Wyniki badań archeologicznych prowadzonych w trakcie prac ziemnych na terenie dziedzińca pałacu Pod Krzysztofory oraz w trakcie prac remontowych na posesji przy ulicy Jagiellońskiej 4

Autor

  • Monika Łyczak
  • Radosław Górski

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2012.06

Abstrakt

RESULTS OF ARCHAEOLOGICAL RESEARCH CONDUCTED DURING EARTHWORKS IN THE COURTYARD OF KRZYSZTOFORY PALACE AND RENOVATION WORKS IN THE PROPERTY LOCATED AT 4 JAGIELLOŃSKA STREET IN KRAKÓW

 

In connection with a planned construction investment,  archaeological excavations were carried out in the courtyard  of two urban mansions located at the Main Market Square  – Krzysztofory Palace and Spiski Palace – in 2008 and 2010.  The aim of the research project was to assess the stratigraphic  situation in the area covered by the outbuildings connected  with the aforementioned historical houses. In the course of  that fieldwork relics of a small building buried in the ground  were discovered in the area. On the basis of ceramic material  found on the site, the building was dated to approximately  the 13th century. Moreover, uncomplete human remains,  probably from an older, damaged, early mediaeval burial  were also discovered in the back-fill of this structure. An accumulative  layer of great thickness (200–300 cm), containing  mainly compost and a humus fraction, as well as relics  of wooden buildings and hard surface utility levels were  also found. Results of dendrochronological analysis suggest  that the wooden structures were probably built around the  middle of the 14th century, whereas the whole stratigraphic  layer was created between the 13th and the 15th century, as  suggested by the fragments of ceramic vessels found within.  Subsequent early modern (16th–18th century) layers that  existed in the area covered by the excavations were to a large  extent damaged in the course of various contemporary construction  and installation works. Still, in one of the geological  boreholes, researchers managed to localize the back-fill  of a cesspit – the privy which, according to historical data,  was used on the site in the modern era. Surprisingly, relics  of theretofore unknown, older brick and stone structures  in the form of buttresses, pillars, and even remnants of a  brickwork arcade were also localized in the course of excavation  works. Moreover, the research revealed the existence  of a 19th-century system of block sewers covering the entire  area of the courtyard. 

Bibliografia

1. Zaitz E.: Sprawozdanie z prac archeologicznych przy przebudowie nawierzchni dziedzińca Pałacu „Krzysztofory”. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2005, z. 23, s. 29–39; Łyczak M., Górski R., Zaitz E.: „Wyniki sondażowych badań archeologicznych na terenie dziedzińca Pałacu Krzysztofory – Rynek Główny 35 w Krakowie”. Kraków 2008, mps w archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie (dalej cyt. arch. WUOZ).
View in Google Scholar

2. Łyczak M., Górski R.: „Wyniki badań prowadzonych w trakcie nadzoru archeologicznego nad pracami ziemnymi na terenie dziedzińca Pałacu Krzysztofory – Rynek Główny 35 oraz w trakcie prac remontowych na posesji przy ulicy Jagiellońskiej 4”. Kraków 2010, mps w arch. WUOZ.
View in Google Scholar

3. Bąk-Koczarska C.: Mieszkańcy pałacu „pod Krzysztofory”. Właściciele i lokatorzy od XIV do XX wieku. Kraków 1999.
View in Google Scholar

4. Rajman J.: Kraków. Zespół osadniczy, proces lokacji, mieszczanie do roku 1333. Kraków 2004, s. 80.
View in Google Scholar

5. Radwański K.: Kraków przedlokacyjny. Rozwój przestrzenny. Kraków 1975, s. 213.
View in Google Scholar

6. Wilczyński J.: „Opracowanie szczątków zwierzęcych odkrytych na stanowisku Krzysztofory, Rynek Główny 35, Kraków”. Kraków, 2011, mps w archiwum autora i autorów artykułu.
View in Google Scholar

