Sukiennice krakowskie – fazy budowy
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2010.01.09Abstract
THE CLOTH HALL IN KRAKOW – THE STAGES OF DEVELOPMENT
Throughout centuries the Cloth Hall in Kraków has been the most important commercial facility in Main Market Square (Rynek Główny). The construction of cloth chambers was announced by Prince Boleslaus the Chaste in the Town Charter of 1257. The earliest cloth chambers, built of wood and lined up in two rows along an internal passage, neighboured on the oldest stalls to the east (with their base sections built in stone and brick) and the bread benches to the west. This layout continued throughout the successive alterations and shifts of the particular structures. The Cloth Hall as it is now originated during the reign of King Casimir III the Great, i.e. around the middle of the 14th century (or later, after the King’s death). The facility in its early form was composed of four stone and brick quarters separated by an internal passage intersecting another passage known as “the cross”, which had been retained from the previous layout. Each of the four sections housed nine cloth chambers (shops), while the outermost chambers in the western row were designated as cloth cropping facilities. Building new chambers required the removal of the western part of the adjacent stalls, while heir eastern section was pulled down towards the end of the 14th century to make room for the stone and brick Rich Stalls, also based on the quarter layout. The bread benches remained to the west of the Cloth Hall. The taxes levied on the cloth shops were paid to the ruler in the first place. The municipality profi ted from part of the chambers and the cropping facilities. In the late 14th century the Casimir’s quarters were merged into a monumental Gothic basilican edifice with a high hall built above the internal passage. Damaged by fire in 1555, the structure was rebuilt in the years 1556–1559; in 1560 the floor above the newly roofed hall was converted into the Smatruz (the market hall for minor traders) accessible from the north and the south through the monumental flights of stairs ornamented with turrets and top-storey loggias. Following a period of its decline in the 18th and 19th centuries, the Cloth Hall was rebuilt and altered by well-known Polish architect Tomasz Pryliński in the years 1875–1879.
References
1. Również z udziałem Waldemara Niewaldy.
View in Google Scholar
2. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie. Dzieje gmachu i jego obecnej przebudowy. Biblioteka Krakowska nr 11. Kraków 1899.
View in Google Scholar
3. Archiwum Państwowe w Krakowie (dalej cyt. APKr), Teki Grabowskiego, sygn. E 23, s. 903.
View in Google Scholar
4. Ibidem, sygn. E 19, s. 417.
View in Google Scholar
5. Ibidem, sygn. E 23, s. 903.
View in Google Scholar
6. Ibidem, s. 906.
View in Google Scholar
7. Grabowski A.: Starożytnicze wiadomości o Krakowie. Kraków 1852, s. 59, 60.
View in Google Scholar
8. Wawel-Louis J.: Przechadzka kronikarza po Rynku krakowskim. Kraków 1890, s. 24, 26.
View in Google Scholar
9. Za: Sudacka A.: Sukiennice. W: Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny w Krakowie. Red. nauk. O. Czerner. Wrocław 2008, s. 239.
View in Google Scholar
10. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…
View in Google Scholar
11. Ibidem, s. 5.
View in Google Scholar
12. Ibidem, s. 10.
View in Google Scholar
13. Ibidem, s. 8, 9.
View in Google Scholar
14. Ibidem, s. 9–11.
View in Google Scholar
15. Ibidem, s. 11.
View in Google Scholar
16. W jakimś wyjątkowym i niepotwierdzonym dotąd źródłowo przypadku mogły to być otwory (wejście i okno służące sprzedaży) kramu innej niż sukiennicza branży, urządzonego wtórnie, w epoce nowożytnej, w piwnicy pod „sukiennicą” (do takiej interpretacji upoważnia zapiska z 1756 r., w której występuje jako odrębna własność „piwniczka pod sklepem miejskim”. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1952). W takim przypadku szacht zejścia do piwnicy musiałby być wyjątkowo rozbudowany i przynajmniej częściowo przesklepiony, dla umożliwienia komunikacji sklepu w parterze z halą.
View in Google Scholar
17. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 19, 20.
