Impreza muzealna formą działalności edukacyjnej – rozważania na przykładzie działalności Muzeum Historycznego Miasta Krakowa w ramach obchodów jubileuszu 750. rocznicy lokacji Krakowa

Autor

  • Łukasz Walas

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2008.12

Abstrakt

A MUSEUM EVENT AS A FORM OF EDUCATIONAL ACTIVITY – A CASE STUDY OF THE ACTIVITIES OFF ERED BY THE HISTORICAL MUSEUM OF THE CITY OF KRAKOW AS PART OF THE CELEBRATIONS OF THE 750TH ANNIVERSARY OF THE ESTABLISHMENT OF KRAKOW UNDER MAGDEBURG LAW

In the preliminary remarks of the present paper the author introduces the issues of conscious and unconscious forms of infl uence which can either form or deform the identity of an individual. While doing nothing or feeling bored will produce the latter eff ect, in order to form a valuable individual a certain amount of educational and didactic effort is necessary. By engaging in educational activities, a museum becomes one of the factors which can form individuals functioning within society. The paper discusses the history of educational activities offered by the Historical Museum of the City of Kraków. Although this history is quite long, education was initially not perceived as one of the Museum’s key objectives. The author then proceeds to discuss the fundamental goals of contemporary museum education and presents specialists’ opinions on the forms of teaching and learning activities which can take place in a museum. Th e concept of “enlivening” museum exhibitions is the predominant issue here, as the need to introduce movement and polysensory activities which could infl uence visitors to get involved in a more interactive way is emphasized. Th is kind of diversity oriented approach which can make learning in a museum environment more attractive requires the use of advanced tools and techniques, including state of the art scientifi c developments. In the next section the author presents the idea of educational museum events, including one of the most signifi cant types in that category – „live history lesson”. This concept is directly derived from the proposition to “enliven” history. In his discussion of educational museum events organized by the Historical Museum of the City of Kraków the author presents the wide range of educational activities on offer, i.e. guided tours, museum lessons, workshops, lectures, talks, temporary exhibitions, presentations and meetings in schools, competitions, etc. An interesting phenomenon which appeared in the 1970s and the early 1980s was the organization of “live history lessons” in the form of theatrical shows staged by the „Lector’s Th eatre” which operated at the Museum. Th e author emphasizes the openness of the Historical Museum in its approach to utilizing novel techniques of popularizing historical knowledge which facilitate access to the visitors and at the same time make learning in a museum environment more attractive, especially in terms of the visual form of such activities. The author concludes that the tendency to abandon traditional „cabinet” forms of presentation of Kraków’s history at the Historical Museum is a process which began several years ago and has been continued ever since. Among the most interesting educational projects in which the Historical Museum has recently been involved the author mentions the series of Chivalry Workshops and Re-Enactments of Chivalric Tournaments at the Barbican (the starting point for these activities was a weaponry workshop, and the abovementioned events have been organized in cooperation with other organizations). Another interesting project was the series of events titled Meetings with Mediaeval Kraków at the Barbican organized by the Historical Museum as part of the jubilee celebrations of the 750th anniversary of the establishment of Kraków under Magdeburg Law.

Bibliografia

1. Helvetius A.-C.: O umyśle. T. 1. Warszawa 1959, s. 252.

2. Gadacz T.: O umiejętności życia. Kraków 2003, s. 179.

3. Ibidem, s. 180.

4. Pedagogika ogólna i subdyscypliny. Red. L. Turos. Warszawa 1999, s. 289.

5. Ingarden R.: Książeczka o człowieku. Kraków 1999, s. 30.

6. Passowicz W.: Uwagi na temat działalności oświatowej Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 1984, z. 11, s. 79–86.

7. Przesmycki Z.: Pro arte. Uwagi o sztuce i kulturze. Warszawa 1914, s. 530–537.

8. Passowicz W.: Uwagi…, s. 79.

9. Idem: Miriama – Zenona Przesmyckiego głos o muzeach. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa”

1986, z. 13, s. 94–98; Pr zesmycki Z.: Pro arte….

10. Passowicz W.: Uwagi…, s. 79.

11. Ibidem, s. 80.

12. Ibidem.

13. Ibidem.

14. Ibidem.

15. Pedagogika ogólna…, s. 287.

16. Ibidem, s. 298.

17. Ibidem, s. 299.

18. Gołaszewski T.: Dziecko w Muzeum. Warszawa 1967.

19. Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie Ustawy o muzeach, art. 1 pkt. 1.

20. Statut Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, załącznik do uchwały nr V/57/07 Rady Miasta Krakowa z 31 stycznia 2007 r., par. 5.

21. Ibidem, par. 6 pkt 5, 10 i 13.

22. Strategia Muzeum Historycznego Miasta Krakowa na lata 2006–2014. Kraków 2006, s. 49.

23. Banasik T.: Rola fi lmu w pracy oświatowej muzeów. „Muzealnictwo” 1963, nr 11, s. 144.

24. Ibidem, s. 153.

25. Wychowanie przez sztukę. Analiza, propozycje oraz wnioski z eksperymentalnej współpracy Muzeum Narodowego w Warszawie i Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Warszawy w Podkowie Leśnej. Warszawa 1971, s. 5.

