Sukiennice krakowskie – fazy budowy

Authors

  • Sławomir Dryja
  • Wojciech Głowa
  • Waldemar Niewalda
  • Stanisław Sławiński

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2010.01.09

Abstract

THE CLOTH HALL IN KRAKOW – THE STAGES OF DEVELOPMENT

Throughout centuries the Cloth Hall in Kraków has been the most important commercial facility in Main Market Square (Rynek Główny). The construction of cloth chambers was announced by Prince Boleslaus the Chaste in the Town Charter of 1257. The earliest cloth chambers, built of wood and lined up in two rows along an internal passage, neighboured on the oldest stalls to the east (with their base sections built in stone and brick) and the bread benches to the west. This layout continued throughout the successive alterations and shifts of the particular structures. The Cloth Hall as it is now originated during the reign of King Casimir III the Great, i.e. around the middle of the 14th century (or later, after the King’s death). The facility in its early form was composed of four stone and brick quarters separated by an internal passage intersecting another passage known as “the cross”, which had been retained from the previous layout. Each of the four sections housed nine cloth chambers (shops), while the outermost chambers in the western row were designated as cloth cropping facilities. Building new chambers required the removal of the western part of the adjacent stalls, while heir eastern section was pulled down towards the end of the 14th century to make room for the stone and brick Rich Stalls, also based on the quarter layout. The bread benches remained to the west of the Cloth Hall. The taxes levied on the cloth shops were paid to the ruler in the first place. The municipality profi ted from part of the chambers and the cropping facilities. In the late 14th century the Casimir’s quarters were merged into a monumental Gothic basilican edifice with a high hall built above the internal passage. Damaged by fire in 1555, the structure was rebuilt in the years 1556–1559; in 1560 the floor above the newly roofed hall was converted into the Smatruz (the market hall for minor traders) accessible from the north and the south through the monumental flights of stairs ornamented with turrets and top-storey loggias. Following a period of its decline in the 18th and 19th centuries, the Cloth Hall was rebuilt and altered by well-known Polish architect Tomasz Pryliński in the years 1875–1879.

References

1. Również z udziałem Waldemara Niewaldy.
View in Google Scholar

2. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie. Dzieje gmachu i jego obecnej przebudowy. Biblioteka Krakowska nr 11. Kraków 1899.
View in Google Scholar

3. Archiwum Państwowe w Krakowie (dalej cyt. APKr), Teki Grabowskiego, sygn. E 23, s. 903.
View in Google Scholar

4. Ibidem, sygn. E 19, s. 417.
View in Google Scholar

5. Ibidem, sygn. E 23, s. 903.
View in Google Scholar

6. Ibidem, s. 906.
View in Google Scholar

7. Grabowski A.: Starożytnicze wiadomości o Krakowie. Kraków 1852, s. 59, 60.
View in Google Scholar

8. Wawel-Louis J.: Przechadzka kronikarza po Rynku krakowskim. Kraków 1890, s. 24, 26.
View in Google Scholar

9. Za: Sudacka A.: Sukiennice. W: Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny w Krakowie. Red. nauk. O. Czerner. Wrocław 2008, s. 239.
View in Google Scholar

10. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…
View in Google Scholar

11. Ibidem, s. 5.
View in Google Scholar

12. Ibidem, s. 10.
View in Google Scholar

13. Ibidem, s. 8, 9.
View in Google Scholar

14. Ibidem, s. 9–11.
View in Google Scholar

15. Ibidem, s. 11.
View in Google Scholar

16. W jakimś wyjątkowym i niepotwierdzonym dotąd źródłowo przypadku mogły to być otwory (wejście i okno służące sprzedaży) kramu innej niż sukiennicza branży, urządzonego wtórnie, w epoce nowożytnej, w piwnicy pod „sukiennicą” (do takiej interpretacji upoważnia zapiska z 1756 r., w której występuje jako odrębna własność „piwniczka pod sklepem miejskim”. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1952). W takim przypadku szacht zejścia do piwnicy musiałby być wyjątkowo rozbudowany i przynajmniej częściowo przesklepiony, dla umożliwienia komunikacji sklepu w parterze z halą.
View in Google Scholar

17. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 19, 20.
View in Google Scholar