View in Google Scholar
18. Ibidem, s. 20.
View in Google Scholar
19. Ibidem, s. 11, 12.
View in Google Scholar
20. Ibidem, s. 12, 13, 16.
View in Google Scholar
21. Ibidem, s. 16, 17.
View in Google Scholar
22. Ibidem, s. 18.
View in Google Scholar
23. Ibidem, s. 20.
View in Google Scholar
24. Loc. cit.
View in Google Scholar
25. Ibidem, s. 20–24.
View in Google Scholar
26. Ibidem, s. 25.
View in Google Scholar
27. Ibidem, s. 26, 27.
View in Google Scholar
28. Ibidem, s. 28.
View in Google Scholar
29. Ibidem, s. 34, 35.
View in Google Scholar
30. Ibidem, s. 35 i nn.
View in Google Scholar
31. Tomkowicz S.: Ulice i place Krakowa w ciągu dziejów. Ich nazwy i zmiany postaci. Biblioteka Krakowska nr 63–64. Kraków 1926, s. 23, 24.
View in Google Scholar
32. Ibidem, s. 23.
View in Google Scholar
33. Ibidem, s. 24.
View in Google Scholar
34. Ibidem, s. 25.
View in Google Scholar
35. Ibidem, s. 22, 24, 25, 31, 32.
View in Google Scholar
36. Świszczowski S.: Sukiennice na Rynku krakowskim w epoce gotyku i renesansu. „Biuletyn Historii Sztuki i Kultury” 1948, t. 10, s. 285–309.
View in Google Scholar
37. Ibidem, s. 290–292.
View in Google Scholar
38. Ibidem, s. 292, 293.
View in Google Scholar
39. Ibidem, s. 293–295, ryc. 141.
View in Google Scholar
40. Ibidem, s. 295.
View in Google Scholar
41. Ibidem, s. 295–309.
View in Google Scholar
42. Ibidem, s. 306, 307.
View in Google Scholar
43. Dużyk J.: Sukiennice. Kraków Dawniej i Dziś nr 4. Kraków 1952, s. 4.
View in Google Scholar
44. Ibidem, s. 5.
View in Google Scholar
45. Zin W.: Prace badawcze w dziedzinie historii architektury Krakowa w ciągu ostatnich 50 lat. „Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków” 1963, seria B, t. 7, s. 19–21; Zin W., Grabski W.: Niektóre problemy stratygraficzne Rynku krakowskiego. Sprawozdania z posiedzeń Komisji PAN, styczeń – czerwiec 1966. Kraków 1967, s. 357.
View in Google Scholar
46. Użyty tryb przypuszczający wynika z faktu nieopublikowania wyników badań, a jedynie lakonicznego komunikatu o odkryciach, a ściślej biorąc, gotowych koncepcji.
View in Google Scholar
47. Dębowski T.: Badania archeologiczne Sukiennic krakowskich. „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1981, t. 29, nr 4,
View in Google Scholar
s. 451–458. 48. Ibidem.
View in Google Scholar
49. Ibidem.
View in Google Scholar
50. Krupiński A.B.: Hala Sukiennic krakowskich w świetle badań architektonicznych. „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1981, t. 29, nr 4, s. 460.
View in Google Scholar
51. Loc. cit.
View in Google Scholar
52. Loc. cit.
View in Google Scholar
53. Ibidem, s. 461.
View in Google Scholar
54. Loc. cit.
View in Google Scholar
55. Loc. cit.
View in Google Scholar
56. Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 4. Miasto Kraków. Cz. 10. Śródmieście, mury obronne i Planty, Rynek Główny. Red. M. Myśliński. Warszawa 2005, s. 39–44.
View in Google Scholar
57. Sudacka A.: Sukiennice…, s. 235–242; eadem: Wyniki kwerendy archiwalnej dotyczącej zabudowy handlowej Rynku w Krakowie. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2008, z. 26, s. 83–87.
View in Google Scholar
58. Eadem: Wyniki…, s. 79.
View in Google Scholar
59. Ibidem, s. 83.
View in Google Scholar
60. Ibidem, s. 83–85; eadem: Sukiennice – świadek dziejów Krakowa. W: Urbs Celeberrima. Księga pamiątkowa na 750-lecie lokacji Krakowa. Red. A. Grzybkowski, Z. Żygulski jun., T. Grzybkowska. Kraków 2008, s. 204, 207.
