Krakowskie Fabryki Mebli na tle polskiego meblarstwa w latach 1945–1989
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2013.13Abstrakt
THE KRAKOW FURNITURE FACTORY IN COMPARISON WITH THE FURNITURE INDUSTRY IN POLAND BETWEEN 1945 AND 1989
Established in 1945, the Krakow Furniture Factory (Krakowskie Fabryki Mebli, KFM) produced furniture for the domestic market, but mostly for export, especially to the Soviet Union, and later also for IKEA. Its assortment basically comprised high-polished furniture, which was regarded as outmoded and out of keeping with the latest trends when compared with the offer of the Institute of Industrial Design (Instytut Wzornictwa Przemysłowego, IWP) and design studios at the furniture factories in Poznań and Swarzędz. On the other hand, there is no denying that the furniture manufactured by the KFM was structurally sturdy and durable, featuring such traces of technological advancement as innovative materials and simple designs, which were characterized by high quality and functionality. The problem apparently lay in the production and finishing processes; the machines used at the factory were not as advanced as in the West. Also, the style of furniture, especially that produced during the early years of the factory, was basically dictated by the personnel whose professional experience dated from before World War II. On top of that, we must bear in mind that traditional furniture was more popular with some of the clients, who viewed it a token of elegance and good style. Last but not least, the said type of furniture pandered to the taste of customers from the Soviet Union, who ordered the same sets year in year out. As a consequence, Bogusław Kuplowski, an aspiring designer who sought to create modern furniture like his colleagues in foreign countries, had to work in line with the recommendations from his superiors and could not decide on anything in that regard. Bogusław Kuplowski earned a degree in furniture design from an art college and, notwithstanding his numerous artistic pursuits, worked at the KFM for 25 years. His professional career began in 1962; he was a regular designer, design engineer, and head of the design unit. He retired in 1987.
Bibliografia
1. Bardzo podziękuję panu Bogusławowi Kuplowskiemu, przez ćwierćwiecze głównemu projektantowi Krakowskich Fabryk Mebli. Rozmowę, na podstawie której powstała znaczna część artykułu, przeprowadziłam z nim styczniu i marcu 2011 r.
View in Google Scholar
2. Mrozek J.A.: Trudne stulecie. Polityka, gospodarka i wzornictwo w Polsce 1900–2000. W: Rzeczy pospolite – polskie wyroby / Common wealth, Polish products / 1899–1999. Red. C. Frejlich. Olszanica 2001, s. 16. Autorzy tekstów B. Banaś et al.
View in Google Scholar
3. Bogucki J.: Sztuka Polski Ludowej. Warszawa 1983, s. 11.
View in Google Scholar
4. Mrozek J.A.: Trudne stulecie…, s. 17.
View in Google Scholar
5. Huml I.: 20 lat sztuki użytkowej. „Projekt” 1964, t. 9, nr 6, s. 32.
View in Google Scholar
6. Maga A.: Meblarstwo „Ładu” po 1945 roku. W: Spółdzielnia Artystów Ład 1926–1996. Red. A. Frąckiewicz. T. 1. Warszawa 1998, s. 127.
View in Google Scholar
7. Bogucki J.: Sztuka…, s. 55; Kowalska B.: Polska awangarda malarska 1945–1980. Szanse i mity. Warszawa 1988, s. 75.
View in Google Scholar
8. Historia Instytutu Wzornictwa Przemysłowego [online]. Warszawa, Instytut Wzornictwa Przemysłowego [dostęp: 7 września 2011 r.]. Dostępny w internecie: http://www.iwp.com.pl/o_instytucie_60_ lat_iwp_historia_instytutu.
View in Google Scholar
9. Ibidem.
View in Google Scholar
10. Mrozek J.A.: Trudne stulecie…, s. 19.
View in Google Scholar
11. Huml I.: 20 lat…, s. 33.
View in Google Scholar
12. Mrozek J.A.: Trudne stulecie…, s. 19.
View in Google Scholar
13. Pluciński M.: Współpraca z przemysłem meblarskim w dziedzinie wzornictwa. „Przemysł Drzewny” 1953, R. 4, nr 3, s. 70, 71.
