Place targowe dawnych miast satelitarnych Krakowa, jurydyk i osad podmiejskich w fotografii ze zbiorów Muzeum Krakowa

Autor

  • Iwona Kawalla-Lulewicz

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.15

Słowa kluczowe:

fotografia, zdjecie, negatyw, plac targowy, targowisko, Kleparz, Kazimierz, Podgórze, Nowa Huta

Abstrakt

THE MARKET SQUARES OF KRAKÓW’S FORMER SATELLITE TOWNS, JURYDYKI, AND SUBURBAN SETTLEMENTS IN THE PHOTOGRAPHS FROM THE COLLECTIONS OF THE MUSEUM OF KRAKÓW

The development of Kraków’s urban space over the centuries, including the expansion of its market square network, is an incredibly fascinating process. Satellite towns grew around Kraków for centuries; their list includes Florencja, Kazimierz, Podgórze, and most recently – Nowa Huta. Each of them had its own unique character, and its own economic dynamics, which was reected in their vibrant local market places. The growth of the Kraków conurbation necessitated the establishment of new market squares to keep local residents sufficiently supplied. From the 1860s onward, the photographers’ lenses captured the successive stages of the transformations taking place, the establishment of new market places, their liquidation, and the changes in the function of specic squares. Photographs from the collections of the Museum of Kraków show the everyday functioning of market squares from the second half of the 19th century until contemporary times. Increased attention was paid to the visual representation of sellers and buyers, as well as images of the stalls and the goods they offered.

Bibliografia

Adamczewski Jan: Ech mój Krakowie. Kraków 1980

Bieniarzówna Janina: Wielki pożar w 1850 roku. W: Dzieje Krakowa. T. 3. Kraków w latach 1796-1918. Red. Janina Bieniarzówna, Jan Małecki. Kraków 1985

Brzoza Czesław: Kraków miedzy wojnami. Kalendarium 28 X 1918–6 IX 1939. Kraków 1998

Budzałek Anna: Sukiennice – przestrzeń i przyszłość. „Autoportret” 2006, nr 2, s. 47–51

Chmiel Adam: Szkice krakowskie. Biblioteka Krakowska, nr 100. Kraków 1947

Chodorowski Jan: Struktura wewnętrznego handlu towarowego w Polsce. Warszawa 1938

Chwalba Andrzej: Dzieje Krakowa. T. 6. Kraków w latach 1945–1989. Kraków 2004

Demel Juliusz: Pożar Krakowa w 1850 roku. Kraków 1952

Encyklopedia Krakowa. Red. prow. Antoni Stachowski. Kraków 2000

Estreicherówna Maria: Zycie towarzyskie i obyczajowe Krakowa w latach 1848-1863. Kraków 1968

Gaczoł Ewa: Fotografie związane z placem Szczepańskim w zbiorach Działu Fotografii Krakowskiej Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, część 1. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2015, z. 33, s. 297–328

Gaczoł Ewa, Gellner Joanna: Żydowskie watki w fotografii ze zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

Część 1. Fotografie do 1939 roku. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2018, z. 35, s. 285–364

Garlicki Stanisław: Sklepy Krakowa na początku XX wieku. Biblioteka Krakowska, nr 149. Kraków 2008

Homola-Skapska Irena: Kraków za prezydentury Mikołaja Zyblikiewicza. Kraków 1976

Ignacy Krieger. Wybór fotografii oprac. Ewa Gaczoł, Teresa Kwiatkowska, wstęp Ewa Gaczoł. Kraków 2017

Jakubowski Krzysztof: Kraków na starych widokówkach. Kraków 2011

Jan Bułhak – fotografik. Oprac. Małgorzata Plater-Zyberk. Warszawa 2006

Kawalla Iwona: Handlowe oblicze placu Szczepańskiego. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2015, z. 33, s. 225–256

Kolberg Oskar: Lud – jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tance. Seria. 5. Krakowskie. Cz. 1. Kraków 1871

Komorowski Waldemar: Architektura Rynku Głównego w Krakowie od założenia do dzisiaj. W: Rynek krakowski odkryty na nowo. Red. nauk. Elżbieta Firlet. Biblioteka Krzysztoforska, nr 6. Kraków 2014, s. 109–300