18. Ibidem, s. 20.
View in Google Scholar

19. Ibidem, s. 11, 12.
View in Google Scholar

20. Ibidem, s. 12, 13, 16.
View in Google Scholar

21. Ibidem, s. 16, 17.
View in Google Scholar

22. Ibidem, s. 18.
View in Google Scholar

23. Ibidem, s. 20.
View in Google Scholar

24. Loc. cit.
View in Google Scholar

25. Ibidem, s. 20–24.
View in Google Scholar

26. Ibidem, s. 25.
View in Google Scholar

27. Ibidem, s. 26, 27.
View in Google Scholar

28. Ibidem, s. 28.
View in Google Scholar

29. Ibidem, s. 34, 35.
View in Google Scholar

30. Ibidem, s. 35 i nn.
View in Google Scholar

31. Tomkowicz S.: Ulice i place Krakowa w ciągu dziejów. Ich nazwy i zmiany postaci. Biblioteka Krakowska nr 63–64. Kraków 1926, s. 23, 24.
View in Google Scholar

32. Ibidem, s. 23.
View in Google Scholar

33. Ibidem, s. 24.
View in Google Scholar

34. Ibidem, s. 25.
View in Google Scholar

35. Ibidem, s. 22, 24, 25, 31, 32.
View in Google Scholar

36. Świszczowski S.: Sukiennice na Rynku krakowskim w epoce gotyku i renesansu. „Biuletyn Historii Sztuki i Kultury” 1948, t. 10, s. 285–309.
View in Google Scholar

37. Ibidem, s. 290–292.
View in Google Scholar

38. Ibidem, s. 292, 293.
View in Google Scholar

39. Ibidem, s. 293–295, ryc. 141.
View in Google Scholar

40. Ibidem, s. 295.
View in Google Scholar

41. Ibidem, s. 295–309.
View in Google Scholar

42. Ibidem, s. 306, 307.
View in Google Scholar

43. Dużyk J.: Sukiennice. Kraków Dawniej i Dziś nr 4. Kraków 1952, s. 4.
View in Google Scholar

44. Ibidem, s. 5.
View in Google Scholar

45. Zin W.: Prace badawcze w dziedzinie historii architektury Krakowa w ciągu ostatnich 50 lat. „Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków” 1963, seria B, t. 7, s. 19–21; Zin W., Grabski W.: Niektóre problemy stratygraficzne Rynku krakowskiego. Sprawozdania z posiedzeń Komisji PAN, styczeń – czerwiec 1966. Kraków 1967, s. 357.
View in Google Scholar

46. Użyty tryb przypuszczający wynika z faktu nieopublikowania wyników badań, a jedynie lakonicznego komunikatu o odkryciach, a ściślej biorąc, gotowych koncepcji.
View in Google Scholar

47. Dębowski T.: Badania archeologiczne Sukiennic krakowskich. „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1981, t. 29, nr 4,
View in Google Scholar

s. 451–458. 48. Ibidem.
View in Google Scholar

49. Ibidem.
View in Google Scholar

50. Krupiński A.B.: Hala Sukiennic krakowskich w świetle badań architektonicznych. „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1981, t. 29, nr 4, s. 460.
View in Google Scholar

51. Loc. cit.
View in Google Scholar

52. Loc. cit.
View in Google Scholar

53. Ibidem, s. 461.
View in Google Scholar

54. Loc. cit.
View in Google Scholar

55. Loc. cit.
View in Google Scholar

56. Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 4. Miasto Kraków. Cz. 10. Śródmieście, mury obronne i Planty, Rynek Główny. Red. M. Myśliński. Warszawa 2005, s. 39–44.
View in Google Scholar

57. Sudacka A.: Sukiennice…, s. 235–242; eadem: Wyniki kwerendy archiwalnej dotyczącej zabudowy handlowej Rynku w Krakowie. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2008, z. 26, s. 83–87.
View in Google Scholar

58. Eadem: Wyniki…, s. 79.
View in Google Scholar

59. Ibidem, s. 83.
View in Google Scholar

60. Ibidem, s. 83–85; eadem: Sukiennice – świadek dziejów Krakowa. W: Urbs Celeberrima. Księga pamiątkowa na 750-lecie lokacji Krakowa. Red. A. Grzybkowski, Z. Żygulski jun., T. Grzybkowska. Kraków 2008, s. 204, 207.
View in Google Scholar

