Krakowianin o wielu pasjach

Fotografie amatorskie Mariana Plebanczyka w zbiorach Muzeum Krakowa

Autor

  • Anna Kwiatek

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.10

Słowa kluczowe:

Marian Plebanczyk, fotografia amatorska, film małoobrazkowy, Kraków, Podgórze, sport, kajakarstwo, narciarstwo, Tatry, dwudziestolecie miedzywojenne

Abstrakt

A CRACOVIAN OF MANY PASSIONS. MARIAN PLEBANCZYK’S AMATEUR PHOTOGRAPHS IN THE HOLDINGS OF THE MUSEUM OF KRAKÓW

The paper is dedicated to amateur photographer Marian Plebanczyk (1905–1973), an inhabitant of Kraków’s Podgórze district who was an extremely active person with numerous passions. An architect by profession, Plebanczyk ran a construction company. Moreover, he was a sports activist, a water sports, mountain tourism, and automobile tourism lover, but also an attentive observer of events taking place in Kraków and beyond. His wide range of interests is reflected in the collection of 35 mm films that was presented to the Historical Museum of the City of Kraków by his inheritors. The scenes he captured in his pictures document the events that took place in the years 1931–1943. Despite certain technical shortcomings, the photographs constitute an interesting account of everyday life in its various aspects, often inadequately documented by professional photographers. The aim of this paper is to present the gure of Plebanczyk, and to offer a preliminary catalogue of his collection against a backdrop of amateur photography of his time. Among the many themes which he immortalized, the following have been highlighted: family and social life; sports and tourism (including canoeing and throwing, skiing, mountain hiking, automobile and motorcycle tourism); professional activity and public events (e.g. a cavalry parade, Marshal Józef Piłsudski’s funeral, celebrations of the Polish Legions, or the annexation of Zaolzie).

Bibliografia

Alfred Loth. Hasło oprac. Kazimierz Toporowicz [online]. iPSB [dostęp 8 września 2018]. Dostępny w internecie: http://ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/alfred-loth

Bartys Julian: Z początków polskiej fotografii amatorskiej. „Fotografia” 1970, nr 8, s. 183–186

Biesik Tomasz: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Makowski, Beskid Wyspowy, Gorce, Pieniny i Beskid Sadecki. Bielsko-Biała 2013

Biesik Tomasz: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Mały i Beskid Śląski. Bielsko-Biała 2013

Biesik Tomasz: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Żywiecki. Bielsko-Biała 2013

Bogdziewicz Ryszard: Schroniska górskie od Beskidu Śląskiego do Czarnohory w latach 1874–1945. Lublin 2012

Brzeziński Jarosław: Robot Star – „Perła z lamusa”. „Foto--Kurier” [online]. 1995, nr 10 [dostęp 3 marca 2018].

Dostępny w internecie: http://www.foto-kurier.pl/archiwum_artykulow/pierwsze-opisy/pokaz-348-robot-star-8211-8222-perla-z-lamusa-8221-artykul-opublikowany-w-nbsp-foto-kurierze-10-1995.html

Chéroux Clément: Wernakularne. Eseje z historii fotografii.

Przeł. Tomasz Swoboda. Warszawa 2014

Czopek Krystyna, Czopek Jerzy Jan: Zarys dziejów międzynarodowego spływu na Dunajcu w latach 1934–1939, cz. 1. „Wiosło” 2015, nr 2, s. 37–43

Czopek Krystyna, Czopek Jerzy Jan: Zarys dziejów międzynarodowego spływu na Dunajcu w latach 1935–1939.

„Wiosło” 2015, nr 3, s. 40–45

Dworek Gościnny Szczawnica – historia [online]. [dostęp 22 października 2018]. Dostępny w internecie: http://www.dworekgoscinny.pl/pl/o-nas/historia

Ferenc Tomasz: Fotografia. Dyletanci, amatorzy i artyści. Łódź 2004

Fineman Mia: Kodak and the Rise of Amateur Photography [online]. The Metropolitan Museum of Art, October

2004 [dostęp 3 marca 2018]. Dostępny w internecie: http://www.metmuseum.org/toah/hd/kodk/hd_kodk.htm

Flach Jolanta: Posmak zgasłej epoki. „Gościniec Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego” [online].