View in Google Scholar
14. Mrozek J.A.: Wzornictwo przemysłowe na świecie. W: Sztuka świata. T. 10. Wyd. 3. Warszawa 1996, s. 276, 277; Wybieralski W.: Wzornictwo w Polsce do 1989 roku na tle politycznym i gospodarczym. W: O wzornictwie przemysłowym: definicje, procedury, korzyści. Red. P. Balcerzak, współprac. W. Wybieralski, M. Stefanowski. Warszawa 2007, s. 26.
View in Google Scholar
15. Huml I.: 20 lat…, s. 33.
View in Google Scholar
16. Bryl-Roman W.: O racjonalną i piękną formę codzienności. Poodwilżowa nowoczesność „Projektu”. W: Wizje nowoczesności. Lata 50. i 60. Wzornictwo, estetyka, styl życia. Materiały z sesji Lata 50. i 60. w Polsce i na świecie: estetyka, wizje nowoczesności styl życia, Muzeum Narodowe w Warszawie, kwiecień 2011. Warszawa 2012, s. 63–71.
View in Google Scholar
17. Mrozek J.A.: Trudne stulecie…, s. 22.
View in Google Scholar
18. Ibidem, s. 22.
View in Google Scholar
19. Wybrane artykuły: Szydłowski M.: Problem mebla dla mas pracujących. „Przemysł Drzewny” 1950, R. 1, nr 1, s. 21–24; idem: Normalizacja produkcji mebli. „Przemysł Drzewny” 1951, R. 2, nr 12, s. 276, 277; Mę t r ak C.: Nowe modele mebli. „Przemysł Drzewny” 1952, R. 3, nr 3, s. 71–74; idem: Meble współczesne do typowych mieszkań pracowniczych. „Przemysł Drzewny” 1961, R. 12, nr 1, s. 24, 25; Dutka A., Bojarski J.: Zadania Zjednoczenia Przemysłu Meblarskiego w zakresie normalizacji mebli. „Przemysł Drzewny” 1961, R. 12, nr 1, s. 26–28; Twyrdy K.: Typizacja w przemyśle meblarskim. „Przemysł Drzewny” 1964, R. 15, nr 4, s. 19.
View in Google Scholar
20. Terlikowski R.: Niektóre czynniki kształtujące współczesne wnętrze mieszkalne. „Wiadomości IWP” 1963, nr 3–4, s. 7; Włodarczyk M.: Architektura lat 60-tych w Krakowie. Kraków 2006, s. 34.
View in Google Scholar
21. Dobrym przykładem jest punktowiec, zaprojektowany i zrealizowany jeszcze w latach 1961–1962, prezentowany w artykule Władysława Bryzka: „Nowa Huta, osiedle Wzgórza Krzesławickie, punktowiec powtarzalny, autorzy: arch. arch. Marta i Janusz Ingardenowie. (…) Dotąd 36 powtórzeń”. Budynek w różnych wariantach, siedmio- i dziewięciokondygnacyjnych, został zrealizowany m.in. w Krakowie, w Oświęcimiu, w Lublinie. Bryzek W.: Kraków – przegląd realizacji budynków mieszkalnych. „Architektura” 1963, nr 6, s. 184.
View in Google Scholar
22. Włodarczyk M., Architektura lat 60-tych…, s. 34, 35.
View in Google Scholar
23. Marian Pluciński pisał: „Konkurs na meble »M4« był ogłoszony w roku 1960, jego rozstrzygnięcie nastąpiło w roku 1961, pierwsza wystawa modeli w marcu 1962. W początku roku 1963 – wystawa modeli poprawionych”. Pluc iński M.: Współpraca projektanta mebli z zakładem produkcyjnym. „Wiadomości IWP” 1963, nr 5–6, s. 43.
