Krakowianin o wielu pasjach
Fotografie amatorskie Mariana Plebanczyka w zbiorach Muzeum Krakowa
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.10Słowa kluczowe:
Marian Plebanczyk, fotografia amatorska, film małoobrazkowy, Kraków, Podgórze, sport, kajakarstwo, narciarstwo, Tatry, dwudziestolecie miedzywojenneAbstrakt
A CRACOVIAN OF MANY PASSIONS. MARIAN PLEBANCZYK’S AMATEUR PHOTOGRAPHS IN THE HOLDINGS OF THE MUSEUM OF KRAKÓW
The paper is dedicated to amateur photographer Marian Plebanczyk (1905–1973), an inhabitant of Kraków’s Podgórze district who was an extremely active person with numerous passions. An architect by profession, Plebanczyk ran a construction company. Moreover, he was a sports activist, a water sports, mountain tourism, and automobile tourism lover, but also an attentive observer of events taking place in Kraków and beyond. His wide range of interests is reflected in the collection of 35 mm films that was presented to the Historical Museum of the City of Kraków by his inheritors. The scenes he captured in his pictures document the events that took place in the years 1931–1943. Despite certain technical shortcomings, the photographs constitute an interesting account of everyday life in its various aspects, often inadequately documented by professional photographers. The aim of this paper is to present the gure of Plebanczyk, and to offer a preliminary catalogue of his collection against a backdrop of amateur photography of his time. Among the many themes which he immortalized, the following have been highlighted: family and social life; sports and tourism (including canoeing and throwing, skiing, mountain hiking, automobile and motorcycle tourism); professional activity and public events (e.g. a cavalry parade, Marshal Józef Piłsudski’s funeral, celebrations of the Polish Legions, or the annexation of Zaolzie).
Bibliografia
Alfred Loth. Hasło oprac. Kazimierz Toporowicz [online]. iPSB [dostęp 8 września 2018]. Dostępny w internecie: http://ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/alfred-loth
View in Google Scholar
Bartys Julian: Z początków polskiej fotografii amatorskiej. „Fotografia” 1970, nr 8, s. 183–186
View in Google Scholar
Biesik Tomasz: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Makowski, Beskid Wyspowy, Gorce, Pieniny i Beskid Sadecki. Bielsko-Biała 2013
View in Google Scholar
Biesik Tomasz: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Mały i Beskid Śląski. Bielsko-Biała 2013
View in Google Scholar
Biesik Tomasz: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Żywiecki. Bielsko-Biała 2013
View in Google Scholar
Bogdziewicz Ryszard: Schroniska górskie od Beskidu Śląskiego do Czarnohory w latach 1874–1945. Lublin 2012
View in Google Scholar
Brzeziński Jarosław: Robot Star – „Perła z lamusa”. „Foto--Kurier” [online]. 1995, nr 10 [dostęp 3 marca 2018].
View in Google Scholar
Dostępny w internecie: http://www.foto-kurier.pl/archiwum_artykulow/pierwsze-opisy/pokaz-348-robot-star-8211-8222-perla-z-lamusa-8221-artykul-opublikowany-w-nbsp-foto-kurierze-10-1995.html
View in Google Scholar
Chéroux Clément: Wernakularne. Eseje z historii fotografii.
View in Google Scholar
Przeł. Tomasz Swoboda. Warszawa 2014
View in Google Scholar
Czopek Krystyna, Czopek Jerzy Jan: Zarys dziejów międzynarodowego spływu na Dunajcu w latach 1934–1939, cz. 1. „Wiosło” 2015, nr 2, s. 37–43
View in Google Scholar
Czopek Krystyna, Czopek Jerzy Jan: Zarys dziejów międzynarodowego spływu na Dunajcu w latach 1935–1939.
View in Google Scholar
„Wiosło” 2015, nr 3, s. 40–45
View in Google Scholar
Dworek Gościnny Szczawnica – historia [online]. [dostęp 22 października 2018]. Dostępny w internecie: http://www.dworekgoscinny.pl/pl/o-nas/historia
View in Google Scholar
Ferenc Tomasz: Fotografia. Dyletanci, amatorzy i artyści. Łódź 2004
View in Google Scholar
Fineman Mia: Kodak and the Rise of Amateur Photography [online]. The Metropolitan Museum of Art, October
View in Google Scholar
2004 [dostęp 3 marca 2018]. Dostępny w internecie: http://www.metmuseum.org/toah/hd/kodk/hd_kodk.htm
View in Google Scholar
Flach Jolanta: Posmak zgasłej epoki. „Gościniec Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego” [online].
