wyd. por., s. 1.
113. tamże.
114. tamże; oraz: APKr, TSK 42, s. 159.
115. „Czas”, 25.IV.1918, nr 190, wyd. wiecz., s. 2.
116. Lipiński Wacław, Walka zbrojna o niepodległość Polski 1905—1918, Warszawa 1931, s. 187.
117. APKr, TSK 42, s. 154—155.
118. „Nowości ilustrowane”, R. XI, 12.IX.1914, nr 37, s. 10.
119. m.in. organizator zjazdu w Krakowie oficerów 2 pułku ułanów LP w lecie 1917 r. — por.: „Czas”, 4.VII.1917, nr 304, wyd. wiecz., s. 2.
120. BMHK, nr 2350/69, Księga królewska Bractwa Kurkowego, s. 67—69, 71—72; APKr, TSK 1.
121. „Czas”, 2.V.1918,, nr 200, wyd. wiecz., s. 3.
122. tamże; „Czas”, 13.VI.1918, nr 215, wyd. wiecz., s. 3.
123. Leinwand Artur, Poseł Herman Lieberman, Kraków—Wrocław 1983, s. 119.
124. Barzykowski Stanisław, Tatkowski Rudolf, Marmaros-Sziget, (Obozy internowanych: Huszt, Szaldobosz, Dulfalva, Szeklencze, Tarabolfava, Bysbyahaza, Taraczköz), w: Za kratami więzień i drutami obozów (Wspomnienia i notatki więźniów ideowych z lat 1914—1921), t. 1., Warszawa 1927, s. 205— 206; por. także: Lipiński Wacław, Walka zbrojna o niepodległość Polski, op. cit., s. 198—199.
125. Leinwand Artur, Poseł Herman Lieberman, op. cit., s. 123.
126. Barzykowski Stanisław, Tatkowski Rudolf, Marmaros-Sziget…, op. cit., s. 206—207; Lipiń- ski Wacław, op. cit.
127. „Czas”, 3.V.1918, nr 202, wyd. wiecz., s. 2; APKr, TSK 77, druk: Zawiadomienie o zebraniu nadzwyczajnym członków TSK.
128. APKr, TSK 42, s. 156.
129. tamże, s. 156—158.
130. tamże, s. 159.
131. Księga jazdy polskiej, op. cit., s. 219.
132. „Nowości ilustrowane , R. XVII, 19.VI.1920, s. 1—3.
133. APKr, TSK 53, s. 285.
134. tamże.
135. APKr, TSK 42, s. 269; TSK 1.136 APKr, TSK 1.
137. „Czas”, 28.II.1923, nr 46, wyd. por., s. 2.
138. tamże.
139. tamże; Bąkowski Klemens, Kronika Krakowa z lat 1918—1923, Kraków 1925, s. 83.
140. „Czas”, op. cit.
141. Bąkowski Klemens, Kronika Krakowa..., op. cit.
142. tamże.
143. „Czas”, op. cit.
144. „Czas”, 22.VIII.1923, nr 186, wyd. por., s. 3.
145. „Czas”, 23.VIII.1923, nr 187, wyd. por., s. 2.
146. tamże.
147. APKr, TSK 1.
148. „Czas”, 24.VIII.1923, nr 188, wyd. por., s. 2.
149. Kwatera 67 — patrz: Grodziska-Ożóg Karolina, Cmentarz Rakowicki w Krakowie, Kraków—Wrocław, 1983, s. 276, 363.
150. APKr, TSK 53.
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.
