Moje wspomnienia (fragmenty)
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.1978.06Abstrakt
MES MEMOIRES
L’auteur des dr Wincenty Bogdanowski ie conseiller de longues annés de la ville de Cracovie exerçait la fonction du Vice-président de la ville pendant les joure tragiques au mois de septembre de 1939.
Le fragment de ses seuvenire touche le temps des premiers jours de la guerre, l’entrée de détachements allemande à Cracovie et les premières dispositions de l’Occupant. L’auteur des souvenir présente l’activité de Municipalité de Cracovie à la veille de l’entrée des occupants. Il se concentre sur la description des attitudes des hasi- tants de Cracovie aux moments dangereux en soulignant l'héreisme au docteur Klimecki, le président de la ville de ce temps là.
L’auteUr se souvient des silheuettes de premiers détenus avec lesquels il a été emprisenné à Montelupich et présente l’image de l’horreur sous le régime de l’occupant.
Bibliografia
1. Wspomnienia dr W. Bogdanowskiego po raz pierwszy publikowane, są bardzo cennym świadectwem informującym o pierwszych dniach i tygodniach rządów okupanta hitlerowskiego w Krakowie. Są też cennym dopełnieniem publikowanego wcześniej artykułu J. Grabowskiego „Zarząd Miejski w czasie okupacji” w: Rocznik Krakowski, t. XXXI, Kraków 1949— 1957. Straż Pożarna ewakuowana została zgodnie z instrukcjami otrzymanymi przez prezydenta m. Krakowa dr B. Czuchajowskiego. Por. J. Grabowski op. cit.
View in Google Scholar
2. Pierwsza grupa ewakuacyjna z prezydentem B. Czuchajowskim opuściła miasto w dniu 3.IX. 1939.
View in Google Scholar
3. R. Madeyski, ppłk, ur. 1890 r., studiował w Wiedniu. W czasie I wojny światowej w wojsku austriackim, od 1918 w wojsku polskim, m. in. szef wydziału broni pancernej MSW, kmdt m. Krakowa.
View in Google Scholar
4. Wg J. Grabowskiego, op. cit. str. 4, Komitet Obywatelski powstał przed wspominanym tu zebraniem Rady, które odbyło się Wieczorem przy udziale 25 członków Rady Miejskiej.
View in Google Scholar
5. Pierwszy nr „Dziennika Krakowskiego” ukazał się w dniu 8. IX.1939. Por. też J. Lankau „Prasa krakowska w przełomowych dniach września 1939” w: „Prasa współczesna i Dawna” 1958, nr 1, str. 79—89.
View in Google Scholar
6. Por. J. Grabowski, op. cit. str. 5.
View in Google Scholar
7. Dziś ul. 18 stycznia.
View in Google Scholar
8. Dziś Al. 3 Maja.
View in Google Scholar
9. Chodzi tu o Straż Obywatelską — pierwszy raz wspomniano o jej powołaniu w Odezwie Komitetu Obywatelskiego z dnia 5.IX.1939 r. Por. też T. Wroński „Kronika okupowanego Krakowa”, Kraków, 1974, str. 14 nota 5.
View in Google Scholar
10. We wspominianym posiedzeniu uczestniczył najprawdopodobniej gen. J. Jagmin- Sadowski, dca 23 Śląskiej Dywizji Piechoty. Por. też W. Steb1ik „Armia »Kraków« 19'39”, Warszawa 1975 oraz R. Z i e- liński „Wrzesień pod Karpatami”, Warszawa 1969.
View in Google Scholar
11. Relacja prezydenta dr St. Klimęckiego dotycząca spotkania z Niemcami przedstawiona została w „Dzienniku Krakowskim” z dnia 8.IX.1939 r. Por. też J. Grabowski, op. cit., str. 5 oraz T. Wroński, op. cit., str. 13, nota 1.
View in Google Scholar
12. W zbiorach Muzeum Historycznego m. Krakowa zachowały się odnośne obwieszczenia. Por. też T. Wroński, op. cit. str. 16—17, gdzie zamieszczono fot. wzmiankowanych zarządzeń.
View in Google Scholar
13. Por. J. Grabowski, op. cit., str. 5 oraz T. Wroński, op. cit., str. 13 nota 4.
View in Google Scholar
14. Za czołówką Wehrmachtu Wkroczyła specjalna grupa operacyjna (Einsatzgruppe Sipo und SD) z zadaniem
View in Google Scholar
realizacji wcześniej przygotowanego planu likwidacji wszelkich jednostek wrogo nastawionych do Rzeszy Hitlerowskiej. Na specjalnych listach znaleźli się na pierwszym miejscu m. in. byli powstańcy śląscy, działacze Związku Zachodniego. Por. T. Wroń- ski, op. cit., str. 13.