2004, nr 3–4 [dostęp 27 sierpnia 2018]. Dostępny

w internecie: https://gosciniec.pttk.pl/16_2004/index.php?co=005

Garztecki Juliusz: Fotografia rodzinna. Warszawa 1977

Gładysz Andrzej, Pieciak Krzysztof: 6 Dywizja Piechoty. Warszawa 2016

Grzelak Władysław: Międzynarodowy spływ wioślarski w Berlinie, cz. 1. „Sport Wodny” 1934, nr 11, s. 204–208; cz. 2. „Sport Wodny” 1934, nr 13, s. 245–248

Historia Skody Popular [online]. [dostęp 21 października 2018]. Dostępny w internecie: https://mojafirma.infor.pl/moto/auta-zabytkowe/historia-motoryzacji/737248,Historia-Skody-Popular.html

Janczyk Marek, Święch Iwona: Światło-czułe świadectwo. Skarb z Limanowej. W: Światło-czułe świadectwo. Skarb z Limanowej. Oprac. Marek Janczyk, Iwona Święch. Kraków 2013, s. 29–65

Konieczniak Janusz: Encyklopedia schronisk tatrzańskich. Kraków 2010

Kurowska Magdalena: Pogrzeb Józefa Piłsudskiego na fotografiach ze zbiorów Muzeum Historycznego m. Krakowa. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 1985, z. 12, s. 67–77

Kutrzeba Justyna: Krakowski hejnał wolności. Kopiec pamięci.Kraków 2018, s. 9–53

Kwiatek Anna: „Niech żyje twórczy duch Legionów!”. Uroczystości legionowe w międzywojennym Krakowie w zbiorach fotograficznych Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2014, z. 32, s. 101–122

Lechowicz Lech: Historia fotografii. Cz. 1. 1819–1939. Łódź 2012

Lewan Małgorzata: Zarys dziejów turystyki w Polsce. Kraków 2004

Malik Andrzej: Projekt „Udostępnienie i digitalizacja zbiorów 2D w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa”. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2013, z. 31, s. 291–2962

Mały rocznik statystyczny 1939. Warszawa 1939

Mazur Adam: Historie fotografii w Polsce 1839–2009. Kraków 2009

Mierzecka Janina: Całe życie z fotografia. Kraków 1981 Nasi delegaci. „Kajakarstwo” 1972, nr 1, s. 14

Niemiec Mateusz: Watki żydowskie w fotografii ze zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Część 2. Fotografie dotyczące okresu II wojny światowej i miejsc pamięci. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2017, z. 35, s. 365–384

Nowak Janusz Tadeusz: Hołd armii polskiej pamięci króla Jana III Sobieskiego w Krakowie 6 X 1933 r. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 1982, z. 9, s. 66–80

Nowak Janusz Tadeusz: Urny na Kopiec Marszałka Józefa Piłsudskiego w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Red. Anna Biedrzycka. Katalog Zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, nr 3. Kraków 2008

Otwarcie sezonu automobilowego. „Wiadomości Klubowe Krakowskiego Klubu Automobilowego” 1930, nr 5, s. 12

Pasko Jan Rajmund: Przesłanie dydaktyczne w polskich czasopismach fotograficznych okresu międzywojennego. „Biblioteka i Edukacja. Elektroniczne czasopismo Biblioteki Głównej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie” 2016, nr 10, s. 1–15

Plebańczyk Marian: Krakowianie najlepsi w sporcie kajakowym. „Raz, Dwa, Trzy” 1934, nr 44, s. 8–9

Podgórska Ewa: Koncern wydawniczy „Ilustrowany Kurier Codzienny” i pozostała po nim spusciźna fotograficzna. „Archeion” 1979, t. 67, s. 129–153