61. Eadem: Wyniki…, s. 85; Autorka ostatecznie nie rozstrzygnęła dylematu, czy była to przebudowa i scalenie kamiennych sklepów usytuowanych po bokach uliczki a wznoszonych od około 1300 r., czy też „budowa nowych Sukiennic (i kramów), po zburzeniu całości wcześniejszego założenia”. Eadem: Sukiennice…, s. 236; eadem: Wyniki…, s. 85.
View in Google Scholar

62. Ibidem.
View in Google Scholar

63. Eadem: Sukiennice…, s. 235.
View in Google Scholar

64. Ibidem, s. 237; eadem: Wyniki…, s. 85, 86.
View in Google Scholar

65. Eadem: Wyniki…, s. 85.
View in Google Scholar

66. Ibidem, s. 86, 87; także: eadem: Sukiennice krakowskie w XIX wieku – bazar czy świątynia sztuki?. „Rocznik Krakowski” 1995, t. 61, s. 75–96.
View in Google Scholar

67. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 234–242.
View in Google Scholar

68. Sudacka A.: Sukiennice – świadek…, s. 204.
View in Google Scholar

69. Ibidem, s. 208.
View in Google Scholar

70. Zaitz E.: Sprawozdanie z prac archeologicznych prowadzonych w Sukiennicach w roku 2006, mps w archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie.
View in Google Scholar

71. Prace z 1957 r., zrealizowane przez Kazimierza Radwańskiego. Radwański K.: Prace ratownicze prowadzone przez Konserwatora Zabytków Archeologicznych w Krakowie w latach 1955–1958. „Biuletyn Krakowski” 1959, t. 1, s. 49–57.
View in Google Scholar

72. Badania Kazimierza Radwańskiego i Teresy Lenkiewicz w 1963 r.; wyniki prac omówiła i opublikowała profi l stratygrafi czny Alina Wałowy. Wałowy A.: Późnośredniowieczne garncarstwo krakowskie w świetle źródeł archeologicznych. „Materiały Archeologiczne” 1979, t. 19, s. 5–163.
View in Google Scholar

73. Dębowski T.: Badania archeologiczne… Badania Jacka Reyniaka z 1972 r. (wykop 17), wyniki prac udostępnił nam ich autor, któremu niniejszym składamy serdeczne podziękowania.
View in Google Scholar

74. Na tego typu „odkrywki archeologiczne” natknęli się autorzy niniejszego tekstu w trakcie prac wykopaliskowych we wschodnim korytarzu piwnic.
View in Google Scholar

75. Zaitz E.: Sprawozdanie z badań archeologicznych prowadzonych w Krakowie w 2004 roku przy przebudowie nawierzchni płyty Rynku Głównego po zachodniej stronie Sukiennic. „Materiały Archeologiczne” 2006, t. 36, s. 79–142.
View in Google Scholar

76. Są natomiast wyeksponowane na trasie turystycznej w podziemiach Sukiennic.
View in Google Scholar

77. Prace Emila Zaitza z Muzeum Archeologicznego w Krakowie, prowadzone w 2010 r.; wyniki niepublikowane.
View in Google Scholar

78. Wyniki tych prac są przygotowywane do druku, zaplanowanego jako opracowanie monografi czne przebadanych budowli w kontekście przemian bloku śródrynkowego.
View in Google Scholar

79. Prace wykopaliskowe prowadziła tam ekipa z Muzeum Archeologicznego pod kierunkiem Emila Zaitza.
View in Google Scholar

80. Patrz historia badań.
View in Google Scholar

81. Więcej na temat traktów drożnych Rynku w artykule: Dryja S., Głowa W., Niewalda W., Sławiński S.: Rynek krakowski po lokacji – główne kierunki rozwoju bloku śródrynowego w niniejszym zeszycie „Krzysztoforów. Zeszytów Naukowych Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” (cz. 1).
View in Google Scholar

82. Składamy w tym miejscu serdeczne podziękowania panu Jackowi Reyniakowi za udostępnienie do niniejszego artykułu dokumentacji ze swoich badań wykopaliskowych w Sukiennicach.
View in Google Scholar