View in Google Scholar
61. Eadem: Wyniki…, s. 85; Autorka ostatecznie nie rozstrzygnęła dylematu, czy była to przebudowa i scalenie kamiennych sklepów usytuowanych po bokach uliczki a wznoszonych od około 1300 r., czy też „budowa nowych Sukiennic (i kramów), po zburzeniu całości wcześniejszego założenia”. Eadem: Sukiennice…, s. 236; eadem: Wyniki…, s. 85.
View in Google Scholar
62. Ibidem.
View in Google Scholar
63. Eadem: Sukiennice…, s. 235.
View in Google Scholar
64. Ibidem, s. 237; eadem: Wyniki…, s. 85, 86.
View in Google Scholar
65. Eadem: Wyniki…, s. 85.
View in Google Scholar
66. Ibidem, s. 86, 87; także: eadem: Sukiennice krakowskie w XIX wieku – bazar czy świątynia sztuki?. „Rocznik Krakowski” 1995, t. 61, s. 75–96.
View in Google Scholar
67. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 234–242.
View in Google Scholar
68. Sudacka A.: Sukiennice – świadek…, s. 204.
View in Google Scholar
69. Ibidem, s. 208.
View in Google Scholar
70. Zaitz E.: Sprawozdanie z prac archeologicznych prowadzonych w Sukiennicach w roku 2006, mps w archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie.
View in Google Scholar
71. Prace z 1957 r., zrealizowane przez Kazimierza Radwańskiego. Radwański K.: Prace ratownicze prowadzone przez Konserwatora Zabytków Archeologicznych w Krakowie w latach 1955–1958. „Biuletyn Krakowski” 1959, t. 1, s. 49–57.
View in Google Scholar
72. Badania Kazimierza Radwańskiego i Teresy Lenkiewicz w 1963 r.; wyniki prac omówiła i opublikowała profi l stratygrafi czny Alina Wałowy. Wałowy A.: Późnośredniowieczne garncarstwo krakowskie w świetle źródeł archeologicznych. „Materiały Archeologiczne” 1979, t. 19, s. 5–163.
View in Google Scholar
73. Dębowski T.: Badania archeologiczne… Badania Jacka Reyniaka z 1972 r. (wykop 17), wyniki prac udostępnił nam ich autor, któremu niniejszym składamy serdeczne podziękowania.
View in Google Scholar
74. Na tego typu „odkrywki archeologiczne” natknęli się autorzy niniejszego tekstu w trakcie prac wykopaliskowych we wschodnim korytarzu piwnic.
View in Google Scholar
75. Zaitz E.: Sprawozdanie z badań archeologicznych prowadzonych w Krakowie w 2004 roku przy przebudowie nawierzchni płyty Rynku Głównego po zachodniej stronie Sukiennic. „Materiały Archeologiczne” 2006, t. 36, s. 79–142.
View in Google Scholar
76. Są natomiast wyeksponowane na trasie turystycznej w podziemiach Sukiennic.
View in Google Scholar
77. Prace Emila Zaitza z Muzeum Archeologicznego w Krakowie, prowadzone w 2010 r.; wyniki niepublikowane.
View in Google Scholar
78. Wyniki tych prac są przygotowywane do druku, zaplanowanego jako opracowanie monografi czne przebadanych budowli w kontekście przemian bloku śródrynkowego.
View in Google Scholar
79. Prace wykopaliskowe prowadziła tam ekipa z Muzeum Archeologicznego pod kierunkiem Emila Zaitza.
View in Google Scholar
80. Patrz historia badań.
View in Google Scholar
81. Więcej na temat traktów drożnych Rynku w artykule: Dryja S., Głowa W., Niewalda W., Sławiński S.: Rynek krakowski po lokacji – główne kierunki rozwoju bloku śródrynowego w niniejszym zeszycie „Krzysztoforów. Zeszytów Naukowych Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” (cz. 1).
View in Google Scholar
82. Składamy w tym miejscu serdeczne podziękowania panu Jackowi Reyniakowi za udostępnienie do niniejszego artykułu dokumentacji ze swoich badań wykopaliskowych w Sukiennicach.
