Fotografie z lat sześćdziesiątych XIX wieku dotyczące powstania styczniowego w zbiorach Działu Fotografii Krakowskiej Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

Część 1. Albumy z fotografiami powstańców styczniowych

Authors

  • Ewa Gaczoł

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2013.01

Abstract

PHOTOGRAPHS FROM THE 1860S CONNECTED WITH THE JANUARY UPRISING IN THE COLLECTION OF THE DEPARTMENT OF KRAKOW PHOTOGRAPHS AT THE HISTORICAL MUSEUM OF THE CITY OF KRAKOW. PART 1. ALBUMS WITH THE PHOTOGRAPHS OF INSURRECTIONISTS

The 150th anniversary of the outbreak of the January  Uprising, which falls in 2013, is a good opportunity to introduce  the photographs held in the Museum collection and  featuring the likenesses of leaders and politicians, heroes  and ordinary men who partook in the events that took place  in Polish land between 1860 and 1865. These photographs  were vital for conveying the legend of the uprising and  maintaining the idea of independent Poland; they turned  out to have a significant effect on stirring patriotic feeling in  the nation. It became a special type of custom to keep photographs  with the images of insurgents and participants in  battles fought during the uprising, which were reproduced  from contemporary prints and paintings. The photographs  were put into family albums or special patriotically-oriented  scrapbooks. Many such mementoes of the martyrdom of  the Polish nation were passed down in Polish families.  The collection of the Historical Museum of the City of  Krakow contains four such albums. The photographs gathered  in them were taken in ateliers in Polish land and abroad  in the first half of the 1860s. They feature people associated  with the period preceding the outbreak of the uprising as  well as insurrectionists. Many photographs are not captioned,  hence the problem with the identification of some  of the photographed individuals and definite confirmation  of their participation in the armed action in question.  The article describes photographs produced in the 1860s  as well as later photocopies. Three of the albums are smallsize  folders designed to hold carte-de-visite photographs inserted  one on a page. The fourth album, which is larger in  size, contains pages with slots for two photographs on each  page. The first album holds 39 photographs, most of which  are not signed. The majority of the pictures were taken in  the Warsaw studios of Karol Beyer, Jan Mieczkowski, Teodor  Juliusz Willnow, Walerian Twardzicki, and Meletiusz  Dutkiewicz and Ferdynand Kloch. Most of the prints are  captioned, featuring portraits of insurgents taking part in  the January Uprising and activists of the period preceding  the insurrection. The remaining photographs were largely  reproduced from the frequently copied portraits of wellknown  leaders; most of them are not signed.  The second album was donated to the Museum by the  sisters Gabriela and Krystyna Stawiarska, daughters of Bogdan  Stawiarski, a participant in the January Uprising. The  album contains 24 photographs, most of which were also  taken in the Warsaw studios of Beyer, Grzegorz Sachowicz,  Aleksander Witkowski, and Mieczkowski. The majority of  the photographs were captioned. The handwritten inscription  on the endpaper reads “Album z roku 1863 / po Matce”  (1863 album / [inherited] from Mother); it must have belonged  to Albina Stawiarska (1817–1889), mother of the  insurrectionists Bogdan and Kajetan. The photographs collected  in the album present insurgents from the formation  under Ignacy Mystkowski, activists of the period preceding  the insurrection, and unidentified insurrectionists, presumably  acquainted with the Stawiarski family. 