View in Google Scholar
24. Białówna M.: Meble do małych mieszkań. „Wiadomości IWP” 1966, nr 7–8, s. 26, 27.
View in Google Scholar
25. Mass J., Referowska M.: Wyposażenie mieszkań. „Architektura” 1956, nr 2, s. 42.
View in Google Scholar
26. Ibidem, s. 43.
View in Google Scholar
27. Putowska J.: Wnętrza i sztuka stosowana. „Architektura” 1958, nr 4, s. 126, 127; J. Mass J., Referowska M.: Wyposażenie…, s. 43–48.
View in Google Scholar
28. Włodarczyk M.: Architektura lat 60-tych…, s. 34.
View in Google Scholar
29. Milewska E., Marcinkiewicz M.: Mebel, który jest ścianą. „Ty i Ja” 1960, R. 1, nr 1, s. 46.
View in Google Scholar
30. Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo mebli w latach 50. i 60. XX wieku – poszukiwania nowoczesności”. Kraków 2009, s. 127. Praca doktorska napisana w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego pod kierunkiem prof. dr. hab. Tomasza Gryglewicza.
View in Google Scholar
31. Ibidem, s. 260.
View in Google Scholar
32. Pańkowski J.: Meble do małych mieszkań. „Wiadomości IWP” 1963, nr 3–4, s. 12.
View in Google Scholar
33 Wróblewska D.: Nowe typy umeblowania. „Projekt” 1963, R. 8, nr 2, s. 11.
View in Google Scholar
34. Putowska J.: Wnętrza i sztuka…, s. 127.
View in Google Scholar
35. Żarski K.: Przedwiośnie w meblarstwie polskim. „Architektura” 1960, nr 8, s. 309.
View in Google Scholar
36. Terlecki W.: Od wystawy do mieszkania. „Ty i Ja” 1960, R. 1, nr 3, s. 66.
View in Google Scholar
37. Piszczoła A.: Meblarska „Jesień-63”. „Przemysł Drzewny” 1963, R. 14, nr 12, s. 14–17.
View in Google Scholar
38. Są to słowa kurator Anny Demskiej, współorganizatorki wystawy Chcemy być nowocześni. Polski design 1955–1968 z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie (Muzeum Narodowe w Warszawie, 4 lutego – 17 kwietnia 2011 r.). Informacje o wymienionych ekspozycjach znajdują się w katalogu wystawy Chcemy być nowocześni, a przede wszystkim w czasopismach z epoki, m.in. u wyżej wspomnianej Jadwigi Putowskiej w artykule Wnętrza i sztuka stosowana oraz u Józefa Grabowskiego. Putowska J.: Wnętrza i sztuka…, s. 126, 127; Grabowski J.: Ogólnopolski Salon Architektury Wnętrz. „Architektura” 1959, nr 1, s. 3–4, 13; Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo mebli…”, passim; Dembska A., Frąckiewicz A., Maga A.: Chcemy być nowocześni. Polski design 1955–1968 z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie. Warszawa 2011.
View in Google Scholar
39. Terlecki W.: Od wystawy…, s. 66, 67; Żarski K.: Przedwiośnie w meblarstwie…, s. 309; idem: Meble, na które czekamy. „Architektura” 1962, nr 7, s. 259; Huml I.: Meblarstwo dawniej i dzisiaj. „Sztuka” 1976, nr 4–3, s. 50, 51; Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo…”, s. 267–290, 311–315. Ponadto wymienione wystawy komentowane były w miesięczniku „Przemysł Drzewny”.
