Kronika konserwatorska. Pałac Pod Krzysztofory, skrzydło zachodnie, prace budowlano- -konserwatorskie w 2013 roku

Autor

  • Genowefa Zań-Ograbek

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2014.23

Abstrakt

FROM THE CONSERVATOR’S CHRONICLE. CONSTRUCTION AND CONSERVATION WORKS IN THE WEST WING OF KRZYSZTOFORY PALACE AT 35 RYNEK GŁÓWNY CARRIED OUT IN 2013

Another stage of the works conducted in the west wing  of Krzysztofory Palace in 2013 covered the one-storey pavilion  adjacent to it from the side of Jagiellońska Street  which houses the Rooster restaurant. The functional integration  of this building and the addition of a storey were  the consequences of the change of policy principles of the  Historical Museum of the City of Kraków regarding its  practical and prestige considerations. Construction and  conservation works were executed by the general contractor  – a consortium of two companies comprising: Przedsiębiorstwo  Rewaloryzacji Zabytków w Krakowie SA (consortium  leader) and DeS Henryk Dowgier, Anna Dowgier  sp. j. (consortium member).  In accordance with the established schedule, construction  works concentrated mainly on the extensive modernization  of technical systems. Conservation works covered  the historical structures of the basements and the stucco  and painterly decoration of the former study (aka chapel);  works on the painting decorations in the interiors of the  west wing were also commenced as part of that project. Elevation  works included replacement of window frames and  renovation of the colours on the west elevation and on the  section overlooking the courtyard to correspond with the  colour scheme used on the palace’s façade overlooking the  market square.  Architectural research was conducted in the basements  of the Rooster restaurant to expand the knowledge about  the history of this corner settlement plot which from 1657  onward remained vacant, and on which the present-day  pavilion was built in 1883. A top floor extension (a steel  and ferroconcrete structure) is currently being added to  this facility; the extension is an example of modern architecture  and was designed to add a new, urban and artistic  character to the corner of the mansion which overlooks  Szczepański Square. The completion of the works included  in this stage will enable the conclusion of the extensive  modernization of the palace’s west section in 2014, and  the restoration of its interiors, which should bring back  their original stylistic and artistic qualities. Conservation  works in the so-called chapel and in the basement (aka  the ice-house) were carried out by a consortium of firms  comprising DeS and Ars Longa Konserwacja Dzieł Sztuki  i Obiektów Zabytkowych Danuta Mazur i Maciej Mazur  sp. j. In the interiors of the first and the second floors of  the west wing the team was headed by restoration artist  Jan Szczurek representing the firm In Plus Konserwacja  Obiektów Zabytkowych Jan Szczurek, in cooperation  with art historian Grażyna Dreścik. The entire project  was supervised by heritage conservation officer Genewefa  Zań-Ograbek. 

Bibliografia

1. Wcześniejsze działania zostały omówione w artykułach: Zań-Ograbek G.: Kronika konserwatorska. Budynek przy ulicy Jagiellońskiej 4. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2012, z. 30, s. 293–296; eadem: Kronika konserwatorska. Prace budowlano-konserwatorskie w skrzydle zachodnim pałacu Pod Krzysztofory w Rynku Głównym 35 w latach 2011–2012. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2013, z. 31, s. 321–326.
View in Google Scholar

2. Wytyczne dyrekcji Muzeum zawarte w dokumencie „Zmiany w programie użytkowym Pałacu Pod Krzysztofory” z 12 czerwca 2008 r. wraz ze szkicami poszczególnych elementów programowych na wszystkich kondygnacjach; ustalenia i konsultacje dla tematu „Potrzeby lokalowe Biblioteki Naukowej i Archiwum Muzeum Historycznego Miasta Krakowa”.
View in Google Scholar

3. Projekt koncepcyjny „Przebudowa, nadbudowa i rozbudowa na cele muzealne, wersja C, Architektura”; zespół projektowy w składzie: Marek Cempla, Stanisław Spyt, Janusz Ćwiek, działający w ramach firmy Cempla i Partnerzy Konserwacja Zabytków Marek Józef Cempla, 2008; projekt realizacyjny „Przebudowa, nadbudowa i rozbudowa budynku Pałac Pod Krzysztofory, etap II”, projekt budowlany opracowany przez zespół jak wyżej.
View in Google Scholar

4. Opisy planowanych i wykonanych robót w cyklach miesięcznych sporządzane przez inwestora zastępczego firmę Bud-Invest sp. z o.o., będące podstawą merytoryczną niniejszego artykułu, są w posiadaniu Działu Technicznego MHK.
View in Google Scholar

5. Nie posiada odrębnego opracowania naukowego, wymieniony jest w opracowaniach zbiorczych: Książek B.: „Zbiorcza ekspertyza bloku 19”. Miejskie Biuro Projektów. Kraków 1976, mps w archiwum Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej cyt. MWKZ); Komorowski W., Krasnowolski B.: „Pałac »Pod Krzysztofory«. Kraków, Rynek Główny 35. Dokumentacja naukowo-historyczna”. Kraków 2001, mps w archiwach MWKZ i MHK; Sławiński S.: „Kraków – wnioski konserwatorskie do planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu Starego Miasta w obrębie Plant”. Pracownie Konserwacji Zabytków Arkona. Kraków 2005, mps w archiwum Miejskiego Konserwatora Zabytków; Bąk-Koczarska C.: Mieszkańcy pałacu „pod Krzysztofory”. Właściciele i lokatorzy od XIV do XX wieku. Kraków 1999.
View in Google Scholar