References

1. Machnik L.: Fotografie powstańców styczniowych w zbiorach Gabinetu Grafiki Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich. Katalog. Wrocław 2002.
View in Google Scholar

2. Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy. Katalog fotografii ze zbiorów Muzeum Historycznego m. st. Warszawy. Cz. 1. Powstanie styczniowe. Oprac. K. Lejko. Warszawa 2004; Cz. 2. Zesłańcy syberyjscy. Oprac. E. Kamińska. Warszawa 2005.
View in Google Scholar

3. Kowalczyk J.: Powstanie styczniowe 1863–1864. Miejsca pamięci – województwo krakowskie i sandomierskie [online]. Muzeum Historii Kielc [dostęp: 3 marca 213 r.]. Dostępny w internecie: http:// www.powstanie1863.muzeumhistoriikielc.pl/.
View in Google Scholar

4. Album o nr inw. MHK-Fs4056/IX/1-40.
View in Google Scholar

5. Polski słownik biograficzny (dalej cyt. PSB): Hiszpański Stanisław. Hasło oprac. A. Nagórski. T. 9. Wrocław 1961, s. 37, 38; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 86, 87; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 97.
View in Google Scholar

6. PSB: Laurysiewicz Marek. Hasło oprac. R. Bender. T. 16. Wrocław 1971, s. 581, 582; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 123; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 204.
View in Google Scholar

7. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 171.
View in Google Scholar

8. Ks. Michał Dominik Żółtowski (1835–1863) [online]. „Związek Rodu Żółtowskich – Kwartalnik” 2003, nr 33 [dostęp: 1 września 2012 r.]. Dostępny w internecie: http://www.zoltowscy.org.pl/kwartalnik/33/michal_dominik_zoltowski.html.
View in Google Scholar

9. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 208; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 220, 221.
View in Google Scholar

10. Jackiewicz D.: Karol Beyer (1818–1877). Fotografowie Warszawy. Warszawa 2012, s. 92; Światłoczułe. Kolekcje fotografii w Muzeum Narodowym w Warszawie. Wystawa w 170-lecie ogłoszenia wynalazku fotografii. Muzeum Narodowe w Warszawie, 10 września – 15 listopada 2009. Red. nauk. D. Jackiewicz, A. Masłowska. Warszawa 2009, s. 260. Autorzy M. Bajbor et al.; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 315.
View in Google Scholar

11. Odbitka warszawska jest znacznie większa, jej wymiary to 18,5 na 24,8 cm.
View in Google Scholar

12. Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 42.
View in Google Scholar

13. PSB: Jastrow Marcus. Hasło oprac. A. Eisenbach, E. Kozłowski. T. 11. Wrocław 1964, s. 70, 71, Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 100; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 90, 91.
View in Google Scholar

14. PSB: Jaroszyński Ludwik. Hasło oprac. K. Groniowski. T. 11. Wrocław 1964, s. 18, 19; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 89, 90, 231.
View in Google Scholar

15. PSB: Ryll Aleksander. Hasło oprac. W. Śliwowska. T. 33. Wrocław 1992, s. 486, 487; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 169, 231.
View in Google Scholar

16. PSB: Rzońca Jan. Hasło oprac. W. Śliwowska. T. 34. Wrocław 1992, s. 199, 200; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 171, 231.
View in Google Scholar

17. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 220, 221; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 2, s. 357–359.
View in Google Scholar

18. PSB: Padlewski Zygmunt. Hasło oprac. S. Kieniewicz. T. 24. Wrocław 1979, s. 811, 812; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 147, 148; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 150.
View in Google Scholar

19. PSB: Langiewicz Marian. Hasło oprac. H. Rzadkowska. T. 16. Wrocław 1971, s. 503–506; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 121; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 120–123.
View in Google Scholar

20. PSB: Borelowski Marcin. Hasło oprac. J. Sokulski. T. 2. Kraków 1936, s. 322–324; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 62; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 54.
View in Google Scholar

21. PSB: Czachowski Dionizy. Hasło oprac. J. Sokulski. T. 4. Kraków 1938, s. 138, 139; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 62.
View in Google Scholar

22. PSB: Pustowojtow (…) Henryka. Hasło oprac. S. Kieniewicz. T. 29. Wrocław 1986, s. 432–434; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 158, 159; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 161, 162.
View in Google Scholar

23. PSB: Mielęcki Kazimierz. Hasło oprac. Z. Grot. T. 20. Wrocław 1971, s. 773, 774; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 134; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 137.
View in Google Scholar