View in Google Scholar
40. Huml I.: Meblarstwo dawniej…, s. 51; Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo…”, s. 236–265.
View in Google Scholar
41. Putowska J.: Wnętrza i sztuka…, s. 126.
View in Google Scholar
42. Pluciński M., Współpraca projektanta…, s. 41, 42.
View in Google Scholar
43. Czasopismo „Ty i Ja” wychodziło od 1960 r. Już w pierwszym roku działalności zamieszczono kilka artykułów dotyczących urządzenia mieszkania. Reindl T.: Czy dużo potrzeba pieniędzy, aby ładnie urządzić mieszkanie. „Ty i Ja” 1960, nr 1, s. 32; Milewska E., Marcinkiewicz M.: Mebel, który jest ścianą. „Ty i Ja” 1960, nr 1, s. 46; eaedem: Kto zdecydował się na mebel-ścianę powinien przeczytać podane niżej praktyczne sugestie. „Ty i Ja” 1960, nr 1, s. 48; Terlecki W.: Od wystawy do mieszkania. „Ty i Ja” 1960, nr 3, s. 66; Reindl T.: Co tu u was tak pusto? Posprzedawaliście jakieś meble? Jakim cudem tak się wam pokój powiększył?. „Ty i Ja” 1960, nr 3, s. 69; Putowska J.: Nie meblować lecz urządzać. „Ty i Ja” 1960, nr 4, s. 38; Wróblewski Z.: Estetyczne. Lekkie. Wygodne. „Ty i Ja” 1960, nr 5, s. 38; Marcinkiewicz M.: ŁADne i wygodne. „Ty i Ja” 1960, nr 6, s. 70; idem: Lekarstwo na ciasnotę. „Ty i Ja” 1960, nr 7, s. 43; Muniak J.: Mebel – jeden zamiast wielu. „Ty i Ja” 1960, nr 7, s. 39.
View in Google Scholar
44. Szymański J.: Książka o mieszkaniu. Wyd. 2. Warszawa 1970 (wyd. 1. w 1962 r. pod tytułem Książka o mieszkaniu ładnym i wygodnym; wyd. 3. w 1972 r. pod tytułem Książka o mieszkaniu).
View in Google Scholar
45. Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo…”, s. 117–122, 164–166, 170–173, 183 oraz Aneks III na s. 316; Dembska A., Frąckiewicz A., Maga A.: Chcemy być nowocześni…, s. 87, 88.
View in Google Scholar
46. Putowska J.: Meble seryjne Instytutu Wzornictwa Przemysłowego. „Architektura” 1960, nr 6, s. 214.
View in Google Scholar
47. Huml I.: Meblarstwo dawniej…, s. 50.
View in Google Scholar
48. Szwedzkie dziedzictwo [online] Warszawa, Ikea [dostęp 1 grudnia 2011 r.]. Dostępny w internecie: http://www.ikea.com/ms/pl_PL.
View in Google Scholar
49 Wybieralski W.: Wzornictwo w Polsce…, s. 26; Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo…”, s. 229–235.
View in Google Scholar
50. Mrozek J.A.: Wzornictwo przemysłowe…, s. 276; Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo…”, s. 229–235.
View in Google Scholar
51. Mrozek J.A.: Trudne stulecie…, s. 23.
View in Google Scholar
52. Wybieralski W.: Wzornictwo w Polsce…, s. 28.
View in Google Scholar
53. Mrozek J.A.: Trudne stulecie…, s. 23.
View in Google Scholar
54. Wybieralski W.: Wzornictwo w Polsce…, s. 28.
View in Google Scholar
55. Mrozek J.A.: Trudne stulecie…, s. 25.
View in Google Scholar
56. Ibidem, s. 25.
View in Google Scholar
57. Wybieralski W.: Wzornictwo w Polsce…, s. 27.
View in Google Scholar
58. Mrozek J.A.: Trudne stulecie…, s. 25.
View in Google Scholar
59. Nowicki J.: Przyszłość budownictwa mieszkaniowego. „Architektura” 1971, nr 10, s. 365.
View in Google Scholar
60. Szafer T.P.: Nowa architektura polska. Diariusz lat 1966–1970. Warszawa 1972, s. 12.
View in Google Scholar
61. Nowicki J.: Przyszłość budownictwa…, s. 377.
View in Google Scholar
62. Filipowicz K.: Dokąd idziesz wielka płyto?, „Architektura” 1975, nr 5–6, s. 214.
View in Google Scholar
63. Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo…”, s. 241.