83. Dębowski T.: Badania archeologiczne…, s. 457, 458.
View in Google Scholar

84. Akcja należała do wielkiej inwestycji budowy murowanych kamer sukiennych w układzie ćwiartek – zob. dalej.
View in Google Scholar

85. Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa. T. 1. Kraków do schyłku wieków średnich. Red. J. Bieniarzówna, J.M. Małecki. Kraków 1992, s. 169.
View in Google Scholar

86. Tu chodzi o komory (kamery) sukienne, skupione w jakimś zespole zabudowy, a nie późniejszy monumentalny gmach.
View in Google Scholar

87. Kodeks dyplomatyczny miasta Krakowa 1257–1506 (dalej cyt. KDK). Wyd. F. Piekosiński. Monumenta medii aevi historica res gestas Poloniae illustrantia. T. 5. Kraków 1879, cz. 1, nr I, s. 1; tłumaczenie polskie w: Węcławowicz T.: Krakowski kościół katedralny w wiekach średnich. Funkcje i możliwości interpretacji. Kraków 2005, s. 191–193 (według: Bąkowski K.: Kraków przed lokacją z roku 1257. Biblioteka Krakowska nr 88. Kraków 1935).
View in Google Scholar

88. Węcławowicz T.: Krakowski kościół katedralny…, s. 191.
View in Google Scholar

89. Wawel-Louis J.: Przechadzka…, s. 24, 26.
View in Google Scholar

90. Po budowie nowego zespołu murowanych sklepów (kamer), a jeszcze później spajającej je przestrzennie hali.
View in Google Scholar

91. System znany też i szczególnie rozwinięty na Śląsku; por.: Goliński M.: Ze studiów nad początkami sukiennic w Polsce (XIII–XIV w.). W: Monastycyzm. Słowiańszczyzna i państwo polskie. Warsztat badawczy historyka. Red. K. Bobowski. Prace Historyczne. T. 8. Wrocław 1994, s. 130–143; idem: Hala kupiecka – sukiennice – ratusz. W: Ratusz w miastach północnej Europy. Materiały z sesji „Ratusz w miastach nadbałtyckich”. Gdańsk 1997, s. 49–51; Czerner R.: Zabudowy rynków. Średniowieczne bloki śródrynkowe wybranych dużych miast Śląska. Wrocław 2002, s. 13–46.
View in Google Scholar

92. Badacz ten pisał: „ponad tem całem mrowiskiem większych i mniejszych drewnianych lub murowanych miejsc sprzedaży panowały Sukiennice, czyli kramy sukienne. Sukno było najszlachetniejszym przedmiotem handlu uprzywilejowanego przez monarchów, już nie miejscowego, ale europejskiego”. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 8. Tę malowniczą wizję należy zweryfi kować wynikami ostatnich badań archeologicznych i architektonicznych.
View in Google Scholar

93. Józef Szujski tylko ogólnie wspomniał o ustaleniu opłat z „kramów” w przywileju lokacyjnym. Szujski J.: Kraków aż do początków XVgo wieku. Wstępne słowo do najstarszych ksiąg tego miasta. W: Najstarsze księgi i rachunki miasta Krakowa od r. 1300 do 1400. Wyd. F. Piekosiński, J. Szujski. Monumenta medii aevi historica res gestas Poloniae illustrantia. T. 4. Kraków 1878, s. XVI; szerzej wypowiedział się Stanisław Kutrzeba: „Cło od sukna pobierał Kraków od dawna, gdyż już w 1323 r. mówią, że się ono miastu należy ab antiquo”. Kutrzeba S.: Finanse Krakowa w wiekach średnich. „Rocznik Krakowski” 1900, t. 3 s. 93. Jerzy Wyrozumski sądzi, że handel sukienny rozwinięty był w Krakowie przed 1257 r., stąd książę „nie chciał i nie mógł się go pozbywać, jeżeli lokując miasto miał na uwadze interes swego skarbu. Stąd uznać należy za ustępstwo książęce na rzecz wójtów to, że po wzniesieniu owego domu handlowego, który przyjął z czasem nazwę Sukiennic, przyrzekł wójtom 1/6 płynących stąd dochodów, resztę zastrzegając dla siebie”. Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa…, s. 169, 170.
View in Google Scholar