View in Google Scholar
2004, nr 3–4 [dostęp 27 sierpnia 2018]. Dostępny
View in Google Scholar
w internecie: https://gosciniec.pttk.pl/16_2004/index.php?co=005
View in Google Scholar
Garztecki Juliusz: Fotografia rodzinna. Warszawa 1977
View in Google Scholar
Gładysz Andrzej, Pieciak Krzysztof: 6 Dywizja Piechoty. Warszawa 2016
View in Google Scholar
Grzelak Władysław: Międzynarodowy spływ wioślarski w Berlinie, cz. 1. „Sport Wodny” 1934, nr 11, s. 204–208; cz. 2. „Sport Wodny” 1934, nr 13, s. 245–248
View in Google Scholar
Historia Skody Popular [online]. [dostęp 21 października 2018]. Dostępny w internecie: https://mojafirma.infor.pl/moto/auta-zabytkowe/historia-motoryzacji/737248,Historia-Skody-Popular.html
View in Google Scholar
Janczyk Marek, Święch Iwona: Światło-czułe świadectwo. Skarb z Limanowej. W: Światło-czułe świadectwo. Skarb z Limanowej. Oprac. Marek Janczyk, Iwona Święch. Kraków 2013, s. 29–65
View in Google Scholar
Konieczniak Janusz: Encyklopedia schronisk tatrzańskich. Kraków 2010
View in Google Scholar
Kurowska Magdalena: Pogrzeb Józefa Piłsudskiego na fotografiach ze zbiorów Muzeum Historycznego m. Krakowa. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 1985, z. 12, s. 67–77
View in Google Scholar
Kutrzeba Justyna: Krakowski hejnał wolności. Kopiec pamięci.Kraków 2018, s. 9–53
View in Google Scholar
Kwiatek Anna: „Niech żyje twórczy duch Legionów!”. Uroczystości legionowe w międzywojennym Krakowie w zbiorach fotograficznych Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2014, z. 32, s. 101–122
View in Google Scholar
Lechowicz Lech: Historia fotografii. Cz. 1. 1819–1939. Łódź 2012
View in Google Scholar
Lewan Małgorzata: Zarys dziejów turystyki w Polsce. Kraków 2004
View in Google Scholar
Malik Andrzej: Projekt „Udostępnienie i digitalizacja zbiorów 2D w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa”. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2013, z. 31, s. 291–2962
View in Google Scholar
Mały rocznik statystyczny 1939. Warszawa 1939
View in Google Scholar
Mazur Adam: Historie fotografii w Polsce 1839–2009. Kraków 2009
View in Google Scholar
Mierzecka Janina: Całe życie z fotografia. Kraków 1981 Nasi delegaci. „Kajakarstwo” 1972, nr 1, s. 14
View in Google Scholar
Niemiec Mateusz: Watki żydowskie w fotografii ze zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Część 2. Fotografie dotyczące okresu II wojny światowej i miejsc pamięci. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2017, z. 35, s. 365–384
View in Google Scholar
Nowak Janusz Tadeusz: Hołd armii polskiej pamięci króla Jana III Sobieskiego w Krakowie 6 X 1933 r. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 1982, z. 9, s. 66–80
View in Google Scholar
Nowak Janusz Tadeusz: Urny na Kopiec Marszałka Józefa Piłsudskiego w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Red. Anna Biedrzycka. Katalog Zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, nr 3. Kraków 2008
View in Google Scholar
Otwarcie sezonu automobilowego. „Wiadomości Klubowe Krakowskiego Klubu Automobilowego” 1930, nr 5, s. 12
View in Google Scholar
Pasko Jan Rajmund: Przesłanie dydaktyczne w polskich czasopismach fotograficznych okresu międzywojennego. „Biblioteka i Edukacja. Elektroniczne czasopismo Biblioteki Głównej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie” 2016, nr 10, s. 1–15
View in Google Scholar
Plebańczyk Marian: Krakowianie najlepsi w sporcie kajakowym. „Raz, Dwa, Trzy” 1934, nr 44, s. 8–9