View in Google Scholar
64. Piszczoła A.: Meblarskie propozycje Anno Domini 1965. „Przemysł Drzewny” 1966, R. 17, nr 1, s. 20, rys. 1.
View in Google Scholar
65. Idem: Jesienny salon meblowy – Jesienne Targi Krajowe. „Przemysł Drzewny” 1969, R. 20, nr 12, s. 15, 16.
View in Google Scholar
66. Idem: Ekspozycja przemysłu meblarskiego. Targi Krajowe „Jesień 1971”. „Przemysł Drzewny” 1972, R. 23, nr 1, s. 13.
View in Google Scholar
67. Idem: Meble dla drugiej Polski. „Przemysł Drzewny” 1974, R. 25, nr 3, s. 11.
View in Google Scholar
68. Idem: Rewia meblarskich nowości – „Jesień 1970”. „Przemysł Drzewny” 1971, R. 22, nr 1, s. 31.
View in Google Scholar
69. Idem: Meble dla drugiej…, s. 14.
View in Google Scholar
70. Guzera J.: XXXI Wiosenne Targi Krajowe. „Przemysł Drzewny” 1973, R. 24, nr 6, s. 27–29.
View in Google Scholar
71. Piszczoła A.: Nowoczesność czy stylowość – „Paged” na XXXVIII MTP. „Przemysł Drzewny” 1969, R. 20, nr 9, s. 14.
View in Google Scholar
72. Wybieralski W.: Wzornictwo w Polsce…, s. 31.
View in Google Scholar
73. Ibidem, s. 32.
View in Google Scholar
74. Roszkowski W.: Najnowsza historia Polski 1980–2002. Warszawa 2003, s. 13–15.
View in Google Scholar
75. Ibidem, s. 19, 22–24.
View in Google Scholar
76. Ibidem, s. 42, 43.
View in Google Scholar
77. Ibidem, s. 49–67.
View in Google Scholar
78. Ibidem, s. 75–80.
View in Google Scholar
79. Ibidem, s. 87.
View in Google Scholar
80. Ibidem, s. 93–96, 101.
View in Google Scholar
81. Ibidem, s. 117.
View in Google Scholar
82. Wybieralski W.: Wzornictwo w Polsce…, s. 33.
View in Google Scholar
83. Ibidem, s. 32.
View in Google Scholar
84. Mrozek J.A.: Trudne stulecie…, s. 27.
View in Google Scholar
85. Wybieralski W.: Wzornictwo w Polsce…, s. 33.
View in Google Scholar
86. Pluciński M.: Wpływ fabrycznych zakładów wzorcujących na rozwój wzornictwa meblarskiego. „Przemysł Drzewny” 1955, R. 6, nr 1, s. 13; Puchała M.: Uwagi o nowych wzorach mebli. Przemysł Drzewny” 1957, R. 8, nr 2, s. 22–25; G.T.: Z laboratorium przyzakładowego w Swarzędzkich Fabrykach Mebli. „Przemysł Drzewny 1959, R. 10, nr 2, s. 23, 24; Inwestycje w roku 1959 w przemyśle meblarskim. „Przemysł Drzewny” 1959, R. 10, nr 2, s. 37–39; Szydłowski M., Grabiński M., Kowalski W.: Dynamika rozwoju eksportu mebli. „Przemysł Drzewny” 1961, R. 12, nr 5, s. 16–24; Guzera J.: Krakowski Ośrodek Meblarski otrzymał status. „Przemysł Drzewny” 1963, R. 14, nr 1, s. 18–20; Micuda K.: Działalność Krakowskiego Ośrodka Meblarskiego. „Przemysł Drzewny” 1964, R. 15, nr 4, s. 8–11; Szymendera M.: Krok naprzód na drodze normalizacji. „Przemysł Drzewny” 1964, R. 15, nr 6, s. 25, 26.