94. Odkryte przez kolejne zespoły badaczy: Wiktora Zina i Władysława Grabskiego, Teofi la Dębowskiego, zespół Cezarego Buśko.
View in Google Scholar

95. Zob.: Buśko C., Głowa W.: Czy książę Bolesław dotrzymał słowa danego krakowskim mieszczanom?. W: I Forum Architecturae Poloniae Medievalis. Red. K. Stala. Politechnika Krakowska. Architektura. Monografia 354. Kraków 2007, s. 47–67.
View in Google Scholar

96. Najstarsze księgi…, cz. 1.
View in Google Scholar

97. Ibidem.
View in Google Scholar

98 Ibidem, nr 2, 5, s. 4.
View in Google Scholar

99. Ibidem, nr 7, s. 4.
View in Google Scholar

100. Ibidem, nr 52, s. 11.
View in Google Scholar

101. Ibidem, nr 24, s. 6.
View in Google Scholar

102. KDK, cz. 1, nr III, s. 6.
View in Google Scholar

103. Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa…, s. 188 i nn.
View in Google Scholar

104. Ibidem, s. 191.
View in Google Scholar

105. Szujski J.: Kraków…, s. XXI.
View in Google Scholar

106. Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 66, s. 12.
View in Google Scholar

107. Tyszka P.: Obraz przestrzeni miejskiej Krakowa XIV–XV wieku w świadomości jego mieszkańców. Lublin 2001, s. 97 (według: Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 174, s. 20).
View in Google Scholar

108. Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa…, s. 212 i nn.
View in Google Scholar

109. Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 252, s. 28; nr 253, s. 28; nr 254, s. 28.
View in Google Scholar

110. Ibidem, nr 362, s. 39.
View in Google Scholar

111. Ibidem, nr 381, s. 40.
View in Google Scholar

112. Ibidem, nr 873, s. 87, 88.
View in Google Scholar

113. Ibidem, nr 1071, s. 109.
View in Google Scholar

114. Tyszka P.: Obraz przestrzeni…, s. 97 (według: Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 1600, s. 180).
View in Google Scholar

115. KDK, cz. 1, nr XXV, s. 29; zob. Szujski J.: Kraków…, s. XXVII; Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa…, s. 230.
View in Google Scholar

116. Zob.: Tomkowicz S.: Ulice i place…, s. 22; Komorowski W.: Krakowski ratusz w średniowieczu i domniemany Dwór Artusa w Krakowie. „Rocznik Krakowski” 1998, t. 64, s. 9.
View in Google Scholar

117. Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 24, s. 6.
View in Google Scholar

118. KDK, cz. 1, nr XXXII, s. 36.
View in Google Scholar

119. Szujski J.: Kraków…, s. XXVII.
View in Google Scholar

120. Kutrzeba S.: Finanse Krakowa…, s. 45.
View in Google Scholar

121. Wyrozumski J.: Dzieje Krakowa…, s. 233.
View in Google Scholar

122. Loc. cit.
View in Google Scholar

123. Szujski J.: Kraków…, s. XXVII.
View in Google Scholar

124. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 32.
View in Google Scholar

125. Wszystkie przebadane mury działowe oraz sklepienia są późniejsze od murów magistralnych ćwiartek.
View in Google Scholar

126. Zob.: Grabski W.: Wybrane zagadnienia z urbanistyki średniowiecznego Krakowa. „Biuletyn Krakowski” 1961, t. 3, s. 92 i nn; idem: Ze studiów nad zabudową mieszkalną średniowiecznego Krakowa. „Teka Komisji Urbanistyki i Architektury” 1968, t. 2, s. 191 i nn.
View in Google Scholar

127. Księgi ławnicze krakowskie 1365–1376 i 1390–1397. Wyd. S. Krzyżanowski. Kraków 1904.
View in Google Scholar

128. Ibidem, przyp. na s. 147.
View in Google Scholar

129. Ibidem, nr 56, nr 98, nr 118, nr 129, nr 228, nr 231, nr 286, nr 288, nr 326, nr 420, nr 466, nr 541, nr 556, nr 621, nr 852, nr 860, nr 885, nr 890, nr 904, nr 932, nr 1092, nr 1143, nr 1202, nr 1203, nr 1227.
View in Google Scholar