View in Google Scholar
83. Dębowski T.: Badania archeologiczne…, s. 457, 458.
View in Google Scholar
84. Akcja należała do wielkiej inwestycji budowy murowanych kamer sukiennych w układzie ćwiartek – zob. dalej.
View in Google Scholar
85. Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa. T. 1. Kraków do schyłku wieków średnich. Red. J. Bieniarzówna, J.M. Małecki. Kraków 1992, s. 169.
View in Google Scholar
86. Tu chodzi o komory (kamery) sukienne, skupione w jakimś zespole zabudowy, a nie późniejszy monumentalny gmach.
View in Google Scholar
87. Kodeks dyplomatyczny miasta Krakowa 1257–1506 (dalej cyt. KDK). Wyd. F. Piekosiński. Monumenta medii aevi historica res gestas Poloniae illustrantia. T. 5. Kraków 1879, cz. 1, nr I, s. 1; tłumaczenie polskie w: Węcławowicz T.: Krakowski kościół katedralny w wiekach średnich. Funkcje i możliwości interpretacji. Kraków 2005, s. 191–193 (według: Bąkowski K.: Kraków przed lokacją z roku 1257. Biblioteka Krakowska nr 88. Kraków 1935).
View in Google Scholar
88. Węcławowicz T.: Krakowski kościół katedralny…, s. 191.
View in Google Scholar
89. Wawel-Louis J.: Przechadzka…, s. 24, 26.
View in Google Scholar
90. Po budowie nowego zespołu murowanych sklepów (kamer), a jeszcze później spajającej je przestrzennie hali.
View in Google Scholar
91. System znany też i szczególnie rozwinięty na Śląsku; por.: Goliński M.: Ze studiów nad początkami sukiennic w Polsce (XIII–XIV w.). W: Monastycyzm. Słowiańszczyzna i państwo polskie. Warsztat badawczy historyka. Red. K. Bobowski. Prace Historyczne. T. 8. Wrocław 1994, s. 130–143; idem: Hala kupiecka – sukiennice – ratusz. W: Ratusz w miastach północnej Europy. Materiały z sesji „Ratusz w miastach nadbałtyckich”. Gdańsk 1997, s. 49–51; Czerner R.: Zabudowy rynków. Średniowieczne bloki śródrynkowe wybranych dużych miast Śląska. Wrocław 2002, s. 13–46.
View in Google Scholar
92. Badacz ten pisał: „ponad tem całem mrowiskiem większych i mniejszych drewnianych lub murowanych miejsc sprzedaży panowały Sukiennice, czyli kramy sukienne. Sukno było najszlachetniejszym przedmiotem handlu uprzywilejowanego przez monarchów, już nie miejscowego, ale europejskiego”. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 8. Tę malowniczą wizję należy zweryfi kować wynikami ostatnich badań archeologicznych i architektonicznych.
View in Google Scholar
93. Józef Szujski tylko ogólnie wspomniał o ustaleniu opłat z „kramów” w przywileju lokacyjnym. Szujski J.: Kraków aż do początków XVgo wieku. Wstępne słowo do najstarszych ksiąg tego miasta. W: Najstarsze księgi i rachunki miasta Krakowa od r. 1300 do 1400. Wyd. F. Piekosiński, J. Szujski. Monumenta medii aevi historica res gestas Poloniae illustrantia. T. 4. Kraków 1878, s. XVI; szerzej wypowiedział się Stanisław Kutrzeba: „Cło od sukna pobierał Kraków od dawna, gdyż już w 1323 r. mówią, że się ono miastu należy ab antiquo”. Kutrzeba S.: Finanse Krakowa w wiekach średnich. „Rocznik Krakowski” 1900, t. 3 s. 93. Jerzy Wyrozumski sądzi, że handel sukienny rozwinięty był w Krakowie przed 1257 r., stąd książę „nie chciał i nie mógł się go pozbywać, jeżeli lokując miasto miał na uwadze interes swego skarbu. Stąd uznać należy za ustępstwo książęce na rzecz wójtów to, że po wzniesieniu owego domu handlowego, który przyjął z czasem nazwę Sukiennic, przyrzekł wójtom 1/6 płynących stąd dochodów, resztę zastrzegając dla siebie”. Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa…, s. 169, 170.