View in Google Scholar
87. Warmuz Z.: Polskie meble na rynkach zagranicznych, rynek W (wschodni), dodatek Zjednoczenia Przemysłu Meblarskiego do miesięcznika „Przemysł Drzewny” 1967, R. 18, nr 12, il. 15, 16; Piszczoła A.: Jesienny pokaz mebli na Targach Krajowych w Poznaniu. „Przemysł Drzewny” 1968, R. 19, nr 12, s. 16, 17; idem: Jesienny salon meblowy…, s. 19, rys. 8; idem: Czego oczekują odbiorcy mebli – „Paged” na XXXI MTP. „Przemysł Drzewny” 1970, R. 21, nr 10, s. 16, rys. 10; idem: Rewia meblarskich nowości…, s. 28, rys. 3; idem: Ekspozycja przemysłu meblarskiego…, s. 15, rys. 6; Buchalski S.: Polskie meble na rynkach zagranicznych. Wkładka w: „Przemysł Drzewny” 1970, R. 21, nr 12, s. 59, il. 57; Piszczoła A.: Meblarska oferta na Międzynarodowych Targach Konsumpcyjnych w Poznaniu. „Przemysł Drzewny” 1974, R. 25, nr 1, s. 31 rys. 1; Molenda K.: Wystawa promocyjna Przemysłu Meblarskiego. „Przemysł Drzewny” 1984, R. 35, nr 10, s. 7; Turowski R.: Polskie meble
View in Google Scholar
‘86 – pierwsze refleksje. „Przemysł Drzewny” 1986, nr 1, s. 2–4; Meble
View in Google Scholar
’88 ’89, wydanie specjalne „Przemysłu Drzewnego” (1988).
View in Google Scholar
88. Piszczoła A.: Jesienny pokaz…, s. 16, 17.
View in Google Scholar
89. Ibidem, s. 16, 17.
View in Google Scholar
90. Salwiński J.: Fabryczna produkcja mebli w Krakowie od końca XIX do połowy XX wieku. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 1991, z. 18, s. 122.
View in Google Scholar
91. Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo…”, s. 79, 80, 230–232, il. 570, il. 578.
View in Google Scholar
92. Przedstawiona tu krótko historia Krakowskich Fabryk Mebli została dokładnie opracowana przez Jacka Salwińskiego, zob. Salwiński J.: „Krakowska Fabryka Mebli. Kronika dziejów 1860–1996”. Kraków 1997, mps w posiadaniu autora.
View in Google Scholar
93. Ibidem, s. 30.
View in Google Scholar
94. Ibidem, s. 51–63.
View in Google Scholar
95. Ibidem, s. 77, 78.
View in Google Scholar
96. Ibidem, s. 78–83; K.H.: Działalność i organizacja spółki Furnel. „Przemysł Drzewny” 1989, R. 40, nr 8–9, s. 20
View in Google Scholar
97. Informacja za Jackiem Salwińskim, zob. Salwiński J.: „Krakowska Fabryka mebli…”, s. 83–85.
View in Google Scholar
98. Encyklopedia Krakowa. Red. prowadzący A.H. Stachowski. Warszawa–Kraków 2000, s. 492.
View in Google Scholar
99. Passowicz W.: Kronika działalności Muzeum Historycznego Miasta Krakowa za lata 1993–1996. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2002, z. 21, s. 165.
View in Google Scholar
100. Encyklopedia…, s. 492.
View in Google Scholar
101. Informacja za Bogusławem Kuplowskim, zob. przyp. 1.
View in Google Scholar
102. Informacja za: Bogusławem Kuplowskim i Jackiem Salwińskim. Informacja za Bogusławem Kuplowskim; Salwiński J.: „Krakowska Fabryka mebli…”, s. 45, 46, 88, 89.