24. PSB: Jeziorański Antoni. Hasło oprac. E. Kozłowski. T. 11. Wrocław 1964, s. 215, 216; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 101; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 93.
View in Google Scholar

25. PSB: Niegolewski Władysław. Hasło oprac. Z. Grot. T. 22. Wrocław 1977, s. 760–763; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 141; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 143, 144.
View in Google Scholar

26. PSB: Callier Edmund. Hasło oprac. W. Fidler. T. 3. Kraków 1937, s. 191, 192; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 65; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 57.
View in Google Scholar

27. PSB: Rochebrune François. Hasło oprac. S. Kieniewicz. T. 31. Wrocław 1988, s. 337, 338, Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 161; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 163, 164.
View in Google Scholar

28. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 187; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 193.
View in Google Scholar

29. Por. wizerunki Kurowskiego w: Grabiec J. [Dąbrowski J.]: Rok 1863. Poznań 1913, s. 235; Tokar z W.: Kraków w początkach powstania styczniowego i wyprawa na Miechów. Kraków 1915, s. 75; Ratajczyk L.: Polska wojna partyzancka 1863–1864. Okres dyktatury Romualda Traugutta. Warszawa 1966, s. 273 z podobiznami znajdującymi się w: Powstanie styczniowe. Katalog zbiorów Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego, nabytki z lat 1957–1975. Oprac. H. Wiórkiewicz, H. Ozyra, B. Andrzejewska. Warszawa 1982, nr kat. 340, 341. Oba wizerunki z podpisem: „Apolinary Kurowski” znajdują się na stronach Muzeum Historii Kielc [dostęp: 7 lutego 2012 r.]. Dostępny w internecie: http://powstanie1863.zsi.kielce.pl/index.php?id=l15 oraz http://powstanie1863.zsi.kielce.pl/index.php?id=s15.
View in Google Scholar

30. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 188, 189.
View in Google Scholar

31. Leszczyńska D.: W rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego [online]. iledzisiaj.pl – Radzyń Podlaski [dostęp 8 lutego 2012 r.]. Dostępny w internecie: http://iledzisiaj.pl/index.php/historiaradzynia/1774-w-rocznice-wybuchu-powstania-styczniowego.html.
View in Google Scholar

32. PSB: Czarkowski Władysław. Hasło oprac. M. Brensztejn M. T. 4, z. 1–3. Kraków 1938, s. 197; Roman Rogiński – powstaniec 1863 r. Zeznania i wspomnienia. Przygotował do druku, przedmowa S. Kieniewcz. Warszawa 1983, s. 41.
View in Google Scholar

33. Kolumna Z. [Nowolecki A.]: Pamiątka dla rodzin polskich. Krótkie wiadomości biograficzne o straconych na rusztowaniach, rozstrzelanych, poległych na polu boju oraz zmarłych w więzieniach, na tułactwie i na wygnaniu syberyjskim 1861–1866. Cz. 1. Kraków 1868, s. 40. Wstęp B. Bolesławita [pseud.].
View in Google Scholar

34. Karol Baliński – odczyt Felicyi Boberskiej. Kraków 1882, s. 27, 28; Nicieja S.S.: Cmentarz Łyczakowski we Lwowie w latach 1786– 1986. Wyd. 2. Wrocław 1989, s. 292–295; Bi a łyni a Chołodecki J.: Pamiętnik powstania styczniowego w pięćdziesiątą rocznicę wypadków. Lwów 1913, s. 161, 162.
View in Google Scholar

35. Słownik biograficzny miasta Lublina. Red. A.A. Witusik, J. Skarbek, T. Radzik [online]. Lublin [dostęp: 8 lutego 2012 r.]. Wiśniewski S.: Okorski Aleksander Jakub. Dostępny w internecie: http://www.tnn.pl/rozdzial.php?idt=63&idt_r=2211&f_2t_rozdzialy_trescPage=5.
View in Google Scholar