View in Google Scholar
94. Odkryte przez kolejne zespoły badaczy: Wiktora Zina i Władysława Grabskiego, Teofi la Dębowskiego, zespół Cezarego Buśko.
View in Google Scholar
95. Zob.: Buśko C., Głowa W.: Czy książę Bolesław dotrzymał słowa danego krakowskim mieszczanom?. W: I Forum Architecturae Poloniae Medievalis. Red. K. Stala. Politechnika Krakowska. Architektura. Monografia 354. Kraków 2007, s. 47–67.
View in Google Scholar
96. Najstarsze księgi…, cz. 1.
View in Google Scholar
97. Ibidem.
View in Google Scholar
98 Ibidem, nr 2, 5, s. 4.
View in Google Scholar
99. Ibidem, nr 7, s. 4.
View in Google Scholar
100. Ibidem, nr 52, s. 11.
View in Google Scholar
101. Ibidem, nr 24, s. 6.
View in Google Scholar
102. KDK, cz. 1, nr III, s. 6.
View in Google Scholar
103. Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa…, s. 188 i nn.
View in Google Scholar
104. Ibidem, s. 191.
View in Google Scholar
105. Szujski J.: Kraków…, s. XXI.
View in Google Scholar
106. Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 66, s. 12.
View in Google Scholar
107. Tyszka P.: Obraz przestrzeni miejskiej Krakowa XIV–XV wieku w świadomości jego mieszkańców. Lublin 2001, s. 97 (według: Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 174, s. 20).
View in Google Scholar
108. Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa…, s. 212 i nn.
View in Google Scholar
109. Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 252, s. 28; nr 253, s. 28; nr 254, s. 28.
View in Google Scholar
110. Ibidem, nr 362, s. 39.
View in Google Scholar
111. Ibidem, nr 381, s. 40.
View in Google Scholar
112. Ibidem, nr 873, s. 87, 88.
View in Google Scholar
113. Ibidem, nr 1071, s. 109.
View in Google Scholar
114. Tyszka P.: Obraz przestrzeni…, s. 97 (według: Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 1600, s. 180).
View in Google Scholar
115. KDK, cz. 1, nr XXV, s. 29; zob. Szujski J.: Kraków…, s. XXVII; Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa…, s. 230.
View in Google Scholar
116. Zob.: Tomkowicz S.: Ulice i place…, s. 22; Komorowski W.: Krakowski ratusz w średniowieczu i domniemany Dwór Artusa w Krakowie. „Rocznik Krakowski” 1998, t. 64, s. 9.
View in Google Scholar
117. Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 24, s. 6.
View in Google Scholar
118. KDK, cz. 1, nr XXXII, s. 36.
View in Google Scholar
119. Szujski J.: Kraków…, s. XXVII.
View in Google Scholar
120. Kutrzeba S.: Finanse Krakowa…, s. 45.
View in Google Scholar
121. Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa…, s. 233.
View in Google Scholar
122. Loc. cit.
View in Google Scholar
123. Szujski J.: Kraków…, s. XXVII.
View in Google Scholar
124. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 32.
View in Google Scholar
125. Wszystkie przebadane mury działowe oraz sklepienia są późniejsze od murów magistralnych ćwiartek.
View in Google Scholar
126. Zob.: Grabski W.: Wybrane zagadnienia z urbanistyki średniowiecznego Krakowa. „Biuletyn Krakowski” 1961, t. 3, s. 92 i nn; idem: Ze studiów nad zabudową mieszkalną średniowiecznego Krakowa. „Teka Komisji Urbanistyki i Architektury” 1968, t. 2, s. 191 i nn.
View in Google Scholar
127. Księgi ławnicze krakowskie 1365–1376 i 1390–1397. Wyd. S. Krzyżanowski. Kraków 1904.
View in Google Scholar
128. Ibidem, przyp. na s. 147.
View in Google Scholar
129. Ibidem, nr 56, nr 98, nr 118, nr 129, nr 228, nr 231, nr 286, nr 288, nr 326, nr 420, nr 466, nr 541, nr 556, nr 621, nr 852, nr 860, nr 885, nr 890, nr 904, nr 932, nr 1092, nr 1143, nr 1202, nr 1203, nr 1227.
