Wygnańcy z twierdzy Kraków w cesarsko-królewskich obozach
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2004.07Abstract
THE ARTICLE DISCUSSES THE EVACUATION OF RESIDENTS OF THE CRACOW FORTRESS AND NEIGHBOURING LOCALITIES DURING THE FIRST MONTHS OF WWL THE MIGRATIONS OF THOUSANDS OF RESIDENTS OF CRACOW AND THE SURROUNDING VILLAGES DURING THE WAR IS A RELATIVELY LITTLE KNOWN CHAPTER OF HISTORY
The evacuated residents were located in barrack camps in the heartland of the Austro-Hungarian Empire. Living conditions in the camps were very primitive, and evacuated people were exposed to humiliation, poverty and illnesses. A high mortality rate was observed, especially among children. Some exiles and evacuated people managed to find lodgings outside the camps.
Zygmunt Lasocki MP took an interest in the situation of the evacuated during his visit to the camps. He addressed the authorities, asking for better living conditions for people in the camps. Aid was also granted by the Ducal-Episcopal Aid Committee (KBK), organised by the Boishop of Cracow Adam Stefan Sapieha.
References
1. Austrya a Polska podczas wojny, Warszawa 1916, s. 5.
View in Google Scholar
2. „Gazeta Krakowska”, nr 57 z 22.09.1914 r.
View in Google Scholar
3. Tamże, nr 72 z 7.10.1914 r.
View in Google Scholar
4. Tamże, nr 116 z 20.11.1914 r.
View in Google Scholar
5. Teki Lasockiego, sygn. Biblioteka Naukowa PAU i PAN 4198, k. 60.
View in Google Scholar
6. „Nowa Reforma”, nr 138 z 17.03.1915 r.
View in Google Scholar
7. Z. Lasocki, Polacy w austrjackich obozach barakowych dla uchodźców internowanych (wspomnienia z czasów wojny światowej byłego posła do parłamentu austrjackiego), Kraków 1929, s. 76.
View in Google Scholar
8. Leon Sapieha, Viribus unitis, Lwów 1920, s. 22.
View in Google Scholar
9. Teki Lasockiego, sygn. 4068, t. 4, k. 14, list Heleny Gąsiorowskiej.
View in Google Scholar
10. Z. Lasocki, Z dziejów uchodźcza polskiego podczas wielkiej wojny światowej, wykład na Uniwersytecie Krakowskim 20.01.1918 r., s. 2. Teki Lasockiego, sygn. 4114.
View in Google Scholar
11. W odwiedzinach u braci wygnańców, „Głos Narodu”, nr 278 z 10.11.1914 r.
View in Google Scholar
12. Księga pamiątkowa i adresowa wygnańców wojennych z Galicji i Bukowiny 1914-1915, Wiedeń 1915, cz. III, s. LXVII.
View in Google Scholar
13. Szlakiem tułaczym. Księga pamiątkowa wychodźctwa polskiego 1914- 1918, Wiedeń 1919, s. 33.
View in Google Scholar
14. Teki Lasockiego, sygn. 4226, k. 1-4, list podpisany przez Tadeusza Kol- kiewicza, St. Bobulę, Józefa Tracza i Jana Hornunga z 16 III 1915 r.
View in Google Scholar
15. Teki Lasockiego, sygn. 4125, k. 3. W następnych latach, w drodze porozumienia między sprzymierzonymi, władze pruskie zatrzymywały robotników po wygaśnięciu kontraktu, wykorzystując ich niewolniczą pracę. Interpelował w tej sprawie w parlamencie pruskim poseł Wojciech Trąmpczyński. „Kurier Lwowski”, nr 18 z 11.01.1918 r.
View in Google Scholar
16. Teki Lasockiego, sygn. 4125, k. 10.
View in Google Scholar
17. Teki Lasockiego, sygn. 4114, wykład.
View in Google Scholar
18. Szlakiem tułaczym..., s. 31.
View in Google Scholar
19. Postać z 1 tomu Przygód dobrego wojaka Szwejka. Jeżeli czytelnik tej powieści nie traktuje jej wyłącznie jako zbioru zabawnych opowiastek, znajdzie tam wszystkie okropności pochodu wojennego armii austro-wę- gierskiej.
View in Google Scholar
20. Teki Lasockiego, sygn. 4066.
View in Google Scholar
21. Teki Lasockiego, sygn. 4229, k. 3, relacja księży Słowiaczka i Stoja- nowskiego z 9 września 1915 r.
View in Google Scholar
22. Teki Lasockiego, sygn. 4066, k. 120-list S. Władyczko; sygn. 4235, k. 1-10, list ks. A. Pierzowicza.
View in Google Scholar
23. Teki Lasockiego, sygn. 4126, Audiencja excel. Bilińskiego, hr. Lasockiego i Stan. Czarnowskiego w sprawie baraków u Arcyksiężny Izabelli w pałacu jej przy Albrechtgasse w dniu 16 kwietnia 1915 r.