36. Album o nr inw. MHK-Fs4069/IX/1-25.
View in Google Scholar

37. Informacje uzyskane od prawnuka Albiny, prof. Bronisława Wojciechowskiego z Warszawy.
View in Google Scholar

38. Wroński T.: Pamiątki powstania styczniowego w zbiorach krakowskich. „Kronika Miasta Krakowa” 1962 [wolumeny 1959/1960], s. 153.
View in Google Scholar

39. Fotografia samego Skulteckiego wykonana w tym samym zakładzie w Cuneo w: Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 176.
View in Google Scholar

40. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 146; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 245.
View in Google Scholar

41. PSB: Mystkowski Ignacy. Hasło oprac. M. Bartniczak. T. 22. Wrocław 1977, s. 363, 364, Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 141.
View in Google Scholar

42. Kolumna Z. [Nowolecki A.]: Pamiątka dla rodzin polskich. Krótkie wiadomości biograficzne o straconych na rusztowaniach, rozstrzelanych, poległych na polu boju oraz zmarłych w więzieniach, na tułactwie i na wygnaniu syberyjskim 1861–1866. Cz. 2. Kraków 1868, s. 70. Wstęp B. Bolesławita [pseud.]; 1863-4. Wizerunki uczestników powstania styczniowego. Ser. 2 i 3. Lwów 1913, tab. D; Chądzyński Z.: Wspomnienia powstańca z lat 1861, 1862 i 1863 [online]. 2002, s. 140 [dostęp: 26 marca 2012 r.]. Dostępny w internecie: http://www.plock24.pl/ fusion/pdf/pamietnik_powstanca.pdf .
View in Google Scholar

43. Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 79.
View in Google Scholar

44. PSB: Dąbrowski Jarosław. Hasło oprac. M. Złotorzycka. T. 5. Kraków 1939–1946, s. 8–10; Zdrada J.: Jarosław Dąbrowski 1836– 1871. Kraków 1973.
View in Google Scholar

45. Karol Beyer został aresztowany w drugiej połowie października 1861 r. Oskarżono go m. in. o przynależność do komitetu rewolucyjnego i rozprowadzanie fotografii. Skonfiskowane w jego zakładzie zdjęcia stały się dowodami rzeczowymi podczas rozprawy. Fotograf został osadzony w twierdzy modlińskiej, skąd powrócił do Warszawy w maju 1862 r.
View in Google Scholar

46. PSB: Ruprecht Karol. Hasło oprac. S. Kieniewicz. T. 33. Wrocław 1991, s. 122–124; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 166; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 167.
View in Google Scholar

47. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 100.
View in Google Scholar

48. Białynia Chołodecki J.: Pamiętnik powstania styczniowego…, s. 275.
View in Google Scholar

49. Nicieja S.S.: Cmentarz Łyczakowski…, s. 303.
View in Google Scholar

50. Podobizny Szwarcego w: Grabiec J. [Dąbrowski J.]: Rok 1863…, s. 123; Powstanie styczniowe. Katalog…, s. 223.
View in Google Scholar

51. Są to podobizny Józefa Kremera (1806–1875), filozofa, estetyka, historyka sztuki, prekursora psychologii, Jana Henryka Dąbrowskiego (1755–1818), generała, uczestnika powstania kościuszkowskiego, twórcy Legionów Polskich we Włoszech, i nierozpoznanego mężczyzny.
View in Google Scholar

52. PSB: Deskur Bronisław. Hasło oprac. J. Sokulski. T. 5. Kraków 1939–1946, s. 130, 131.
View in Google Scholar

53. PSB: Marczewski Witold. Hasło oprac. S. Kieniewicz. T. 19. Wrocław 1974, s. 613, 614.
View in Google Scholar

54. PSB: Ramotowski Józef Konstanty. Hasło oprac. S. Chankowski. T. 30. Wrocław 1987, s. 550–552.
View in Google Scholar

55. PSB: Frankowski Leon. Hasło oprac. J. Zahorska. T. 7. Wrocław 1948–1958, s. 94, 95.
View in Google Scholar

56. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 223; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 242, 243.
View in Google Scholar