View in Google Scholar
130. Ibidem, nr 326; zob.: Sudacka A.: Sukiennice…, s. 236.
View in Google Scholar
131. Badania Jacka Reyniaka z 1972 r. (tzw. wykop 17).
View in Google Scholar
132. Zob.: Sudacka A.: Wyniki…, s. 85, 86.
View in Google Scholar
133. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 12, 13.
View in Google Scholar
134. Księgi ławnicze…, nr 1262, 1298, 1335, 1336, 1738, 1768, 1841, 1853, 1879, 2376.
View in Google Scholar
135. Najstarsze księgi…, cz. 2, poz. 10, s. 291 (objaśnienie na s. 292).
View in Google Scholar
136. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 16, 17.
View in Google Scholar
137. Najstarsze księgi…, cz. 2, poz. 28, s. 291 (objaśnienie na s. 292).
View in Google Scholar
138. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 33; Sudacka A.: Wyniki…, s. 85.
View in Google Scholar
139. Kutrzeba S.: Finanse Krakowa…, s. 68.
View in Google Scholar
140. Najstarsze księgi…, cz. 2, poz. 29, s. 295 (objaśnienie na s. 296).
View in Google Scholar
141. Zob.: Czerner R.: Zabudowy rynków…, s. 13.
View in Google Scholar
142. Szujski J.: Kraków…, s. L.
View in Google Scholar
143. Księgi ławnicze…, nr 1336.
View in Google Scholar
144. Ibidem, nr 1419.
View in Google Scholar
145. Najstarsze księgi…, cz. 2, poz. 7, 8, s. 298 (objaśnienie na s. 299); Sudacka A.: Wyniki…, s. 86.
View in Google Scholar
146. Najstarsze księgi …, cz. 2, poz. 33, s. 300.
View in Google Scholar
147. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 20.
View in Google Scholar
148. Źródła do dziejów zabudowy związanej z handlem we wschodniej części Rynku Głównego w Krakowie (XIV–XIX w.). Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Krakowie. Wyd. K. Follprecht, K. Jelonek-Litewka. Kraków 2007, nr 152, s. 84; Najstarsze księgi… Cz. 2, poz. 27, s. 304.
View in Google Scholar
149. Najstarsze księgi…, cz. 2, poz. 26, s. 316; poz. 9, s. 319; poz. 60, s. 331; poz. 57, s. 334; poz. 57, s. 337; poz. 9, s. 319; poz. 60, s. 331; poz. 57, s. 334; poz. 57, s. 337.
View in Google Scholar
150. Księgi ławnicze…, nr 1841.
View in Google Scholar
151. Tyszka P.: Obraz przestrzeni…, s. 104, 105.
View in Google Scholar
152. Na kwartały zwróciła też uwagę Aldona Sudacka. Sudacka A.: Wyniki…, s. 90.
View in Google Scholar
153. Badania Waldemara Niewaldy.
View in Google Scholar
154. Świszczowski S.: Sukiennice…, ryc. 141.
View in Google Scholar
155. Tyszka P.: Obraz przestrzeni…, s. 108–130.
View in Google Scholar
156. KDK, T. 7. Kraków 1882, cz. 2–4, nr CCCIX, s. 416.
View in Google Scholar
157. Ibidem, nr CCCIX, s. 417; nr DIII, s. 655; nr DIV, s. 656; nr DV, s. 656; nr DVIII, s. 658; nr DXI, s. 658; nr DXIII, s. 659; nr DXXVII, s. 667; nr DXXVIII, s. 667; nr DXXXIX, s. 667; nr DXL, s. 674; nr DXLIV, s. 676; nr DXLV, s. 677; nr DLVIII, s. 683; nr DLXII, s. 685; nr DLXIII, s. 685; nr DLXVIII, s. 688; nr DLXX, s. 689; nr DLXXIII, s. 691; nr DLXXVII, s. 694; nr DLXXXVI, s. 699; nr DLXXXIX, s. 700; nr DXCIV, s. 702; nr DCII, s. 707; nr DCIX, s. 710, 711; nr DCXV, s. 714; nr DCXIX, s. 718; Liber omnium prouentuum… 1542, s. 736, 737.