130. Ibidem, nr 326; zob.: Sudacka A.: Sukiennice…, s. 236.
View in Google Scholar

131. Badania Jacka Reyniaka z 1972 r. (tzw. wykop 17).
View in Google Scholar

132. Zob.: Sudacka A.: Wyniki…, s. 85, 86.
View in Google Scholar

133. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 12, 13.
View in Google Scholar

134. Księgi ławnicze…, nr 1262, 1298, 1335, 1336, 1738, 1768, 1841, 1853, 1879, 2376.
View in Google Scholar

135. Najstarsze księgi…, cz. 2, poz. 10, s. 291 (objaśnienie na s. 292).
View in Google Scholar

136. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 16, 17.
View in Google Scholar

137. Najstarsze księgi…, cz. 2, poz. 28, s. 291 (objaśnienie na s. 292).
View in Google Scholar

138. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 33; Sudacka A.: Wyniki…, s. 85.
View in Google Scholar

139. Kutrzeba S.: Finanse Krakowa…, s. 68.
View in Google Scholar

140. Najstarsze księgi…, cz. 2, poz. 29, s. 295 (objaśnienie na s. 296).
View in Google Scholar

141. Zob.: Czerner R.: Zabudowy rynków…, s. 13.
View in Google Scholar

142. Szujski J.: Kraków…, s. L.
View in Google Scholar

143. Księgi ławnicze…, nr 1336.
View in Google Scholar

144. Ibidem, nr 1419.
View in Google Scholar

145. Najstarsze księgi…, cz. 2, poz. 7, 8, s. 298 (objaśnienie na s. 299); Sudacka A.: Wyniki…, s. 86.
View in Google Scholar

146. Najstarsze księgi …, cz. 2, poz. 33, s. 300.
View in Google Scholar

147. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 20.
View in Google Scholar

148. Źródła do dziejów zabudowy związanej z handlem we wschodniej części Rynku Głównego w Krakowie (XIV–XIX w.). Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Krakowie. Wyd. K. Follprecht, K. Jelonek-Litewka. Kraków 2007, nr 152, s. 84; Najstarsze księgi… Cz. 2, poz. 27, s. 304.
View in Google Scholar

149. Najstarsze księgi…, cz. 2, poz. 26, s. 316; poz. 9, s. 319; poz. 60, s. 331; poz. 57, s. 334; poz. 57, s. 337; poz. 9, s. 319; poz. 60, s. 331; poz. 57, s. 334; poz. 57, s. 337.
View in Google Scholar

150. Księgi ławnicze…, nr 1841.
View in Google Scholar

151. Tyszka P.: Obraz przestrzeni…, s. 104, 105.
View in Google Scholar

152. Na kwartały zwróciła też uwagę Aldona Sudacka. Sudacka A.: Wyniki…, s. 90.
View in Google Scholar

153. Badania Waldemara Niewaldy.
View in Google Scholar

154. Świszczowski S.: Sukiennice…, ryc. 141.
View in Google Scholar

155. Tyszka P.: Obraz przestrzeni…, s. 108–130.
View in Google Scholar

156. KDK, T. 7. Kraków 1882, cz. 2–4, nr CCCIX, s. 416.
View in Google Scholar

157. Ibidem, nr CCCIX, s. 417; nr DIII, s. 655; nr DIV, s. 656; nr DV, s. 656; nr DVIII, s. 658; nr DXI, s. 658; nr DXIII, s. 659; nr DXXVII, s. 667; nr DXXVIII, s. 667; nr DXXXIX, s. 667; nr DXL, s. 674; nr DXLIV, s. 676; nr DXLV, s. 677; nr DLVIII, s. 683; nr DLXII, s. 685; nr DLXIII, s. 685; nr DLXVIII, s. 688; nr DLXX, s. 689; nr DLXXIII, s. 691; nr DLXXVII, s. 694; nr DLXXXVI, s. 699; nr DLXXXIX, s. 700; nr DXCIV, s. 702; nr DCII, s. 707; nr DCIX, s. 710, 711; nr DCXV, s. 714; nr DCXIX, s. 718; Liber omnium prouentuum… 1542, s. 736, 737.
View in Google Scholar