57. Chądzyński Z.: Wspomnienia powstańca…, s. 76.
View in Google Scholar

58. Kohmann S.: Ludwik Teichmann. W: Złota księga Wydziału Lekarskiego. Red. J. Grochowski. Złote Księgi Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków 2000, s. 131–145.
View in Google Scholar

59. Siwiec K., Czuma M., Mazan L.: Madame, wkładamy dziecko z powrotem! Subiektywny przyczynek do dziejów kolebki polskiej medycyny. Kraków 2009, s. 226. Współpr. aut. i konsult. nauk. M. Rożek.
View in Google Scholar

60. Trynkowski J.: Dorpatczycy w powstaniu styczniowym. W: Powstanie styczniowe 1863–1864. Walki i uczestnicy. Represje i wygnanie. Historiografia i tradycja. Red. W. Caban, W. Śliwowska. Kielce 2005, s. 97.
View in Google Scholar

61. Są to: portret Andrzeja Towiańskiego (1799–1878), ziemianina, filozofa i przywódcy religijnego, fotografia ryciny ukazującej emisariusza Szymona Konarskiego (1808–1839) w wileńskim więzieniu oraz dwie fotografie litografii wykonane przez francuskiego grafika Henryka Waltera do Albumu widoków Krakowa i jego okolic, wydanego w 1860 r.: Kościół Panny Maryi i Śgo Wojciecha w Krakowie i Ratusz na Kazimierzu w Krakowie.
View in Google Scholar

62. Album o nr inw. MHK-Fs4492/IX/1-24.
View in Google Scholar

63. Jest to jedyna w albumie niepodpisana fotografia powstańca.
View in Google Scholar

64. Tym razem rycina ukazuje go w szamerowanej kurtce i narzuconym na ramiona płaszczu.
View in Google Scholar

65. PSB: Romanowski Mieczysław. Hasło oprac. M. Inglot. T. 31. Wrocław 1989, s. 610–612; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 164.
View in Google Scholar

66. PSB: Konarski Piotr Paweł. Hasło oprac. K. Gadacz. T. 13. Wrocław 1967–1968, s. 450–452.
View in Google Scholar

67. PSB: Sierakowski Zygmunt. Hasło oprac. S. Kieniewicz. T. 37. Wrocław 1996, s. 318–321; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 172, tu inna podobizna; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 173.
View in Google Scholar

68. Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 348.
View in Google Scholar

69. W zbiorach Muzeum znajdują się jeszcze dwie inne reprodukcje tego wizerunku, pierwszy sygnowany przez Teodora Szajnoka ze Lwowa, drugi niesygnowany. Por. także: Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 158, 159; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 161, 162.
View in Google Scholar

70. Józef Białynia Chołodecki wymienia Ludwika Szawłowskiego pracującego w organizacji, zob. Białynia Chołodecki J.: Pamiętnik powstania styczniowego…, s. 375.
View in Google Scholar

71. PSB: Narbutt Ludwik. Hasło oprac. S. Kieniewicz. T. 22. Wrocław 1977, s. 535, 536.
View in Google Scholar

72. Album o nr inw. MHK-Fs4452/IX/1-100.
View in Google Scholar

73. PSB: Lipski Jacek. Hasło oprac. A. Żeleńska-Chełkowska. T. 17. Wrocław 1972, s. 420, 421.
View in Google Scholar

74. Białynia Chołodecki J.: Pamiętnik powstania styczniowego…, s. 284.
View in Google Scholar

75. Kolumna Z. [Nowolecki A.]: Pamiątka dla rodzin polskich… Cz. 2, s. 4; Konrad Andrzejowski [online]. Muzeum Historii Kielc [dostęp: 6 marca 2012 r.]. Dostępny w internecie: http://www.powstanie1863.muzeumhistoriikielc.pl/index.php?id=c03.
View in Google Scholar