6. Cempla M., Cechosz S., Holcer Ł.: „Sprawozdanie z architektonicznych nadzorów badawczych prowadzonych w Skrzydle Zachodnim w r. 2012”. Cempla i Partnerzy Konserwacja Zabytków Marek Józef Cempla. Kraków, listopad 2012, mps archiwach MWKZ i MHK.
View in Google Scholar

7. Szczegółowe informacje dotyczące zmian własnościowych zawiera artykuł: Boczoń J., Passowicz W.: Krzysztofory nasze, kartki z dziejów zmagań o własny dom. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2012, z. 30, s. 227.
View in Google Scholar

8. Bąk-Koczarska C.: Mieszkańcy pałacu…, s. 30, 47.
View in Google Scholar

9. Komorowski W., Krasnowolski B.: „Pałac »Pod Krzysztofory…”, s. 51. Pozyskanie wszystkich informacji na temat wciąż istniejących poniżej parteru reliktów wymagałoby przeprowadzenia prac archeologicznych i architektonicznych w pełnym zakresie, co wobec późniejszego zainwestowania i zagospodarowania działki dziś jest już niemożliwe.
View in Google Scholar

10. Wykonawcą prac konserwatorskich był zespół działający pod kierunkiem artysty konserwatora Jana Szczurka w ramach firmy Jan Szczurek In Plus Konserwacje Obiektów Zabytkowych, przy współpracy historyka sztuki Grażyny Dreścik. Nadzór konserwatorski Genowefa Zań-Ograbek. Przebieg prac był odnotowywany w „Dzienniku konserwatorskim” (w posiadaniu firmy konserwatorskiej).
View in Google Scholar

11. Zientara M.: Dekoracja sztukatorska Baltazara Fontany w tzw. kaplicy pałacu Pod Krzysztofory i jej przesłanie ideowe. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2012, z. 30, s. 133–143.
View in Google Scholar

12. Wykonawcą w ramach dawnego Państwowego Przedsiębiorstwa Pracowni Konserwacji Zabytków O. Kraków był artysta konserwator Henryk Gujda.
View in Google Scholar

13. Wykonawcą prac było konsorcjum firm DeS Henryk Dowgier, Anna Dowgier sp. j. oraz Ars Longa Konserwacja Dzieł Sztuki i Obiektów Zabytkowych Danuta Mazur i Maciej Mazur sp. j., kierownik zespołu konserwatorskiego Adam Jasiewicz, konserwacja sztukaterii i kominka Danuta Mazur i Izabela Łukomska, konserwacja dekoracji malarskiej Natalia Soran-Maluty, konsultacja historyka sztuki Genowefa Zań-Ograbek, rzeczoznawca Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego artysta konserwator Barbara Budziaszek, konsultacje dotyczące formy i funkcjonowania kominka historyk sztuki dr Waldemar Komorowski.
View in Google Scholar

14. Szczegóły technologiczne w: „Pałac »Pod Krzysztofory«. Sprawozdanie z prac konserwatorskich wykonanych w kaplicy i lodowni”. Oprac. D. Mazur. Ars Longa Konserwacja Dzieł Sztuki i Obiektów Zabytkowych Danuta Mazur i Maciej Mazur sp. j. Kraków 2013, wydruk komputerowy w archiwach MWKZ i MHK.
View in Google Scholar

15. Korektę postaci wykonano na podstawie wizualizacji konfrontującej formę z analogiczną postacią z dekoracji malarskiej sklepienia kościoła św. Anny, oprac. Wojciech Podlewski.
View in Google Scholar

16. Rozpoznania dokonał dr Waldemar Komorowski, stwierdzając, że jest to drugi w Krakowie przykład nowoczesnego na owe czasy ogrzewania pomieszczeń ciepłym powietrzem, dotychczas był znany tylko przykład zastosowany w domu Józefa Louisa przy Rynku Głównym 13A; Meisner P.: O ogrzewaniu mieszkań, fabryk, suszarń, i. t. p. za pomocą ocieplonego powietrza, iako środku najtańszym, naywygodnieiszym i od ognia naybezpiecznieyszym. „Izys Polska, czyli Dziennik umieiętności, wynalazków, kunsztów i rękodzieł” 1822, t. 2, s. 187–197.
View in Google Scholar

17. Na podstawie opisu sporządzonego przez Natalię Soran-Maluty. Wykonawcami prac w ramach konsorcjum byli Natalia Soran-Maluty oraz Martyna Marek i Magdalena Szymańska.
View in Google Scholar

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

17.11.2026

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Zań-Ograbek, G. (2026). Kronika konserwatorska. Pałac Pod Krzysztofory, skrzydło zachodnie, prace budowlano- -konserwatorskie w 2013 roku. Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 32, 465-472. https://doi.org/10.32030/KRZY.2014.23