View in Google Scholar
Podgórska Ewa: Koncern wydawniczy „Ilustrowany Kurier Codzienny” i pozostała po nim spusciźna fotograficzna. „Archeion” 1979, t. 67, s. 129–153
View in Google Scholar
Poradnik Foto-Gregera. Poznań 1938
View in Google Scholar
Potocka Maria Anna: Fotografia. Ewolucja medium sztuki. Warszawa 2010
View in Google Scholar
Pritchard Michael: 50 najsłynniejszych aparatów fotograficznych w historii. Przeł. Jerzy Malinowski. Warszawa 2014
View in Google Scholar
Radwańska-Paryska Zofia, Paryski Witold H.: Wielka encyklopedia tatrzańska: Koleje linowe [online]. [dostęp 4 października 2018]. Dostępny w internecie: https://z-ne.pl/t,haslo,2299,koleje_linowe.html
View in Google Scholar
Radwańska-Paryska Zofia, Paryski Witold H.: Wielka encyklopedia
View in Google Scholar
tatrzańska: Obserwatorium na Kasprowym Wierchu [online]. [dostęp 4 października 2018]. Dostępny w internecie: https://z-ne.pl/t,haslo,3437,obserwatorium_na_kasprowym _wierchu.html
View in Google Scholar
Radwańska-Paryska Zofia, Paryski Witold H.: Wielka encyklopedia tatrzańska: Okupacja [online]. [dostęp 4 pażdziernika 2018]. Dostępny w internecie: https://z-ne.pl/t,haslo,3458,okupacja.html
View in Google Scholar
Rosenblum Naomi: Historia fotografii światowej. Przeł. Inez Baturo. Bielsko-Biała 2005
View in Google Scholar
Ryszard Antoni Wójcik. Malarstwo. Kraków 2017
View in Google Scholar
Rzemiosło kalwaryjskie [online]. [dostęp 27 października 2018]. Dostępny w internecie: http://meblekalwaria.eu/rzemioslo_kalwaryjskie
View in Google Scholar
Sitarz Dominika: Historia Kolejowego Klubu Wodnego [online].
View in Google Scholar
Kraków 2009 [dostęp 3 marca 2018]. Dostępny w internecie: http://www.kkw29.pl/dane/pdf/kkw%2029%20historia.pdf
View in Google Scholar
Sitnik Joanna, Wójcik Ryszard Antoni, Kaszowska Zofia: Zabieg prostowania negatywów małoobrazkowych na podłożach z estrów celulozy oraz cyfryzacja na potrzeby dokumentacji konserwatorskiej. W: Czarno-biały obraz świata. Problemy ochrony i konserwacji dawnych fotografii. Red. Elżbieta Jabłońska, Tomasz Kozielec. Toruń 2018, s. 297–316
View in Google Scholar
Škoda Popular OHV typ 912 [online]. [dostęp 21 października 2018]. Dostępny w internecie: http://www.eurooldtimers.com/eng/galerie-stroj/2631-1937-skoda-popular-ohv-typ-912.html
View in Google Scholar
Skowron Wanda: Fotografowanie w Polskim Towarzystwie Krajoznawczym 1908–1950. W: Czarnowski Adam, Skowron Wanda: Historia fotografii krajoznawczej PTK – PTTK. Łódź 2000, s. 5–48
View in Google Scholar
Sochaczew we wrześniu 1939. Oprac. Maciej Wojewoda. Sochaczew 1989
View in Google Scholar
Struk Janina: Holokaust w fotografiach. Interpretacja dowodów. Przeł. Maciej Antosiewicz. Warszawa 2007
View in Google Scholar
Tego jeszcze Kraków nie oglądał. „Ilustrowany Kurier Codzienny” 1937, nr 263, z 23 września, s. 20
View in Google Scholar
W.D. [Włodzimierz Długoszewski?]: 50 lat Sokoła krakowskiego. „Światowid” 1935, nr 27, s. 6–7
View in Google Scholar
W.D. [Włodzimierz Długoszewski?]: Szkoła Nielsa Bukha podbija Kraków. „Ilustrowany Kurier Codzienny” 1937, nr 266, z 26 września, s. 20
View in Google Scholar
Węglarz Barbara Alina: Spacerkiem po starej Szczawnicy i Rusi Szlachtowskiej. Przewodnik. Pruszków 1999
View in Google Scholar
Ze spływu kajakowego Zw. Strzeleckiego Zułów – Wilno. „Sport Wodny” 1936, nr 12, s. 225
View in Google Scholar
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.

