Rebellious Heritage

Collecting Activism to Capture Debates on Urban Change

Abstrakt

DZIEDZICTWO BUNTU. TWORZENIE KOLEKCJI AKTYWIZMU DLA UTRWALENIA PUBLICZNEJ DEBATY WOKÓŁ PRZEMIAN OBSZARÓW MIEJSKICH

W artykule omówiono projekt zbiórki artefaktów przeprowadzonej metodą partycypacyjną przez Muzeum Miejskie w Gandawie (Belgia) z udziałem lokalnych społeczności i aktywistów w latach 2022–2024. Projekt muzealny skupiał się na zagadnieniach współczesnego aktywizmu i zaangażowania obywatelskiego na terenie Gandawy. Współpracując ściśle z miejscowymi grupami aktywistów oraz komitetami dzielnicowymi, Muzeum dokumentowało lokalne protesty, kampanie oraz akty nieposłuszeństwa obywatelskiego związane z dyskusjami społecznymi dotyczącymi życia miasta ze szczególnym uwzględnieniem widocznych w tkance miejskiej materialnych oraz wizualnych przejawów tych działań. Celem projektu było nie tyle samo kolekcjonowanie artefaktów aktywizmu, co raczej dogłębna obserwacja przemian zachodzących w obszarze miejskim przez pryzmat oddolnych działań lokalnych organizacji. Udało się uchwycić, w jaki sposób decyzje polityczne są negocjowane, podważane i kształtowane w procesie partycypacji. Pokłosiem projektu jest zbiór przeszło 600 artefaktów buntu, takich jak m.in. transparenty, plakaty, rekwizyty, zawartość mediów cyfrowych, które odzwierciedlają różnorodność praktyk aktywistycznych, a także performatywnych oraz materialnych wymiarów protestu. Zestawiając te materiały z inwestycjami determinowanymi przez przyjęte regulacje, gandawskie Muzeum prezentuje transformację obszarów miejskich jako proces dynamiczny, w którym wybrzmiewa wiele głosów. W artykule podkreśla się potrzebę dokumentowania aktywizmu w trakcie trwania samych wydarzeń, znaczenie metod aktywnie angażujących społeczności w budowanie zaufania, a także sygnalizuje się wyzwania wynikające z efemerycznej natury przedmiotów związanych z protestem oraz hybrydycznego charakteru aktywizmu cyfrowego. Ostatecznie autor umiejscawia oddolne formy zaangażowania obywatelskiego w kluczowym miejscu przemian obszarów miejskich i pokazuje, w jaki sposób muzea mogą przekazywać złożone historie współczesnych miast.