26. Wojnar I.: Muzeum a współczesne postulaty wychowawcze. W: Wychowanie przez sztukę…, s. 13–14.

27. Walentynowicz M.: Dydaktyczno-wychowawcze funkcje muzeum. Działalność oświatowa muzeów. Założenia teoretyczne i praktyka. „Monografie Muzeum Narodowego w Poznaniu” 1973, t. 10, s. 36.

28. Ibidem, s. 38.

29. Walentynowicz M.: Dydaktyczno-wychowawcze…, s. 40.

30. Ibidem, s. 42.

31. Kucińska A.: „Ożywić historię”. Królewskie zbrojownie w Leeds jako nowoczesne muzeum historyczne. „Muzealnictwo” 2005, nr 46, s. 143–144.

32. Ibidem, s. 143.

33. Żygulski Z. jun.: Muzea na świecie. Wstęp do muzealnictwa. Warszawa 1982, s. 185.

34. Salwa W.: Zadania muzealnictwa skansenowskiego w warunkach rozwiniętej cywilizacji przemysłowej. W: Muzea skansenowskie w Polsce. Poznań 1979, s. 59.

35. Kiedy bowiem przygotowujemy dla odbiorców zajęcia muzealne, w których np. prezentowana jest zabytkowa broń, trudno

uciec od myśli, że nie jesteśmy w stanie zaprezentować podstawowej idei, dla której ta broń została stworzona. Możemy starać się ją określić werbalnie, ale o praktycznej prezentacji można raczej nie wspominać, nie mówiąc już o niemożności stworzenia autentyku, czyli rozegrania jeszcze raz np. historycznego pojedynku, w którym dana broń była wykorzystywana. Ta przykładowa zabytkowa broń w rękach pracownika muzeum tylko udaje samą siebie, ponieważ idea, dla której została stworzona, przestała dla niej obowiązywać, odkąd stała się eksponatem muzealnym. Mistyfikacją będzie także np. zaaranżowany pojedynek na modłę, dajmy na to XV-wieczną, z udziałem odpowiednio przygotowanych osób. Z użyciem replik strojów i broni, widz otrzyma spektakl historyczny, a nie pojedynek na śmierć i życie. Pewnym rozwiązaniem komplementarnym wydaje się połączenie wyżej opisanych sposobów mistyfikacji. Przykładowo, po zaprezentowaniu przez pracownika muzeum, z całą znajomością tematu, np. zabytkowych szabel z XVII wieku, następowałaby prezentacja przygotowanego wcześniej pojedynku przez odpowiednio przygotowane osoby, oczywiście już z użyciem do tej prezentacji replik szabel. Widz najpierw obcowałby z autentykiem w czasie zajęć prowadzonych przez pracownika muzeum, a zaraz potem uczestniczył w praktycznej prezentacji pojedynku, w którym wykorzystywane byłyby repliki. W takim ujęciu ten przeskok od autentyku w biernej prezentacji, do reprodukcji, ale w czynnym zastosowaniu (zaaranżowany pojedynek), nawet jeżeli uświadamiany przez odbiorcę nie byłby specjalnie odczuwalny. Oczywiście powyższy przykład, jak się wydaje, można przekuć w zasadę edukacyjnej pracy w muzeum.

36. Wojnar I.: Muzeum a współczesne…, s. 10–11.

37. Huizinga J.: Homo ludens. Warszawa 2007, s. 301.

38. Read H.: Wychowanie przez sztukę. Wstęp I. Wojnar. Wrocław 1976, s. 258–259.

39. Gluziński W.: U podstaw muzeologii. Warszawa 1980 r., s. 176–177.

40. Passowicz W.: Uwagi…, s. 82–85.

41. Wojciechowska E.: Teatr Lektora. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 1979, z. 6, s. 77.

42. Passowicz W.: Uwagi…, s. 85.

43. Wojciechowska E.: Teatr…, s. 78.

44. Ibidem, s. 78.

45. Passowicz W.: Kronika działalności Muzeum Historycznego Miasta Krakowa 2005–2006. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2007, z. 25, s. 255–257.

46. http://www.mhk.pl/edukacja.php.

47. Kustosz, obecnie kierownik Działu Edukacyjnego Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

48. Woźnica A.: Działalność oświatowa muzeów na przykładzie Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Praca magisterska z pedagogiki napisana w 2008 r. pod kierunkiem dr Jolanty Urbanek na Akademii Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, s. 91–106.

49. Dla Muzeum Historycznego taka możliwość pojawiła się wraz z podjęciem współpracy z Bractwem Orlich Gniazd, specjalizującym się w odtwarzaniu elementów kultury rycerskiej i miejskiej z XV w. Wiedza pracowników Muzeum i wiedza i umiejętności praktyczne członków Bractwa oraz udział publiczności złożyły się na „żywą lekcję historii” w Muzeum Historycznym.

50. Jedna z lepszych stron znajduje się pod adresem http://www.bagrit.pl.

51. Taką frekwencję odnotowano na turnieju, który odbył się w Barbakanie 19. lipca 2008 r.

52. http://www.ardentesole.art.pl/index.php?d=balet&p=romana.

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

09.10.2026

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Impreza muzealna formą działalności edukacyjnej – rozważania na przykładzie działalności Muzeum Historycznego Miasta Krakowa w ramach obchodów jubileuszu 750. rocznicy lokacji Krakowa. (2026). Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 26, 173-190. https://doi.org/10.32030/KRZY.2008.12