Nieprzypadkowa przypadkowość muzealnego zbioru
Dziewiętnastowieczne widoki Wisły w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2006.07Abstrakt
NON-ACCIDENTAL ACCIDENTALITY OF A MUSEUM COLLECTION. 19TH CENTURY VISTAS OF THE VISTULA IN THE HISTORICAL MUSEUM OF THE CITY OF KRAKÓW COLLECTION
The article discusses the vistas of the Vistula from the 19th and the beginning of the 20th century, found in the Historical Museum of the City of Kraków collection. The small collection, like many museum collections rather accidental, is nevertheless an interesting source for the iconography of the city, as well as constitutes a starting point for the tracing of the path of development of landscape painting. It testifies to the role, which in the national consciousness during the Partition was played by the Vistula – “the queen of Polish rivers”. The vistas of the Vistula were divided into three groups. The first of them constitute the close to the idealist notions of the early 19th century, enlivened by Romantic spirit Biedermeier landscapes of Teodor Baltazar Stachowicz, Antoni Lange or Józef Brodowski. The second one is represented by realistic paintings from the middle of the century and documental vedute from its end by Stanisław Tondos, Erazm Rudolf Fabijański or Władysław Trelewski. The third group, testifying to the break-through happening in art of the 19th century, is represented by paintings by Aleksander Gierymski and Ludwik de Laveaux.
Bibliografia
1. Poprzęcka M.: Akademizm. Warszawa 1977, s. 200, 202.
2. Tobiasz M.: Historyczny rozwój sieci wodnej Krakowa i jej wpływ na urbanistykę miasta. „Zeszyty Naukowe Politechniki Krakowskiej” 1958, z. 2, s. 21.
3. Chodzi o drzeworyt przedstawiający widok Krakowa, umieszczony w Kronice świata Hartmana Schedla. Norymberga 1493.
4. Ziomek J.: Literatura Odrodzenia. Warszawa 1987, s. 204.
5. Miedzioryt Meriana został opublikowany w dziele Georga Brauna i Franza Hogenberga Civitates orbis terrarum. Kolonia 1617.
6. Labuda G.: Rzeki w dziejach narodu (ze szczególnym uwzględnieniem narodu polskiego). W: Rzeki. Kultura – cywilizacja – historia. T. 1. Katowice 1992, s. 35; Kolbuszowski J.: Szczęście wiosłem wyliczane. Motyw rzeki w myśleniu symbolicznym i literaturze. W: Rzeki. Kultura..., s. 54, 56.
7. Dobrowolski T.: Malarstwo polskie ostatnich dwustu lat. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1976, s. 28.
8. Banach J.: Dawne widoki Krakowa. Kraków 1983, s. 111.
9. Świeykowski E.: Pamiętnik Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie 1854–1904. Kraków 1905, s. 512.
10. Słownik Artystów Polskich. T. IV. Warszawa 1986: Lange Antoni. Oprac. M. Domański, s. 436–439.
11. Kowalczykowa A.: Pejzaż romantyczny. Kraków 1982, s. 100.
12. Dobrowolski T.: Malarstwo polskie..., s. 53.
13. Ibidem, s. 55.
14. Słownik Artystów Polskich. T. I. Warszawa 1971: Brodowski Józef. Oprac. J. Derwojed, s. 241–242.
15. Świeykowski E.: Pamiętnik..., s. 469.
16. Banach J.: Dawne widoki..., s. 147.
17. Krakowski P.: Z zagadnień polskiego malarstwa krajobrazowego w I połowie w. XIX. Teoria i twórczość. „Folia Historiae Artium” 1977, T. XIII, s. 133.
18. Słownik Artystów Polskich. T. II. Warszawa 1975: Fabijański Erazm. Oprac. Z. Nowak, s.180–182.
19. Słownik Artystów Polskich. T. III. Warszawa 1979: Hruzik Jan Kanty. Oprac. J. Białynicka-Birula, s. 125–126.
20. Słownik Artystów Polskich. T. II. Warszawa 1975: Gramatyka Antoni, s. 455-457.
21. Banach J.: Dawne widoki.., s. 122.
22. Świeykowski E.: Pamiętnik..., s. 543–544; Materiały do Dziejów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie 1816–1895. Wrocław 1959, s. 273. 23. Świeykowski E.: Pamiętnik..., s. 521–522, Materiały do Dziejów Akademii..., s. 269.
24. Krakowski P.: Z zagadnień polskiego malarstwa..., s. 144.
25. Słownik Artystów Polskich. T. II. Warszawa 1975: Gierymski Aleksander. Oprac. H. Stępień, s. 334.
26. Kępiński Z.: Impresjonizm. Warszawa 1973, s. 354.
27. Słownik Artystów Polskich. T. IV. Warszawa 1986: De Laveaux Ludwik. Oprac. A. Melbechowska-Luty, s. 466–470.
28. Poprzęcka M.: Akademizm..., s. 206–207.
29. Kowalczykowa A.: Pejzaż..., s. 75.
30. Słownik Artystów Polskich. T. II. Warszawa 1975: Fabijański Stanisław Ignacy. Oprac. J. Rębkowska-Henisz, s. 183–185.
31. Dobrowolski T.: Sztuka Krakowa. Kraków 1978, s. 497, 501.
32. Juszczak W.: Dziwny naturalizm i realizm uduchowiony. „Teksty” 1974, nr 5 (17), s. 100.
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.