View in Google Scholar
158. Ibidem, nr DXXVII.
View in Google Scholar
159. Tomkowicz S.: Ulice i place…, s. 18.
View in Google Scholar
160. KDK, cz. 2–4, nr 539.
View in Google Scholar
161. Ibidem, nr DXLIV, nr DXLV; Tomkowicz S.: Ulice i place…, s. 26.
View in Google Scholar
162. KDK, cz. 2–4, nr DIII.
View in Google Scholar
163. Ibidem, nr DVII, s. 656; nr DVIII.
View in Google Scholar
164. Ibidem, nr DXI.
View in Google Scholar
165. Ibidem, nr DXIII.
View in Google Scholar
166. Tomkowicz S.: Ulice i place…, s. 25.
View in Google Scholar
167. KDK, cz. 2–4, nr DLXXVII.
View in Google Scholar
168. APKr, Teki Grabowskiego, sygn. E 44. Census civitatis wcielony w Teki Grabowskiego, s. 3–5, wydany drukiem jako: Heydeke J.: Census civitatis conscripti. Spis dochodów miasta Krakowa z 1500 roku. Wyd. M. Starzyński. Cracovienses Fontes Minores. T. 2. Kraków 2009, s. 6–8.
View in Google Scholar
169. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1598. Skrócone odpisy w: Prawa, przywileje i statuta miasta Krakowa (1507–1795). Wyd. F. Piekosiński. Acta historica res gestas Poloniae illustrantia. T. 8. Kraków 1885, t. 1. (1507–1586), z. 2, s. 949 i nn.
View in Google Scholar
170. Sudacka A.: Wyniki…, s. 87.
View in Google Scholar
171. Źródła…, nr 161, s. 85.
View in Google Scholar
172. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 20; Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 64; Sudacka A.: Wyniki…, s. 86.
View in Google Scholar
173. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 64; Sudacka A.: Wyniki…, s. 86.
View in Google Scholar
174. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 21.
View in Google Scholar
175. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 65.
View in Google Scholar
176. Świszczowski S.: Sukiennice…, s. 306.
View in Google Scholar
177. Tomkowicz S.: Przyczynki do historii kultury Krakowa w pierwszej połowie XVII wieku. Lwów 1912, s. 12.
View in Google Scholar
178. Źródła…, nr 167, s. 86–89; nr 168, s. 89–91.
View in Google Scholar
179. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 91; Sudacka A.: Wyniki…, s. 86.
View in Google Scholar
180. APKr, Teki Grabowskiego, sygn. E 15, s. 42.
View in Google Scholar
181. Analogiczny pogląd przedstawiła także Aldona Sudacka. Sudacka A.: Wyniki…, s. 79.
View in Google Scholar
182. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 26, 27.
View in Google Scholar
183. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1598.
View in Google Scholar
184. Ibidem, sygn. 1714.
View in Google Scholar
185. Ibidem, sygn. 1856, s. 66–69, 86–87.
View in Google Scholar
186. Ibidem, sygn. 1866.
View in Google Scholar
187. Ibidem, sygn. 1544, s. 119.
View in Google Scholar
188. Inne zapiski nowożytne, dotyczące sklepów, wskazują, że nie wszystkie z nich miały piętra (zob. niżej).
View in Google Scholar
189. Uściślenie autorów artykułu.
View in Google Scholar
190. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1390, s. 120 (częściowo drukowane w: Źródła…, nr 172, s. 92).
View in Google Scholar
191. Ibidem, sygn. 1544, s. 481–483, dopiski w nawiasach kwadratowych według: APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 3147, s. 167.
View in Google Scholar
192. Plan autorstwa Dominika Pucka z 1787 r. Tomkowicz S.: Plan Rynku krakowskiego z roku 1787. „Rocznik Krakowski” 1907, t. 9, s. 177–185.
View in Google Scholar
193. Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 362, s. 39.
View in Google Scholar
194. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1379, s. 165.