View in Google Scholar
24. Księga pamiątkowa i adresowa, cz. I.
View in Google Scholar
25. Z. Lasocki, Polacy W austrjackich..., s. 210.
View in Google Scholar
26. Kolonia wygnańców polskich w Styrii, „Głos Narodu” nrl zl.01.1915.
View in Google Scholar
27. Nasi tułacze w Styrii, „Nowa Reforma”, nr l z l.01.1915.
View in Google Scholar
28. Teki Lasockiego, sygn. 4125. Sprawozdanie posła Lasockiego referenta Komisji Koła Polskiego dla spraw opieki nad wychodźcami wojennymi, s. 20 i nast.
View in Google Scholar
29. Z. Lasocki, Polacy w austrjackich..., s. 31.
View in Google Scholar
30. Teki Lasockiego, sygn. 4125 (sprawozdanie lekarskie z Libnicy).
View in Google Scholar
31. Teki Lasockiego, sygn. 4068, t. 6, k. 73.
View in Google Scholar
32. Z. Lasocki, Polacy w austrjackich..., s. 27.
View in Google Scholar
33. Teki Lasockiego, sygn. 4229, k. 15 0-15 3, memoriał księdza Karola Bia- likiewicza i księdza Adama Pierzowicza.
View in Google Scholar
34. Z. Lasocki, Polacy w austrjackich..., s. 38.
View in Google Scholar
35. Nasi tułacze w Styrii, „Nowa Reforma” nr 1 z 1.01.1915.
View in Google Scholar
36. Z. Lasocki, Polacy w austrjackich..., s. 43.
View in Google Scholar
37. „Głos Narodu”, nr 192 z 5.08.1915.
View in Google Scholar
38. Teki Lasockiego, sygn. 4068, t. 2, k.l, 198; sygn. 4068 t. 3, k. 8; sygn. 4198, k. 45-46.
View in Google Scholar
39. Teki Lasockiego, sygn. 4198, k. 28-29.
View in Google Scholar
40. Założyli oni specjalny komitet, który aktywnie reprezentował wszystkich wygnańców.
View in Google Scholar
41. Teki Lasockiego, sygn. 4068, t. 2, k. 29.
View in Google Scholar
42. J. Adamczewski, Krakowskie rody, Kraków 1994, s. 258.
View in Google Scholar
43. Sprawozdanie komitetu wychodźców galicyjskich w Pradze za czas od początku października 1914 r. do końca czerwca 1915 r, mpis w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej.
View in Google Scholar
44. Fragment sprawozdania komitetu wychodźczego w Węgierskim Hra- dyszczu, mpis. w zbiorach BJ.
View in Google Scholar
45. Księga pamiątkowa i adresowa..., cz. III, passim.
View in Google Scholar
46. Z. Lasocki, Polacy w austriackich..., s. 157 (załączniki 9-12), Teki Lasockiego, sygn. 4228, k. 2.
View in Google Scholar
47. Szlakiem tułaczym..., s. 78; W. S. Kucharski, Związek Polaków w Austrii STRZECHA 1894-1994, Lublin - Wiedeń 1996, s. 67.
View in Google Scholar
48. „Szkoła Polska” nr 3 z 1.05.1915, s. 13-15.
View in Google Scholar
49. Cyt. zza: J. Bieniarzówna, Opieka społeczna w Krakowie w latach wojny, [w:] Kraków w czasie I wojny światowej. Materiały sesji naukowej, Kraków 1990, s. 98.
View in Google Scholar
50. Trzy łata działalności KBK. Sprawozdania Ksiąźęco-Biskupiego Komitetu Pomocy dla dotkniętych klęską wojny za lata 1915-1917, Kraków 1918, s. 108.
View in Google Scholar
51. Tamże, s. 85.
View in Google Scholar
32. Teki Lasockiego, sygn. 4068, t. 6, k. 32.
View in Google Scholar
53. A. Vetulani, Ksiąźęco-Biskupi Komitet, „Tygodnik Powszechny” 1976, nr 7, s. 1,4.
View in Google Scholar
54. „Nowiny Wiedeńskie Ilustrowane” nr 30 z 25.07.1915.
View in Google Scholar
55. „Głos Narodu” nr 272 z 24.10.1915.
View in Google Scholar
56. Z. Lasocki, Polacy w austrjackich..., s. 41.
View in Google Scholar
57. Trzy lata działalności..., s. 202.
View in Google Scholar
58. „Głos Narodu” nr 308 z 29.11.1915.
View in Google Scholar
59. J. Bieniarzówna, J. M. Małecki, Dzieje Krakowa, t. 3, Kraków 1979, s. 388.
View in Google Scholar
60. Tamże, s. 315.
View in Google Scholar
61. J. M. Małecki, Życie gospodarcze Krakowa w czasie Wielkiej Wojny 1914-1918, [w:] Kraków w czasie I wojny światowej. Materiały... s. 63, tab.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
See more at Copyright & Licensing tab.