View in Google Scholar
103. Informacja za Bogusławem Kuplowskim; Salwiński J.: „Krakowska Fabryka mebli…”, s. 87–89.
View in Google Scholar
104. Informacje bezpośrednio od Bogusława Kuplowskiego, a także jego życiorys oraz informacja ze strony internetowej Instytutu Wzornictwa Przemysłowego. Słownik projektantów polskich [online]. Warszawa, Instytut Wzornictwa Przemysłowego [dostęp: 26 stycznia 2011 r.]. Dostępny w internecie: http://www.slownikprojektantow.pl/.
View in Google Scholar
105. Zamieszczone w drugiej części tekstu cytaty, do których nie wprowadzam przypisu, pochodzą z rozmowy, z Bogusławem Kuplowskim, zob. przyp. 1. Ponadto omawiane przeze mnie projekty i realizacje jego autorstwa pochodzą z prywatnej dokumentacji tego projektanta.
View in Google Scholar
106. Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo…”, s. 68.
View in Google Scholar
107. Ul. Główna 98 to przedwojenny adres fabryki, który funkcjonował do początku lat 50. XX w., kiedy to zmieniono nazwę ulicy na Zakopiańska 35.
View in Google Scholar
108. Na zdjęciu podpisanym jako komplet Wrocław znajduje się zbliżone do opisanego łóżko. Jest ono pozbawione półki, a ograniczenie przy wezgłowiu jest zdecydowanie krótsze. Tapczan jest bardziej ażurowy ze względu na zastosowanie nóżek, nie posiada szlachetnej okleiny, elementy drewniane są matowe. W formie jest bardziej nowoczesny. Zdjęcie zostało zrobione prawdopodobnie na targach lub wystawie. Napisy na jednej ze sfotografowanych ścian informują: KRAKOWSKI OŚRODEK MEBLARSKI; KRAKOWSKIE / FABRYKI/ MEBLI / KRAKÓW; KRAKOWSKIE ZAKŁADY / DRZEWNE PRZEMYSŁU / TERENOWEGO / KRAKÓW. Poniżej umieszczone jest logo Krakowskich Fabryk Mebli: w centrum kompozycji znajduje się czarny dzbanuszek o wydatnym brzuścu i mocno przerysowanych, wygiętych esowato uchwytach; z dzbanuszka wyrasta czarny kwiat o prostej łodyżce z czterema liśćmi symetrycznie (po dwa z każdej strony) wychodzącymi z łodygi, na jej końcu znajduje się pięciopłatkowy kwiat o białym, w kształcie pięcioramiennej gwiazdy, środku. W czarnym otoku białe drukowane napisy: KRAKOWSKIE FABRYKI, poniżej dzbanuszka poziomo: MEBLI, poniżej czarny drukowany napis: KRAKÓW. Nie wiadomo, kto jest autorem kompletu i czy stanowi on całość. Stół, szafa i szafka mają taką samą okładzinę i są mocno lakierowane, cztery krzesła i łóżko odbiegają od nich stylistyką. Por. fot. w zbiorach Działu Fotografii Krakowskiej MHK, nr inw. MHK-3617/N. Zostało ono wykonane na wystawie mebli i kilimów przy ul. Rajskiej 12 w Krakowie w latach 30. XX w. Zdjęcie przedstawia stoisko firmy S. Manne, w tle znajduje się podobny tapczan”.
View in Google Scholar
109. Genett-Wojnarowiczowa J.: Z pokazu mebli w Warszawie. „Architektura” 1954, nr 11, s. 282; Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo…”, il. 89.
View in Google Scholar
110. Pluciński M.: Wpływ fabrycznych zakładów…, s. 13.
View in Google Scholar
111. J. Szafrański – chodzi zapewne o Jerzego Szafrańskiego, który był związany z krakowskim ośrodkiem. W polskim meblarstwie i architekturze wnętrz pojawia się również Jan Włodzimierz Szafrański, jednak jest on młodszy od Jerzego, urodził się bowiem w 1930 r., a w latach 50., czyli w czasie powstania kompletu, studiował w Łodzi. W późniejszym okresie związany był z północą Polski, z ośrodkiem toruńskim. Skąpe informacje o Janie Włodzimierzu Szafrańskim pozyskałam z jego teki znajdującej się w archiwum Narodowej Galerii Zachęta w Warszawie.