View in Google Scholar
15. Por. D. Agatstein „Chronologia zarządzeń władz okupacyjnych w stosunku do Żydów w Krakowie”, w: „W trzecią rocznicę zagłady getta w Krakowie”, Kraków 1946, str. l20—136. Tejże autorki „Żydzi w Krakowie w okresie okupacji niemieckiej” w: Rocznik Krakowski, op. cit., str. 183—224 oraz A. Eisen- b a c h „Hitlerowska polityka eksterminacji Żydów w 1. 1937—45” t. 1 i 2, Warszawa 1955.
View in Google Scholar
16. Por. K. Buczkowski, F. Kopera „Losy zabytków artystycznych Krakowa” w: „Kraków pod rządami wroga”, Bibl. Krakowska, nr 104, Kraków 1946, tamże M. Friedberg „Archiwa i biblioteki krakowskie” str. 94—120, a także J. Szablowski „Odyseja skarbów narodowych”, Kraków, 1960 oraz M. Lewicka „Dole i niedole wawelskich arrasów”, Warszawa 1972.
View in Google Scholar
17. Karol Rolle, prezydent m. Krakowa w 1. 1926—1931, działacz i prezes Związku Zachodniego Okręgu Krakowskiego.
View in Google Scholar
18. H. Dudek, działacz „Sokoła”, v-prezes Okręgowego Związku Zachodniego w Krakowie, ławnik m. Krakowa, krótko v-minister Robót Publicznych.
View in Google Scholar
19. J. Jędrysik, ponad 50 lat pracował jako starszy woźny Magistratu m. Krakowa.
View in Google Scholar
20. W. Kossak, znakomity malarz zmarł w Krakowie w wieku 87 lat, 29.VII.1942 r.
View in Google Scholar
21. Dr T. Miksiewicz, adwokat, ławnik, a następnie v-prezydent Krakowa. Zob. J. Grabowski, op. cit., str. 6.
View in Google Scholar
22. Z. Lasocki, historyk, polityk i dyplomata, członek Polskiej Komisji Likwidacyjnej w 1918 r., poseł pełnomocny w Pradze, działacz Stronnictwa Ludowego.
View in Google Scholar
22. Wł. Gisbert - Studnicki, polityk, ekonomista, znany ze swoich germanofilskich sympatii. Por. też St. Ziemba „Czasy przełomu”, Kraków 1975, str. 94.
View in Google Scholar
24. J. Chmurowicz, gen. brygady, w 1. 1914—1918 w wojsku austriackim, od 1918 w wojsku polskim.
View in Google Scholar
25. Z. Piasecki, gen. brygady, od 1914 w Legionach polskich, następnie w wojsku polskim, od 1930 d-ca Krakowskiej Brygady Kawalerii.
View in Google Scholar
26. B. Mond, gen. brygady, w 1. 1914—1916 w armii austriackiej, od 1918 r. w wojsku polskim, d-ca 6 dywizji Piechoty, kmdt garnizonu m. Krakowa, we wrześniu 1939 r. walczył w składzie Armii „Kraków”.
View in Google Scholar
27. Jednocześnie wydano obwieszczenie o aresztowaniu 20 zakładników grożąc ich rozstrzelaniem... „jeżeli zdarzy się napad na obywateli Rzeszy Niemieckiej, przy pomocy broni...” Por. T. Wrońsk i, op. cit., str. 22, nota 65.
View in Google Scholar
28. Dr J. Twardowski, prawnik, w 1. 1917—1918 minister dla Galicji, 1919—1920 prezes Urzędu Likwidacyjnego w Wiedniu, 1921—1927 prezes Austro-Polskiej Izby Handlowej w Wiedniu, przewodniczący delegacji polskiej do rokowań handlowych polsko-niemieckich. Por. J. Grabowski, op. cit., oraz J. Waga „Szkolnictwo m. Krakowa w latach okupacji niemieckiej 4939—4945” w: Rocznik Krakowski, op. cit., str. 33.
View in Google Scholar
29. E. Zörner, nadburmistrz Drezna, sprawował zwierzchnictwo nad Zarządem m. Krakowa do 21 lutego 1940 r.
View in Google Scholar
30. Skład Rady Przybocznej podano ponadto w plakatowanym obwieszczeniu z dnia 25.X.1939 podpisanym przez Zörnera (w zbiorach MHK). Por. też J. Grabowski, op. cit., str. 8.
View in Google Scholar
31. Zob. St. Poznański, J. Zaborowski „Sonderaction Krakau. W 25 rocznicę 6 listopada 1939 r.”, Warszawa 1964; J. Gwiazdomorski „Wspomnienia z Sachsenhausen”, Kraków 1945; St. Urbańczyk „Uniwersytet za drutem kolczastym”, Kraków 1945.
View in Google Scholar
32. G. G. Rogalski, artysta grafik, został zamordowany w czasie masowej egzekucji w Przegorzałach w dniu 24 grudnia 1939 r. Por. T. Wroński poz. 279 str. 65.
View in Google Scholar
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.