76. PSB: Różycki Edmund. Hasło oprac. S. Kieniewicz. T. 32. Wrocław 1991, s. 513–515.
View in Google Scholar

77. W zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa znajdują się trzy fotokopie tej kompozycji wykonane przez zakład Ignacego Kriegera. Por. też: Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 251, 252.
View in Google Scholar

78. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 147.
View in Google Scholar

79. Ibidem, s. 199; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 206, 207; Powstanie styczniowe. Katalog…, s. 128, 129.
View in Google Scholar

80. PSB: Meisels Dob Beer. Hasło oprac. S. Kieniewicz, M. Tyrowicz. T. 20. Wrocław 1975, s. 387, 388; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 133; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 136.
View in Google Scholar

81. PSB: Cieszkowski August. Hasło oprac. A. Żółtowski. T. 4. Kraków 1938, s. 62–65; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 61.
View in Google Scholar

82. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 205; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 213.
View in Google Scholar

83. PSB: Kruszewski Ignacy. Hasło oprac. E. Kozłowski. T. 15. Wrocław 1970, s. 431–433; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 113.
View in Google Scholar

84. PSB: Mierosławski Ludwik. Hasło oprac. S. Kieniewicz. T. 20. Wrocław 1975, s. 812–815; Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 135; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 138.
View in Google Scholar

85. PSB: Suzin Paweł. Hasło oprac. A. Brus. T. 46. Wrocław 2009, s. 111–113; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 184.
View in Google Scholar

86. Kolumna Z. [Nowolecki A.]: Pamiątka dla rodzin polskich… Cz. 1, s. 76–79; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 252; Strumph Wojtkiewicz S.: Powstanie styczniowe. Wyd. 2. Warszawa 1973, s. 187.
View in Google Scholar

87. Kolumna Z. [Nowolecki A.]: Pamiątka dla rodzin polskich… Cz. 2, dodatek, s. 76, 77; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 201.
View in Google Scholar

88. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 59; Kazimierz Błaszczyński ps. Bogdan Bończa – tablica; Pomnik nagrobny Bogdana Bończy [online]. Muzeum Historii Kielc [dostęp: 10 lutego 2012 r.]. Dostępny w internecie: http://powstanie1863.zsi.kielce.pl/index.php?id=n01.
View in Google Scholar

89. PSB: Kalita Karol. Hasło oprac. L. Ratajczyk. T. 11. Wrocław 1964–1965, s. 481, 482, Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 97.
View in Google Scholar

90. PSB: Leniecki Józef. Hasło oprac. S. Brzozowski, E. Kozłowski. T. 17. Wrocław 1972, s. 51; 1863-4. Wizerunki uczestników…, tab. E; Ratajczyk L.: Polska wojna partyzancka…, s. 305.
View in Google Scholar

91. W katalogu Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 248, 249 opublikowano reprodukcję tableau z tej samej serii. Znajduje się na niej 16 tych samych podobizn, ale umieszczonych w innej kolejności.
View in Google Scholar

92. Obie fotografie zostały wydane za granicą, co tłumaczy błędny zapis niektórych nazwisk.
View in Google Scholar

93. Machnik L.: Fotografie powstańców…, s. 33.
View in Google Scholar

94. Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 228; Powstanie styczniowe. Katalog…, s. 121, 139.
View in Google Scholar

95. Kolumna Z. [Nowolecki A.]: Pamiątka dla rodzin polskich… Cz. 2, s. 224; Fotografia Władysława Psarskiego na stronie Muzeum Historii Kielc [dostęp: 10 lutego 2012 r.]. Dostępny w internecie: http://powstanie1863.zsi.kielce.pl/index.php?id=p22.
View in Google Scholar

96. PSB: Marszałkowicz Maksymilian. Hasło oprac. H. Barycz. T. 20. Wrocław 1975, s. 70; Ramotowska F.: Tajemne państwo polskie w powstaniu styczniowym 1863–1864. Struktura organizacyjna. Cz. 2. Warszawa 2000, s. 26.
View in Google Scholar