View in Google Scholar
195. Ibidem, sygn. 1384, s. 254; także: sygn. 1408, s. 93, 94.
View in Google Scholar
196. Ibidem, sygn. 1409, s. 1.
View in Google Scholar
197. Ibidem, sygn. 1386, s. 332, 333.
View in Google Scholar
198. Ibidem, sygn. 1387, s. 212, 213.
View in Google Scholar
199. Ibidem, s. 264, 265.
View in Google Scholar
200. Ibidem, sygn. 1390, s. 49, 50.
View in Google Scholar
201. Ibidem, sygn. 1410, s. 63, 65.
View in Google Scholar
202. Ibidem, sygn. 1393, s. 188–191.
View in Google Scholar
203. Ibidem, sygn. 1394, s. 100–102.
View in Google Scholar
204. Ibidem, sygn. 1410, s. 223, 224.
View in Google Scholar
205. Ibidem, sygn. 1408, s. 489, 490.
View in Google Scholar
206. Ibidem, sygn. 1396, s. 102–104.
View in Google Scholar
207. Zapiski z końca XIV w. pozwalają sądzić, że przesklepianie sklepów następowało już w średniowieczu (zob. wyżej).
View in Google Scholar
208. Wzmianka z 1392 r. o budowie ceglanej ściany, niewątpliwie na piętrze, bo w parterze sklepy były kamienne (zob. wyżej).
View in Google Scholar
209. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 11.
View in Google Scholar
210. Ibidem, s. 10, 19, 20.
View in Google Scholar
211. Ibidem, s. 22.
View in Google Scholar
212. Zob.: Krupiński A.B.: Hala Sukiennic…
View in Google Scholar
213. Księga wiertelnicza krakowska. Część 2 (1578–1591). Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Krakowie. Wyd. K. Jelonek-Litewka, A. Litewka, Ł. Walczy. Fontes Cracovienses 6. Kraków 1998, nr 360, s. 193, 194.
View in Google Scholar
214. Księga wiertelnicza krakowska. Część 4 (1598–1606). Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Krakowie. Wyd. K. Jelonek-Litewka, A. Litewka, Ł. Walczy. Fontes Cracovienses 8. Kraków 2000, nr 907, s. 271, 272.
View in Google Scholar
215. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1382, s. 121.
View in Google Scholar
216. Ibidem, sygn. 1544, s. 99.
View in Google Scholar
217. Ibidem, sygn. 1384, s. 254; także: sygn. 1408, s. 93, 94.
View in Google Scholar
218. Ibidem, sygn. 1409, s. 1.
View in Google Scholar
219. Ibidem, sygn. 1387, s. 42, 44.
View in Google Scholar
220. Ibidem, s. 264, 265.
View in Google Scholar
221. Ibidem, sygn. 1391, s. 174, 175; także: sygn. 1410, s. 83.
View in Google Scholar
222. Rederowa D.: Studia nad wewnętrznymi dziejami Krakowa porozbiorowego (1796–1809). Część 1. Zagadnienia urbanistyczne. „Rocznik Krakowski” 1957, t. 59, s. 88, 89.
View in Google Scholar
223. Ibidem, s. 90, 92.
View in Google Scholar
224. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. WMK 381a, s. 1243 i nn.
View in Google Scholar
225. Ibidem.
View in Google Scholar
226. Ibidem, sygn. WMK Hip 3.
View in Google Scholar
227. Inwentaryzacja Sukiennic, połowa XIX w. (przed przebudową Tomasza Prylińskiego), rzut parteru i piętra. Oryginał w APKr, sygn. ABM, Plany Architektoniczne, Sukiennice 3.
View in Google Scholar
228. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 34, 35; Sudacka A.: Sukiennice…, s. 239; eadem: Wyniki…, s. 86.
View in Google Scholar
229. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 244, 246; Sudacka A.: Wyniki…, s. 89, 98.
View in Google Scholar
230. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 35 i nn.
View in Google Scholar
231. Ibidem, s. 46.
View in Google Scholar
232. Sudacka A.: Sukiennice…, s. 239–241; eadem: Wyniki…, s. 86, 87.
View in Google Scholar
233. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 19, 20.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
See more at Copyright & Licensing tab.