158. Ibidem, nr DXXVII.
View in Google Scholar

159. Tomkowicz S.: Ulice i place…, s. 18.
View in Google Scholar

160. KDK, cz. 2–4, nr 539.
View in Google Scholar

161. Ibidem, nr DXLIV, nr DXLV; Tomkowicz S.: Ulice i place…, s. 26.
View in Google Scholar

162. KDK, cz. 2–4, nr DIII.
View in Google Scholar

163. Ibidem, nr DVII, s. 656; nr DVIII.
View in Google Scholar

164. Ibidem, nr DXI.
View in Google Scholar

165. Ibidem, nr DXIII.
View in Google Scholar

166. Tomkowicz S.: Ulice i place…, s. 25.
View in Google Scholar

167. KDK, cz. 2–4, nr DLXXVII.
View in Google Scholar

168. APKr, Teki Grabowskiego, sygn. E 44. Census civitatis wcielony w Teki Grabowskiego, s. 3–5, wydany drukiem jako: Heydeke J.: Census civitatis conscripti. Spis dochodów miasta Krakowa z 1500 roku. Wyd. M. Starzyński. Cracovienses Fontes Minores. T. 2. Kraków 2009, s. 6–8.
View in Google Scholar

169. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1598. Skrócone odpisy w: Prawa, przywileje i statuta miasta Krakowa (1507–1795). Wyd. F. Piekosiński. Acta historica res gestas Poloniae illustrantia. T. 8. Kraków 1885, t. 1. (1507–1586), z. 2, s. 949 i nn.
View in Google Scholar

170. Sudacka A.: Wyniki…, s. 87.
View in Google Scholar

171. Źródła…, nr 161, s. 85.
View in Google Scholar

172. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 20; Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 64; Sudacka A.: Wyniki…, s. 86.
View in Google Scholar

173. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 64; Sudacka A.: Wyniki…, s. 86.
View in Google Scholar

174. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 21.
View in Google Scholar

175. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 65.
View in Google Scholar

176. Świszczowski S.: Sukiennice…, s. 306.
View in Google Scholar

177. Tomkowicz S.: Przyczynki do historii kultury Krakowa w pierwszej połowie XVII wieku. Lwów 1912, s. 12.
View in Google Scholar

178. Źródła…, nr 167, s. 86–89; nr 168, s. 89–91.
View in Google Scholar

179. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 91; Sudacka A.: Wyniki…, s. 86.
View in Google Scholar

180. APKr, Teki Grabowskiego, sygn. E 15, s. 42.
View in Google Scholar

181. Analogiczny pogląd przedstawiła także Aldona Sudacka. Sudacka A.: Wyniki…, s. 79.
View in Google Scholar

182. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 26, 27.
View in Google Scholar

183. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1598.
View in Google Scholar

184. Ibidem, sygn. 1714.
View in Google Scholar

185. Ibidem, sygn. 1856, s. 66–69, 86–87.
View in Google Scholar

186. Ibidem, sygn. 1866.
View in Google Scholar

187. Ibidem, sygn. 1544, s. 119.
View in Google Scholar

188. Inne zapiski nowożytne, dotyczące sklepów, wskazują, że nie wszystkie z nich miały piętra (zob. niżej).
View in Google Scholar

189. Uściślenie autorów artykułu.
View in Google Scholar

190. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1390, s. 120 (częściowo drukowane w: Źródła…, nr 172, s. 92).
View in Google Scholar

191. Ibidem, sygn. 1544, s. 481–483, dopiski w nawiasach kwadratowych według: APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 3147, s. 167.
View in Google Scholar

192. Plan autorstwa Dominika Pucka z 1787 r. Tomkowicz S.: Plan Rynku krakowskiego z roku 1787. „Rocznik Krakowski” 1907, t. 9, s. 177–185.
View in Google Scholar

193. Najstarsze księgi…, cz. 1, nr 362, s. 39.
View in Google Scholar

194. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1379, s. 165.
View in Google Scholar