7. Głowa W.: Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe na Rynku Głównym w Krakowie. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2010, t. 28, cz. 1, s. 129–144. Red. nauk. E. Firlet; Lenkiewicz T., Badania archeologiczne prowadzone na Rynku Głównym w Krakowie w latach 1961–1963. „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1964, t. 12, s. 159–167.
View in Google Scholar

8. Radwański K.: Kraków przedlokacyjny…, s. 213–215.
View in Google Scholar

9. Myszka M.: Dawne cmentarze Krakowa w świetle badań archeologicznych. W: Cmentarz Rakowicki w Krakowie. Krakowska Teka Konserwatorska. T. 3. Kraków 2003, s. 129–131; Kubica-Kabacińska E.: „Archeologiczne badania ratownicze. Kraków, ul. Szewska 10 / Jagiellońska 7/7a”. Kraków 2007, mps w archiwum autorki.
View in Google Scholar

10. Por. Zaitz E.: Sprawozdanie z badań archeologicznych prowadzonych w Krakowie w 2004 r. przy przebudowie nawierzchni płyty Rynku Głównego po zachodniej stronie Sukiennic. „Materiały Archeologiczne” 2006, t. 36, s. 86, 88.
View in Google Scholar

11. Buśko C., Głowa W., Osada przedlokacyjna na Rynku krakowskim. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2010, t. 28, cz. 1, s. 145–152.
View in Google Scholar

12. Cechosz S., Ł. Holcer Ł.: O początkach pałacu »Pod Krzysztofory« w świetle najnowszych badań architektonicznych. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2006, z. 24, s. 7, 8.
View in Google Scholar

13. Zaitz E.: Sprawozdanie z badań…, s. 89, 90.
View in Google Scholar

14. Łyczak M., Górski R.: „Wyniki badań…”, s. 7.
View in Google Scholar

15. Krąpiec M.: „Badania dendrochronologiczne próbek drewna z dziedzińca Pałacu Krzysztofory przy Rynku Głównym 35 w Krakowie.” Kraków 2008, mps w archiwum autora i autorów artykułu.
View in Google Scholar

16. Idem: „Wyniki analizy dendrochronologicznej prób drewna z badań archeologicznych prowadzonych w Pałacu Krzysztofory w Krakowie w 2010 r.”. Kraków 2010, mps w archiwum autora i autorów artykułu.
View in Google Scholar

17. Łyczak M., Gór ski R., Zaitz E.: „Wyniki…”, ryc. 13, 14, fot. 18.
View in Google Scholar

18. Bąk-Koczarska C.: Mieszkańcy pałacu…, s. 40.
View in Google Scholar

19. Jarocki Z.: Opinia geotechniczna dla zmiany koncepcji remontu kompleksowego Pałacu Pod Krzysztofory, Rynek Główny nr 35 w Krakowie. W: Sobieszek L.: „Sprawozdanie z nadzoru konstrukcyjno-geologicznego nad badaniami archeologicznymi prowadzonymi w podworcu Muzeum Historycznego Miasta Krakowa »Pałacu Pod Krzysztofory«”. Kraków 2008, mps w archiwum autorki.
View in Google Scholar

20. Cempla M., Cechosz S., Holcer Ł.: „Sprawozdanie z nadzorów badawczych”. Kraków 2010, s. 3, 5, 6, mps w arch. WUOZ.
View in Google Scholar

21. Łukacz M.M.: „Kraków Rynek Główny 35. Badania architektoniczne towarzyszące badaniom archeologicznym na terenie dziedzińca pałacu »Pałacu Pod Krzysztofory«”. Kraków 2008, mps w arch. WUOZ.
View in Google Scholar

22. Cempla M., Cechosz S., Holcer Ł.: „Sprawozdanie…”, s. 6.
View in Google Scholar

23. Ibidem, s. 6, 7.
View in Google Scholar

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

09.11.2026

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Łyczak, M., & Górski, R. (2026). Wyniki badań archeologicznych prowadzonych w trakcie prac ziemnych na terenie dziedzińca pałacu Pod Krzysztofory oraz w trakcie prac remontowych na posesji przy ulicy Jagiellońskiej 4. Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 30, 85-94. https://doi.org/10.32030/KRZY.2012.06