Poradnik Foto-Gregera. Poznań 1938

Potocka Maria Anna: Fotografia. Ewolucja medium sztuki. Warszawa 2010

Pritchard Michael: 50 najsłynniejszych aparatów fotograficznych w historii. Przeł. Jerzy Malinowski. Warszawa 2014

Radwańska-Paryska Zofia, Paryski Witold H.: Wielka encyklopedia tatrzańska: Koleje linowe [online]. [dostęp 4 października 2018]. Dostępny w internecie: https://z-ne.pl/t,haslo,2299,koleje_linowe.html

Radwańska-Paryska Zofia, Paryski Witold H.: Wielka encyklopedia

tatrzańska: Obserwatorium na Kasprowym Wierchu [online]. [dostęp 4 października 2018]. Dostępny w internecie: https://z-ne.pl/t,haslo,3437,obserwatorium_na_kasprowym _wierchu.html

Radwańska-Paryska Zofia, Paryski Witold H.: Wielka encyklopedia tatrzańska: Okupacja [online]. [dostęp 4 pażdziernika 2018]. Dostępny w internecie: https://z-ne.pl/t,haslo,3458,okupacja.html

Rosenblum Naomi: Historia fotografii światowej. Przeł. Inez Baturo. Bielsko-Biała 2005

Ryszard Antoni Wójcik. Malarstwo. Kraków 2017

Rzemiosło kalwaryjskie [online]. [dostęp 27 października 2018]. Dostępny w internecie: http://meblekalwaria.eu/rzemioslo_kalwaryjskie

Sitarz Dominika: Historia Kolejowego Klubu Wodnego [online].

Kraków 2009 [dostęp 3 marca 2018]. Dostępny w internecie: http://www.kkw29.pl/dane/pdf/kkw%2029%20historia.pdf

Sitnik Joanna, Wójcik Ryszard Antoni, Kaszowska Zofia: Zabieg prostowania negatywów małoobrazkowych na podłożach z estrów celulozy oraz cyfryzacja na potrzeby dokumentacji konserwatorskiej. W: Czarno-biały obraz świata. Problemy ochrony i konserwacji dawnych fotografii. Red. Elżbieta Jabłońska, Tomasz Kozielec. Toruń 2018, s. 297–316

Škoda Popular OHV typ 912 [online]. [dostęp 21 października 2018]. Dostępny w internecie: http://www.eurooldtimers.com/eng/galerie-stroj/2631-1937-skoda-popular-ohv-typ-912.html

Skowron Wanda: Fotografowanie w Polskim Towarzystwie Krajoznawczym 1908–1950. W: Czarnowski Adam, Skowron Wanda: Historia fotografii krajoznawczej PTK – PTTK. Łódź 2000, s. 5–48

Sochaczew we wrześniu 1939. Oprac. Maciej Wojewoda. Sochaczew 1989

Struk Janina: Holokaust w fotografiach. Interpretacja dowodów. Przeł. Maciej Antosiewicz. Warszawa 2007

Tego jeszcze Kraków nie oglądał. „Ilustrowany Kurier Codzienny” 1937, nr 263, z 23 września, s. 20

W.D. [Włodzimierz Długoszewski?]: 50 lat Sokoła krakowskiego. „Światowid” 1935, nr 27, s. 6–7

W.D. [Włodzimierz Długoszewski?]: Szkoła Nielsa Bukha podbija Kraków. „Ilustrowany Kurier Codzienny” 1937, nr 266, z 26 września, s. 20

Węglarz Barbara Alina: Spacerkiem po starej Szczawnicy i Rusi Szlachtowskiej. Przewodnik. Pruszków 1999

Ze spływu kajakowego Zw. Strzeleckiego Zułów – Wilno. „Sport Wodny” 1936, nr 12, s. 225

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

25.09.2026

Numer

Dział

Fotografowie

Jak cytować

Krakowianin o wielu pasjach: Fotografie amatorskie Mariana Plebanczyka w zbiorach Muzeum Krakowa. (2026). Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 37, 171-196. https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.10

Podobne artykuły

1-10 z 322

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.