97. Kolumna Z. [Nowolecki A.]: Pamiątka dla rodzin polskich… Cz. 2, dodatek, s. 57, 58; Kpt. Franciszek Skąpski (1840–1863) [online]. Muzeum Historii Kielc [dostęp: 10 lutego 2012 r.]. Dostępny w internecie: http://powstanie1863.zsi.kielce.pl/index.php?id=g18.
View in Google Scholar

98. Idem: Pamiątka dla rodzin polskich… Cz. 2, dodatek, s. 69.
View in Google Scholar

99. PSB: Krzysztofowicz Mikołaj. Hasło oprac. J. Zdrada. T. 15. Wrocław 1970, s. 567.
View in Google Scholar

100. Białynia Chołodecki J.: Pamiętnik powstania styczniowego…, s. 184.
View in Google Scholar

101. Kowalski J.: Kórniczanie w powstaniu styczniowym [online]. „Kórniczanin” 2013, nr 1, s. 14 [dostęp: 12 lipca 2013 r.]. Dostępny w internecie: http://kornik.pl/publikacje/pdf/13/k_1_2013.pdf; idem: Grottger, Traugutt, Działyński – powstańcy z Kórnika – relacja [online]. „Kórniczanin” 2013, nr 9, z 10 maja, s. 20, 21 [dostęp: 12 lipca 2013 r.]. Dostępny w internecie: http://kornik.pl/publikacje/pdf/13/k_09_2013.pdf.
View in Google Scholar

102. PSB: Piątkowski Wincenty. Hasło oprac. J. Staszel. T. 26. Wrocław 1981, s. 23; Bogdan Piątkowski [online]. Muzeum Historii
View in Google Scholar

Kielc [dostęp: 9 marca 2012 r.]. Dostępny w internecie: http://powstanie1863.zsi.kielce.pl/index.php?id=l15.
View in Google Scholar

103. PSB: Kahane Filip. Hasło oprac. E. Kozłowski. T. 11. Wrocław 1964, s. 413, 414; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 95.
View in Google Scholar

104. Na rewersie tej fotografii też znajduje się dedykacja: „W dowód szacónku i / poważania / jako pamiątkę / ofiaruję mojej / Macosze F. P. / Władysław Ogrodowicz / Kraków d. 1. 8. 63.”.
View in Google Scholar

105. Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy… Cz. 1, s. 145.
View in Google Scholar

106. Białynia Chołodecki J.: Pamiętnik powstania styczniowego…, s. 346.
View in Google Scholar

107. Ibidem, s. 395; idem: Cmentarzyska i groby naszych bohaterów z lat 1794-1864 na terenie Wschodniej Małopolski. Lwów 1928, s. 37. 108 Reprodukcja ryciny Leonarda Straszyńskiego z 1860 r. 109 Sześć fotografii z podobiznami nierozpoznanych mężczyzn z różnych zakładów fotograficznych wykonanych w latach sześćdziesiątych XIX w., pięć portretów: Leona Korytyńskiego (ok. 1864), Jana Strahlera (1865), Smolińskiego (po 1875), towiańczyka Karola Baykowskiego (po 1883), Bronisława Noskowskiego, brata kompozytora Zygmunta (po 1865), pięć alegorii, w tym rycina Polacy w kopalniach Syberii oraz rycina upamiętniająca wydarzenia związane z rocznicą unii horodelskiej, a także zdjęcie posążka grenadiera Starej Gwardii cesarza Napoleona I.
View in Google Scholar

Downloads

Published

2026-11-16

Issue

Section

Articles

How to Cite

Gaczoł, E. (2026). Fotografie z lat sześćdziesiątych XIX wieku dotyczące powstania styczniowego w zbiorach Działu Fotografii Krakowskiej Muzeum Historycznego Miasta Krakowa: Część 1. Albumy z fotografiami powstańców styczniowych. Krzysztofory: Scientific Bulletin of the Historical Museum of the City of Kraków, 31, 9-28. https://doi.org/10.32030/KRZY.2013.01