195. Ibidem, sygn. 1384, s. 254; także: sygn. 1408, s. 93, 94.
View in Google Scholar

196. Ibidem, sygn. 1409, s. 1.
View in Google Scholar

197. Ibidem, sygn. 1386, s. 332, 333.
View in Google Scholar

198. Ibidem, sygn. 1387, s. 212, 213.
View in Google Scholar

199. Ibidem, s. 264, 265.
View in Google Scholar

200. Ibidem, sygn. 1390, s. 49, 50.
View in Google Scholar

201. Ibidem, sygn. 1410, s. 63, 65.
View in Google Scholar

202. Ibidem, sygn. 1393, s. 188–191.
View in Google Scholar

203. Ibidem, sygn. 1394, s. 100–102.
View in Google Scholar

204. Ibidem, sygn. 1410, s. 223, 224.
View in Google Scholar

205. Ibidem, sygn. 1408, s. 489, 490.
View in Google Scholar

206. Ibidem, sygn. 1396, s. 102–104.
View in Google Scholar

207. Zapiski z końca XIV w. pozwalają sądzić, że przesklepianie sklepów następowało już w średniowieczu (zob. wyżej).
View in Google Scholar

208. Wzmianka z 1392 r. o budowie ceglanej ściany, niewątpliwie na piętrze, bo w parterze sklepy były kamienne (zob. wyżej).
View in Google Scholar

209. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 11.
View in Google Scholar

210. Ibidem, s. 10, 19, 20.
View in Google Scholar

211. Ibidem, s. 22.
View in Google Scholar

212. Zob.: Krupiński A.B.: Hala Sukiennic…
View in Google Scholar

213. Księga wiertelnicza krakowska. Część 2 (1578–1591). Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Krakowie. Wyd. K. Jelonek-Litewka, A. Litewka, Ł. Walczy. Fontes Cracovienses 6. Kraków 1998, nr 360, s. 193, 194.
View in Google Scholar

214. Księga wiertelnicza krakowska. Część 4 (1598–1606). Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Krakowie. Wyd. K. Jelonek-Litewka, A. Litewka, Ł. Walczy. Fontes Cracovienses 8. Kraków 2000, nr 907, s. 271, 272.
View in Google Scholar

215. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. 1382, s. 121.
View in Google Scholar

216. Ibidem, sygn. 1544, s. 99.
View in Google Scholar

217. Ibidem, sygn. 1384, s. 254; także: sygn. 1408, s. 93, 94.
View in Google Scholar

218. Ibidem, sygn. 1409, s. 1.
View in Google Scholar

219. Ibidem, sygn. 1387, s. 42, 44.
View in Google Scholar

220. Ibidem, s. 264, 265.
View in Google Scholar

221. Ibidem, sygn. 1391, s. 174, 175; także: sygn. 1410, s. 83.
View in Google Scholar

222. Rederowa D.: Studia nad wewnętrznymi dziejami Krakowa porozbiorowego (1796–1809). Część 1. Zagadnienia urbanistyczne. „Rocznik Krakowski” 1957, t. 59, s. 88, 89.
View in Google Scholar

223. Ibidem, s. 90, 92.
View in Google Scholar

224. APKr, Akta miasta Krakowa, sygn. WMK 381a, s. 1243 i nn.
View in Google Scholar

225. Ibidem.
View in Google Scholar

226. Ibidem, sygn. WMK Hip 3.
View in Google Scholar

227. Inwentaryzacja Sukiennic, połowa XIX w. (przed przebudową Tomasza Prylińskiego), rzut parteru i piętra. Oryginał w APKr, sygn. ABM, Plany Architektoniczne, Sukiennice 3.
View in Google Scholar

228. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 34, 35; Sudacka A.: Sukiennice…, s. 239; eadem: Wyniki…, s. 86.
View in Google Scholar

229. Komorowski W., Sudacka A.: Rynek Główny…, s. 244, 246; Sudacka A.: Wyniki…, s. 89, 98.
View in Google Scholar

230. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 35 i nn.
View in Google Scholar

231. Ibidem, s. 46.
View in Google Scholar

232. Sudacka A.: Sukiennice…, s. 239–241; eadem: Wyniki…, s. 86, 87.
View in Google Scholar

233. Łuszczkiewicz W.: Sukiennice krakowskie…, s. 19, 20.
View in Google Scholar

Downloads

Published

2026-10-23

Issue

Section

Articles

How to Cite

Sukiennice krakowskie – fazy budowy. (2026). Krzysztofory: Scientific Bulletin of the Historical Museum of the City of Kraków, 28(1), 173-198. https://doi.org/10.32030/KRZY.2010.01.09