Komorowski Waldemar: Plac Szczepański. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2015, z. 33, s. 193–224

Kozioł Andrzej: Na krakowskim Rynku. Historia i obyczaje od lokacji do czasów najnowszych. Kraków 2007

Kudłacz Katarzyna: Noty o fotografach i zakładach fotograficznych. W: Kudłacz Katarzyna, Miśkowiec Marta: Katalog winiet krakowskich zakładów fotograficznych. Kraków 2008, s. 324–328

Maciesza Aleksander: Historia polskiej fotografii w latach 1839–1889. Płock 1972

Mączynski Józef: Pamiątka z Krakowa. Opis tego miasta i jego okolic. Cz. 3. Kraków 1843

Meus Konrad: Wolne Miasto Kraków – przykład monokultury gospodarczej. W: Rzeczpospolita Krakowska 1815–1846. Materiały z sesji naukowej 23 maja 2015 roku. Red. Jerzy Wyrozumski. Kraków w Dziejach Narodu, nr 35. Kraków 2016, s. 29–54

Mitkowski Józef: Kraków lokacyjny. W: Kraków – studia nad rozwojem miasta. Red. Jan Dąbrowski. Kraków 1957, s. 117–139

Mossakowska Wanda: Walery Rzewuski (1837–1888) fotograf. Studium warsztatu i twórczości. Wrocław 1981

Mysonowa Aldona: Kobieta w handlu targowym. W: Zatrudnienie kobiet w handlu na terenie miasta Krakowa. Red. Lidia Kozakówna. Kraków 1938, s. 82–96

Natan Krieger. Wybór fotografii, oprac. i wstęp Ewa Gaczoł, Anna Kwiatek. Kraków 2018

Niezabitowski Michał: Zarys kontaktów handlowych Krakowa na przestrzeni dziejów. W: Miedzy Hanza a Lewantem, Kraków europejskim centrum handlu i kupiectwa. Katalog wystawy. Red. Stanisław Piwowarski. Kraków 1995−1996, s. 10–26

Piotrowska Ewa: Stanisław Mucha. Fotograf-dokumentalista i miłośnik Krakowa czyli zwyczajna opowieść o niezwykłym człowieku. Katalog wystawy. Kraków 2007

Rogóz Jan: Plac Szczepański. „Kraków” 2012, nr 9, s. 40–48

Rogóz Jan: Mały Rynek. „Kraków” 2013, nr 11, s. 40–48

Socha Tadeusz: W kręgu lampy naftowej. Kraków 1962

Sudacka Aldona: Sukiennice krakowskie w XIX wieku: bazar czy świątynia sztuki?. „Rocznik Krakowski” 1995, t. 61, s. 75–96

Sudacka Aldona, Komorowski Waldemar: Rynek Główny w Krakowie. Wrocław 2008

Strzyżewska Joanna: Kraków w fotografii Henryka Hermanowicza. W: I presepi di Cracovia. Szopki krakowskie. Torino 2008, p. 19

Szyszkowski Mikołaj: Handel domokrążny i uliczny. Warszawa 1937

Wojczyński Antoni: Żydzi w Polsce w zastosowaniu do obecnego przeistaczania w Krakowie starożytnej budowy Sukiennic na dom czynszowy. Kraków 1871

Wygonik-Barzyk Edyta: Krakowska Kongregacja Kupiecka. 600 lat istnienia. Kraków 2009

Wyrozumski Jerzy: Dzieje Krakowa. T. 1. Kraków do schyłku wieków średnich. Kraków 1992

Zuzańska-Zysko Elżbieta, Sitek Sławomir: Rola handlu targowiskowego w rozwoju miast. W: Człowiek w przestrzeni zurbanizowanej. Red. Maria Soja, Andrzej Zborowski. Kraków 2011, s. 271–281

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

25.09.2026

Numer

Dział

Fotografia w służbie nauki i sztuki

Jak cytować

Place targowe dawnych miast satelitarnych Krakowa, jurydyk i osad podmiejskich w fotografii ze zbiorów Muzeum Krakowa. (2026). Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 37, 255-276. https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.15

Podobne artykuły

1-10 z 93

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.