View in Google Scholar
112. Pluciński M.: Wpływ fabrycznych zakładów…, s. 13.
View in Google Scholar
113. Podobne krzesło znajduje się na fotografii z kompletem Wrocław, z tą różnicą, że nogi są inaczej zamontowane, zob. przyp. 93.
View in Google Scholar
114. Genett-Wojnarowiczowa J.: Z pokazu mebli…, s. 284.
View in Google Scholar
115. [Propozycje meblarskie Zjednoczenia Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu z 1960 r.]. Poznań 1960, Archiwum IWP w Warszawie, nr inw. K-6/684.
View in Google Scholar
116. Frąckiewicz A.: Formy organiczne we wzornictwie. Styl lat 50. W: Wizje nowoczesności…, s. 23, 24.
View in Google Scholar
117. Dembska A., Frąckiewicz A., Maga A.: Chcemy być nowocześni…, nr kat. 44.
View in Google Scholar
118. Szydłowski M., Grabiński M., Kowalski W.: Dynamika rozwoju…, s. 16–24.
View in Google Scholar
119. Ibidem, s. 19.
View in Google Scholar
120. Łuczak-Surówka K.: „Polskie wzornictwo…”, il. 502, 503.
View in Google Scholar
121. Piszczoła A.: Jesienny salon meblowy…, s. 17.
View in Google Scholar
122. „Krakowskie Fabryki Mebli, Komórka Projektowo-Wzorcująca Dokumentacja techniczno-robocza komplet MMM K-H-7, projektował mgr B. Kuplowski, Kraków, październik 1967 r.”, w zbiorach projektanta.
View in Google Scholar
123. Warmuz Z.: Polskie meble…, il. 15, 16.
View in Google Scholar
124. Piszczoła A.: Tradycja i nowoczesność Fabryki Mebli Giętych w Jasienicy. Przemysł Drzewny” 1969, R. 20, nr 11, s. 13, rys. 12, 13.
View in Google Scholar
125. Szydłowski M., Grabiński M., Kowalski W.: Dynamika rozwoju…, s. 20, 21.
View in Google Scholar
126. Piszczoła A.: Jesienny pokaz…, s. 16.
View in Google Scholar
127. Ibidem, s.17.
View in Google Scholar
128. Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu. Meble 1970–71. Informator. Warszawa 1970.
View in Google Scholar
129. Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu. Meble 1971–72. Informator. Warszawa 1972, s. 38.
View in Google Scholar
130. Buchalski S., Polskie meble…, s. 59, il. 57.
View in Google Scholar
131. Piszczoła A.: Czego oczekują…, s. 16, rys. 10.
View in Google Scholar
132. Idem: Ekspozycja przemysłu…, s. 15, rys. 6.
View in Google Scholar
133. „Meble 6”. Targi Jesień ’77. [Poznań 1977]. Oprac. Biuro Zbytu Mebli, Dział Reklamy i Wystawiennictwa ZPM, il. s. 31, 32 (w katalogu nie podano nazwiska autora projektu, natomiast z dokumentacji fotograficznej wynika, że projekt został przypisany Januszowi Różańskiemu).
View in Google Scholar
134. Meble ‘88 ’89, wydanie specjalne „Przemysłu Drzewnego” 1988, s. 27 (w katalogu nie podano nazwiska autora projektu).
View in Google Scholar
135. Molenda K.: Wystawa promocyjna…, s. 7.
View in Google Scholar
136. Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu. Meble 1972–73. Informator. Poznań 1973, s. 123. komplet kombinowany Baku typ 1300-120; Meble, furniture, miebiel. Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego-Poznań, nr kat. 11 Baku, s. 49 (Jest to katalog o nr K-1588, nie posiada miejsca i daty wydania. Miałam możliwość przeglądnięcia go w Bibliotece Instytutu Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie).
View in Google Scholar
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.

